III KRS 14/10
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-11-10
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski, Jolanta Strusińska-Żukowska, Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując wniosek o przeniesienie sędziego w stan spoczynku, jest organem, do którego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a naruszenie przepisów o rzetelnym procesie sądowym może dotyczyć postępowania przed tym organem?Ratio decidendi
Postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa nie jest postępowaniem sądowym, a organ ten nie jest sądem. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów gwarantujących prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, są bezprzedmiotowe w kontekście postępowania przed Radą. Rada słusznie przyjęła, że ochrona wymaga nie tylko interesu sędziego, ale także interesu wymiaru sprawiedliwości i każdej osoby korzystającej z prawa do sądu, zwłaszcza gdy stwierdzono problemy zdrowotne uniemożliwiające wykonywanie zawodu sędziego.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Rejonowego wniósł odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) o przeniesieniu go w stan spoczynku. Uchwała ta została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, gdyż poprzednia uchwała została uchylona przez Sąd Najwyższy z powodu niedostatecznej oceny dowodowej orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o stałej niezdolności sędziego do pełnienia obowiązków. W ponownym postępowaniu decyzja lekarza została potwierdzona przez kolejnych lekarzy orzeczników, a sędzia nie stawiał się na wyznaczone badania biegłych sądowych. Sędzia zarzucił naruszenie szeregu przepisów Konstytucji, Konwencji o prawach człowieka, Paktu praw obywatelskich i politycznych, ustawy o KRS oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesieniu go w stan spoczynku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KRS 14/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska SSN Andrzej Wróbel Protokolant Anna Pęśko w sprawie z odwołania S. D. z udziałem Prezesa Sądu Okręgowego w […] od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 13 maja 2010 r., w sprawie przeniesienia sędziego w stan spoczynku, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2010 r., oddala odwołanie. U z a s a d n i e n i e Sędzia Sądu Rejonowego S. D. wniósł odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z 13 maja 2010 r., w sprawie przeniesienia sędziego w stan spoczynku. Uchwała ta została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy
2 przeniesienia sędziego S. D. w stan spoczynku, gdyż pierwsza uchwała w tej sprawie – wskutek uwzględnienia jego odwołania – została uchylona przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r., III KRS 4/08. Zasadniczą przyczyną uchylenia poprzedniej uchwały Rady było niedokonanie oceny mocy dowodowej orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 maja 2008 r. stwierdzającego stałą niezdolność do pełnienia obowiązków przez sędziego S. D. z powodu choroby lub utraty sił. W ponownym postępowaniu decyzja lekarza orzecznika z 14 maja 2008 r. została potwierdzona przez Głównego Lekarza Orzecznika (pismo 26 listopada 2008 r.) i przez Naczelnego Lekarza Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pismo z 29 kwietnia 2009 r.). Poza tym Rada podjęła działania w celu uzyskania opinii biegłych sądowych odnośnie do zdolności do wykonywania przez S. D. obowiązków sędziego. Opinie nie zostały wydane, ponieważ S. D. parokrotnie nie stawiał się na wyznaczone terminy badań i nie przedstawiał powodów usprawiedliwiających nieobecność. W odwołaniu S. D. zarzucił naruszenie: „1. art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu praw obywatelskich i politycznych w zw. z art. 9 Konstytucji RP; 2. art. 2, art. 8 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 176 ust. 1 i art. 180 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3. art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 27.07.2001 o KRS w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy w związku z art. 386 i w związku z art. 39824 k.p.c.; 4. 4.§ 1 i § 12 ust. 1 oraz § 15 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13.11.2007 w sprawie szczegółowego trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą; 5. art. 70 § 1, art. 71 § 2 oraz art. 73 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.)” Prezes Sądu Okręgowego wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Odwołanie jest nieuzasadnione. Zarzucane naruszenie przepisów gwarantujących prawo do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji) nie może dotyczyć postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa, gdyż organ ten nie jest sądem. Także bezprzedmiotowe są zarzuty oparte na naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jako że nie mają one zastosowania w postępowaniu przed Radą. Wywód skarżącego, że w tym postępowaniu stosuje się Kodeks postępowania cywilnego dlatego, że art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wyłącza stosowanie tylko przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą ( Dz. U. Nr 219, poz. 1623) przewiduje wykonywanie przez Radę czynności przewidzianych w ustawie, świadczy o braku podstawowej wiedzy w zakresie interpretacji prawa. Skarżący stawia zarzut, że Rada nie zaprosiła go celem wysłuchania. Ten zarzut nie może być uwzględniony, gdyż w tym zakresie skarżący nie powołał przepisu przewidującego możliwość zaproszenia przez Radę sędziego celem odbycia rozmowy (§ 19 rozporządzenia z 13 listopada 2007 r.), czyli nie powołał podstawy kasacyjnej, do czego zobowiązywał go art. 39813 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Nadto, Rada słusznie stwierdziła brak potrzeby złożenia bezpośrednich wyjaśnień przez skarżącego, gdyż obszernie przedstawił on swoje stanowisko w formie pisemnej. Także nie powołano w skardze podstawy kasacyjnej w odniesieniu do zarzutu niewyłączenia z postępowania Prezesa Sądu Okręgowego w […]. Zdaniem skarżącego Krajowa Rada Sądownictwa była zobowiązana do zwrócenia się Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 73 i następnych ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), albo do wniesienia o
4 opinię prawną w trybie §12 ust. 1 rozporządzenia z dni 13 listopada 2007 r. Stanowisko skarżącego jest nietrafne. Sprawa przeniesienia skarżącego w stan spoczynku była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy (wyrok z 5 listopada 2008 r., III KRS 4/08), który nie stwierdził potrzeby zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z Konstytucją przepisów regulujących postępowanie w tego rodzaju sprawach. Nadto, art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa przewidujący możliwość zwrócenia się przez Radę do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją aktów normatywnych w zakresie dotyczącym niezawisłości sądów nie wiąże tego z rozpoznawaną sprawą, lecz z abstrakcyjną kontrolą konstytucyjności prawa. W odwołaniu skarżący nie kwestionuje swego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na badaniach biegłych sądowych mających ostatecznie ustalić, czy jego stan psychiczny i neurologiczny umożliwiają wykonywanie zawodu sędziego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że takie postępowanie ma na celu uniemożliwienie przez osobę zainteresowaną ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Jednocześnie ustalono brak możliwości wykonywania zawodu sędziego w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, co zostało potwierdzone przez 2 innych lekarzy. Trafnie przyjęła Rada, że ochrony wymaga nie tylko interes sędziego, ale także interes wymiaru sprawiedliwości i każdej osoby, która korzysta z prawa do sądu. Nie można bowiem dopuścić do sprawowania wymiaru sprawiedliwości osoby, która nie jest do tego zdolna, zwłaszcza gdy stwierdzono u niej problemy natury psychiatrycznej, psychologicznej lub neurologicznej. Z tych względów, na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KRS 3/03 2003-06-10Czy Krajowa Rada Sądownictwa może przenieść sędziego w stan spoczynku na podstawie samego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, bez wysłuchania sędziego i krytycznej oceny tego orzeczenia?
- I NO 1/18 2019-01-15Czy Krajowa Rada Sądownictwa prawidłowo odmówiła przeniesienia sędziego w stan spoczynku, opierając się na orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, mimo braku formalnego sprzeciwu sędziego od tego orzeczenia?
- III KRS 29/09 2010-02-18Czy Krajowa Rada Sądownictwa, przenosząc sędziego w stan spoczynku z powodu choroby lub utraty sił, może oprzeć się wyłącznie na orzeczeniu lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bez wszechstronnego rozważen…
- III KRS 44/14 2014-10-08Czy Krajowa Rada Sądownictwa, podejmując uchwałę o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku z powodu trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków, prawidłowo oceniła zebrany materiał dowodowy i przedstawiła jego ocenę w u…
- I NKRS 146/21 2022-09-21Czy Krajowa Rada Sądownictwa ma uznaniowy charakter przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku na podstawie art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 14 ust. 1art. 9art. 2art. 8 ust. 2art. 45 ust. 1art. 77 ust. 2art. 176 ust. 1art. 180 ust. 3art. 13 ust. 1art. 2 ust. 1art. 386
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy