III PRN 34/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Marowski.Sędziowie SN: M. Piekarski, W. Formański (spr.).Protokolant: J. Dakowicz.SentencjaSąd Najwyższy Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 1969 r. sprawy z powództwa Michaliny R. i małoletniej Małgorzaty R. przeciwko Fabryce "B." w B. o odszkodowanie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1969 r. od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 1968 r., sygn. akt II C 113/67:uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo Małgorzaty R. o rentę uzupełniającą i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 9 lipca 1968 r. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz małoletniej Małgorzaty R. zadośćuczynienie i ustalił odpowiedzialność pozwanej Fabryki za szkody mogące dla tej powódki wyniknąć w przyszłości w związku z zatruciem, jakiemu u pozwanej uległa jej matka - Michalina R. Częściowe uwzględnienie powództwa małoletniej powódki oparte zostało na ustaleniu, że dziecko to ma wrodzone uszkodzenie szpiku kostnego ze szczególnym upośledzeniem produkcji układu krwinek czerwonych. Schorzenie to powstało w okresie płodowym, jest skutkiem zatrucia zawodowego matki małoletniej powódki Michaliny R., która zatrudniona była w kontakcie z substancjami toksycznymi benzenu i jego homologów, również w okresie ciąży.Sąd Wojewódzki jednak powództwo małoletniej Małgorzaty R. o rentę oddalił, określiwszy to roszczenie jako nienależne, bez podania jakiejkolwiek motywacji tego stanowiska. Wyrok Sądu Wojewódzkiego uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go w tej części.Rewizja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we wskazanej części, oparta na zarzutach rażącego naruszenia art. 3 § 2, art. 233 § 1, art. 316 § 1, art. 328 § 2 i art. 470 k.p.c., jak i naruszenia interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jest uzasadniona.W orzecznictwie niekwestionowany jest pogląd, że dziecko może wystąpić z roszczeniem o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy ujawnia się konieczność ponoszenia stale zwiększonych wydatków na odpowiednie leczenie w celu osiągnięcia poprawy stanu zdrowia osoby poszkodowanej lub dla zapobieżenia jego pogorszeniu, tudzież wydatków na pomoc, jakiej chore dziecko wymaga w postaci świadczenia na jego rzecz stałych usług domowych.Taki właśnie rodzaj potrzeb relacjonowała w pozwie powódka.W świetle opinii pediatry dr Krystyny O., Małgorzata R., jako poważnie chore dziecko, wymaga stale bardzo starannej opieki domowej, wysokowartościowego odżywienia i dobrych warunków higienicznych. W okresach zaś przypadkowych zakażeń - częstych w wieku dziecięcym - dziecko musi otrzymywać dodatkowe środki, jak antybiotyki, transfuzje krwi i zwiększone ilości witamin. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 1968 r. biegły dr Krystyna G. w ustnych wyjaśnieniach podała, że choroba dziecka, która ma związek z zatruciem matki, jest chorobą trwałą i nieodwracalną oraz wrodzoną. Dziecko będzie prawdopodobnie przez całe życie miało niedokrwistość wymagającą nieprzerwanego leczenia preparatami hormonalnymi, których uboczne działanie może być dla dziecka niekorzystne. Choroba dziecka jest bardzo rzadką chorobą. W literaturze lekarskiej obserwacje takich wypadków są prowadzone jak dotąd nie dłużej niż 10 lat i dlatego nie ma jeszcze podanych faktów odnośnie do wpływu na zdrowie tych dzieci w wieku dorosłym. Dziecko będzie zawsze podatne na wszelką infekcję. Grozi mu niedobór wzrostu oraz zaburzenia hormonalne, co może zmniejszyć po dojściu do pełnoletniości zdolność do zarobkowania. Dziecko to wymaga wyjątkowo dobrych warunków bytowych. Nie można wykluczyć ani przewidzieć przyszłego upośledzenia umysłowego.Wymienionych okoliczności Sąd Wojewódzki nie miał na uwadze przy orzekaniu w przedmiocie żądania renty dla małoletniej powódki. Należy przeto stwierdzić, zgodnie z zarzutami przytoczonymi w rewizji nadzwyczajnej, że rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego, negatywne w tej mierze dla powódki, zapadło z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, powołanych w rewizji.Wyrok Sądu Wojewódzkiego we wskazanej części narusza także interes PRL przez pozbawienie ciężko poszkodowanego dziecka należnego mu od sprawcy szkody odszkodowania. Toteż upływ terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie w uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w części zakwestionowanej rewizją nadzwyczajną i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. w uchylonym zakresie.