II UZP 30/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, A. Grymaszewski.SentencjaSąd Najwyższy z u,działem Prokuratora Prokuratury Generalnej, K. Soboty, w sprawie z wniosku Bronisławy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o rentę inwalidzką po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 16 października 1979 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy niewykorzystanie przez pracownika we właściwym czasie zasiłku chorobowego, mimo istnienia prawa do tego zasiłku, uzasadnia zaliczenie tego okresu zgodnie z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) do okresu zatrudnienia?"powziął następującą uchwałę:Uzasadnienie faktycznePrzytoczone w sentencji zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:W marcu 1956 r. wnioskodawczyni podjęła pracę w Zakładzie Rolnym w W. jako pracownica stała, pracując do lutego 1958 r. Następnie do kwietnia 1960 r. pracowała dorywczo w okresie nasilonych prac po kilkanaście dni w miesiącu, od dnia 1.VIII.1974 r. do dnia 18.XII.1977 r. była zatrudniona w wymiarze 6 godzin na stanowisku dozorcy dziennego.Zakład pracy przesłał pierwszy wniosek wnioskodawczyni o rentę inwalidzką do organu rentowego w lutym 1975 r.Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr 7 w Z. orzeczeniem z dnia 30.V.1975 r. zaliczyła wnioskodawczynię do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia.Organ rentowy decyzją z dnia 8.VIII.1975 r. załatwił odmownie wymieniony wniosek, ponieważ za okres ostatnich dziesięciu lat przed zgłoszeniem wniosku o rentę, tj. od 1965 r. do 1975., wnioskodawczyni nie udowodniła pięciu lat zatrudnienia.Powyższa decyzja została doręczona zakładowi pracy.Z zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 21.II.1975 r. wynika, że wnioskodawczyni nie korzystała z zasiłku chorobowego.W dniu 6.III.1979 r. zakład pracy ponownie przesłał wniosek wnioskodawczyni o rentę inwalidzką, wskazując, że była ona zatrudniona do dnia 18.XII.1977 r.Z zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 17.VII.1979 r. również wynika, że wnioskodawczyni nie korzystała z zasiłku chorobowego.Organ rentowy decyzją z dnia 26.V.1979 r. odmownie załatwił ponowny wniosek Bronisławy K. o rentę inwalidzką, ustalając, że w ostatnich dziesięciu latach przed ustaniem zatrudnienia, tj. od dnia 19.XII.1967 r. do dnia 18.XII.1977 r., udowodniła zatrudnienie w rozmiarze 4 lata, 5 miesięcy i 12 dni. Inwalidztwo wnioskodawczyni istnieje od dnia 30.V.1975 r. i w czasie zatrudnienia uległo istotnemu pogorszeniu.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając odwołanie wnioskodawczyni, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości przytoczone w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim należy podnieść, że uprawnienie do zasiłku chorobowego pracownik nabywa, gdy w czasie trwania stosunku pracy (oraz w określonym czasie po ustaniu zatrudnienia) jest niezdolny do pracy z powodu choroby lub innej przyczyny traktowanej na równi z chorobą (art. 5 i 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - jedn. tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188).O czasie niezdolności do pracy z wymienionych powodów orzekają zakłady społecznej służby zdrowia stosownie do zasad i trybu określonych w art. 45 wymienionej wyżej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lutego 1968 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 7, poz. 42 z późn. zm.).Pouczenie więc pracownika o możliwości korzystania z zasiłku chorobowego należy przede wszystkim do zakładów służby zdrowia, które jednocześnie wydają pracownikowi odpowiednie zaświadczenia, stanowiące podstawę do ustalania wysokości i wypłaty zasiłków chorobowych.Z powyższych przepisów wynika, że do korzystania przez pracownika z zasiłku chorobowego konieczne jest istnienie łącznie następujących okoliczności: choroba pracownika, uznanie tej choroby za czyniącą go niezdolnym do pracy przez zakład służby zdrowia, uzyskanie przez pracownika od tego zakładu właściwego zaświadczenia o niezdolności do pracy.Nie wystarcza więc do korzystania przez pracownika z zasiłku chorobowego pouczenie przez zakład pracy o takiej możliwości.Pracownik o takiej możliwości zawsze zostanie pouczony, jeżeli w czasie choroby uda się do zakładu służby zdrowia w celu leczenia.Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin za okres zatrudnienia na obszarze Państwa Polskiego uważa się okresy pozostawania w stosunku pracy, jeżeli osoby zatrudnione w tych okresach pobierały wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze. Okres pobierania zasiłku po ustaniu zatrudnienia uważa się za okres równorzędny z okresem zatrudnienia (art. 9 pkt 1 wymienionej ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r.).Wymienione przepisy uzależniają uznanie okresu pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego za okres zatrudnienia lub za okres równorzędny z okresem zatrudnienia od pobrania tych zasiłków przez pracownika.Wykładnia rozszerzająca tych przepisów nie jest dopuszczalna, skoro normują one kwestie szczególne w dziedzinie zaliczania okresów zatrudnienia, w których pracownik nie wykonywał pracy (...).