III PR 160/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska.Sędziowie SN: W. Grochola, K. Zieliński (spr.).Protokolant: B. Bielska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 1976 r. sprawy z powództwa Jana W. przeciwko Kombinatowi Górniczo-Hutniczemu Miedzi Zakłady Górnicze "Konrad" w Iwinach o rentę na skutek rewizji pozwanych Zakładów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Legnicy z dnia 23 kwietnia 1976 r. sygn. akt I C 13/76 oddala rewizję i przyznaje powodowi od pozwanych Zakładów 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od pozwanych Zakładów na rzecz powoda 38.910 zł tytułem zaległej renty za okres od 1 lutego 1973 r. do 1 lutego 1976 r. oraz rentę miesięczną po 1.548 zł bez ograniczenia czasowego i oddalił powództwo w pozostałej części przytaczając następujące ustalenia i wnioski:Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 października 1964 r. Sąd Powiatowy zasądził od pozwanych Zakładów na rzecz powoda 25.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz ustalił, że powodowi będzie w przyszłości przysługiwać prawo do dochodzenia od pozwanych Zakładów renty uzupełniającej.Ustalenie powyższym wyrokiem odpowiedzialności pozwanych Zakładów za szkodę mogącą powstać w przyszłości ma ten skutek, że do czasu wystąpienia takich szkód terminy przedawnienia nie biegną, a rozpoczynają bieg dopiero od daty wystąpienia szkody.Powód w dacie wydania orzeczenia Sądu Powiatowego nie miał szkód w zarobkach, gdyż otrzymywał rentę z ubezpieczenia społecznego i zachował także częściową zdolność do pracy, a łączne z tego tytułu dochody były wyższe od zarobków, które powód by uzyskiwał gdyby nadal pracował na stanowisku zajmowanym przed wypadkiem.Od 1 grudnia 1968 r. sytuacja się zmieniła, gdyż od tej daty wzrosły znacznie zarobki w górnictwie i powód ponosi szkody w zarobkach, gdyż od tej daty wysokość zarobków górników przewyższa dochody powoda.Sąd Wojewódzki określił wysokość renty przez porównanie średnich zarobków konwojentów w poszczególnych latach i dochodów powoda, na które składają się: renta z ubezpieczenia społecznego i możliwości zarobkowe powoda ocenione na 1.500 zł miesięcznie wobec zgodnych oświadczeń w tym przedmiocie złożonych przez pełnomocników stron.Pozwane Zakłady wniosły w rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa zarzucając naruszenie art. 117 § 2 i art. 442 § 2 k.c.Zdaniem pozwanych Zakładów Sąd Wojewódzki niewłaściwie określił początek biegu terminu przedawnienia i początek terminu powstania szkody, gdyż szkoda w zarobkach powstała już w roku 1963, skoro powód - otrzymując rentę inwalidy III grupy - utracił około 40% zarobków jakie uzyskiwał przed wypadkiem, a równocześnie już wówczas zmniejszyły się jego dochody z gospodarstwa rolnego o pow. 6 ha 10 a. Początek biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia przypada zatem na rok 1963, a w najlepszym dla powoda razie początek biegu tego terminu przypada na dzień 5 maja 1965 r., jako daty uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Powiatowego z dnia 22 października 1904 r.Zarzut ten nie jest uzasadniony. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 kwietnia 1970 r. III PZP 34/69 (wpisanej do księgi zasad prawnych OSNCP z. 12, poz. 217) wyjaśnił, że ustalenie w sentencji wyroku odpowiedzialności dłużnika za szkody mogące powstać w przyszłości wiąże raz na zawsze strony dopóty dopóki nie zostanie obalony wyrok zawierający takie ustalenia. Jest to trwałe ustalenie odpowiedzialności niewzruszalne w przyszłych procesach o dalsze szkody.Oznacza to, że wierzyciel może wystąpić z roszczeniem o dalsze szkody - gdy chodzi o powtarzające się świadczenia - nawet po upływie najdłuższego terminu jaki przewiduje polskie prawo cywilne z tym, że nie może żądać świadczeń za okres dłuższy niż trzy lata wstecz od wytoczenia powództwa (art. 118 k.c.). Przedawniają się bowiem tylko poszczególne raty tych świadczeń.Sąd Wojewódzki prawidłowo zatem zasądził na rzecz powoda rentę - zgodnie z żądaniem pozwu - od 1 lutego 1973 r., to jest za okres trzech lat przed wytoczeniem powództwa.Wobec podniesienia w rewizji tylko jednego zarzutu, który okazał się nieuzasadniony, oraz z braku podstaw, które z urzędu należało brać pod rozwagę, rewizja pozwanych Zakładów podlega z mocy art. 387 k.p.c. oddaleniu.