III BU 1/15
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-10-08
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale tego nie uczyniła?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest niedopuszczalna, jeżeli strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, a nie wniosła jej, ani nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zasada subsydiarności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oznacza, że nie można jej stosować, gdy dostępne były inne środki zaskarżenia, w tym skarga kasacyjna.Stan faktyczny
Ubezpieczeni wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, domagając się odszkodowania za utracone odsetki od jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Skarżący wskazali, że wyrok jest niezgodny z przepisami dotyczącymi systemu ubezpieczeń społecznych oraz emerytur i rent. Twierdzili, że inne środki prawne były niedostępne, w tym skarga kasacyjna ze względu na upływ terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III BU 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania Z. M., A. M. i R. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Biłgoraju o odsetki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2015 r., na skutek skargi ubezpieczonych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt VII Ua 35/12, odrzuca skargę. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżony przez A. R. i Z. M. wyrok Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2009 r. oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju z dnia 5 marca 2003 r. i przyznał skarżącym jednorazowe odszkodowanie w kwocie 77.573 zł z tytułu śmierci ich ojca i męża z powodu wypadku przy pracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W dniu 25 lutego 2011 r. Zakład wydał trzy decyzje, objęte wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2013 r. oddalającym apelację wnioskodawczyni Z. M. od wyroku Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 30 maja 2012 r., oddalającego odwołanie w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia.
2 W dniu 23 stycznia 2015 r. Z. M. wraz z synami wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2013 r., wskazując, że jest niezgodny z art. 85 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) i art. 118 ust. 1-4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 1242 ze sprost.). Skarżący stwierdzili, że przez wydanie wskazanego wyroku została im wyrządzona szkoda odpowiadająca utracie odsetek ustawowych, należnych za okres od dnia 5 marca 2003 r. do dnia 23 stycznia 2015 r., której wysokość określili na kwotę 115.477 zł. Na tę kwotę oznaczyli też wartość przedmiotu zaskarżenia. Skarżący wskazali, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest w chwili wniesienia skargi możliwe, ze względu na brak podstaw do wniesienia skargi o wznowienia postępowania oraz że „ze względu na upływ terminu do wywiedzenia skargi kasacyjnej, wyrok nie podlega zaskarżeniu w tym trybie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ze względu na przedmiot sporu i wartość przedmiotu zaskarżenia przekraczającą 10.000 zł, właściwym środkiem prawnym przysługującym od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2013 r. była skarga kasacyjna (por. art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem w sprawie, w której przysługiwała skarga kasacyjna, jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej, a stwierdziwszy uchybienie terminowi do jej wniesienia bez swojej winy, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia (art. 4241 § 1 w związku z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.; por. postanowienie z dnia 20 grudnia 2011 r., III CNP 33/11, OSNC-ZD 2013/B, poz. 26; IC 2012/11, s. 43).
3 Subsydiarność skargi o stwierdzenie niegodności prawomocnego wyroku z prawem, wyrażona w warunku z art. 4241 § 1 in fine k.p.c., powoduje, że skarga o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem skarżącym nie przysługuje. Uwzględniając to, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 4248 § 2 in principio k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II BP 5/16 2017-04-19Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy strona zrezygnowała z wniesienia skargi kasacyjnej z przyczyn formalnych lub oceny jej zasadności?
- III BU 1/14 2014-05-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała?
- II BP 4/13 2013-07-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona miała możliwość skorzystania ze skargi kasacyjnej, ale z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie?
- II BP 5/15 2016-02-18Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka prawnego w postaci zażalenia na postanowienie o odrzuc…
- III CNP 14/09 2009-06-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona zaniechała wniesienia skargi kasacyjnej, mimo że była ona dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 85 ust. 1art. 118 ust. 1art. 15 ust. 2art. 3982 § 1art. 4241 § 1art. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 2§ 1§ 1 pkt 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy