III PUB 9/24

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-06-28

Skład orzekający: Dariusz Kala, Romualda Dalewskiego, Romuald Dalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty jedynie na fakcie powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, bez wskazania konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu i dowodów na ich poparcie, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, złożony na podstawie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, podlega odrzuceniu, jeśli nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 29 § 9 tej ustawy. W szczególności, wniosek musi zawierać przytoczenie konkretnych okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, a nie tylko ogólnikowe wskazanie na fakt powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie. Brak takich konkretnych okoliczności i dowodów stanowi wadę nieusuwalną, skutkującą odrzuceniem wniosku.
Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, który miał rozpoznawać sprawę III USK 357/23. W uzasadnieniu wskazano na rzekome sympatie polityczne sędziego oraz wadliwe powołanie go na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niedopuszczalny z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odrzucić wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Pełny tekst orzeczenia

III PUB 9/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z wniosku złożonego przez pełnomocnika I. S. w dniu 8 kwietnia 2024 r. o zbadanie spełnienia przez SSR Romualda Dalewskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III USK 357/23 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 czerwca 2024 r., na podstawie art. 29 § 10 w zw. z § 9 w zw. z § ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym postanowił odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (pozwany) wystąpił ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III AUa 1931/21. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą III USK 357/23. W dniu 8 kwietnia 2024 r., pełnomocnik powoda I. S., na podstawie art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, złożył wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez – wyznaczonego do rozpoznania tej sprawy - SSN Romualda Dalewskiego. III PUB 9/24 2 W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że SSN Romuald Dalewski swoim zachowaniem opisywanym w prasie ujawnił swoje „sympatie polityczne i chęć przypodobania się rządowi, która to koalicja rządząca wprowadziła do porządku prawnego przepisy obniżające świadczenia byłym funkcjonariuszom”. Wskazał, że z tych przyczyn powód nie może mieć gwarancji niezależności i bezstronności ze strony tak obsadzonego Sądu Najwyższego. Ponadto wnioskodawca zwrócił uwagę na fakt wadliwego powołania sędziego Romualda Dalewskiego, tj. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw, który spowodował, że ww. sędzia był już wielokrotnie wyłączany od rozpoznania innych spraw. W powyższym kontekście skarżący odwołał się do poglądów wyrażonych przez Sąd Najwyższy w uchwałach z dnia 23 stycznia 2020 r. w sprawie BSA I-4110-1/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r. w sprawie I KZP 2/22, a także judykatów ETPCz. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu. Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622 – dalej powoływana jako ustawa o SN) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Przepis art. 29 § 9 ustawy o SN nakazuje zaś, by wniosek o zbadanie ww. okoliczności czynił zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierał: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5; 2) przytoczenie okoliczności III PUB 9/24 3 uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Natomiast stosownie do treści art. 29 § 10 ustawy o SN wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny. Analiza treści ww. wniosku jednoznacznie wskazuje, że nie spełnia on wymogów wskazanych w art. 29 § 9 pkt 2 ustawy o SN. Skarżący poza ogólnikowym wskazaniem, że sędzia objęty wnioskiem, został powołany na wniosek KRS ukształtowanej w kwestionowanej w przywołanych judykatach procedurze, nie odwołał się do żadnych konkretnych okoliczności, które temu powołaniu towarzyszyły, a które właśnie w okolicznościach tej konkretnej sprawy mogą doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności. Otoczenie normatywne art. 29 § 5 u.s.p. (w tym zwłaszcza treść art. 29 § 1 - 4 ustawy o Sądzie Najwyższym) oraz data wejścia w życie przepisów wprowadzających do ustawy o Sądzie Najwyższym przedmiotową „procedurę testową” nie pozostawia zaś wątpliwości, że wymienione w tej regulacji „okoliczności towarzyszące powołaniu”, to co innego niż sam fakt powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa opisanej w piśmie z dnia 8 kwietnia 2024 r. Tego rodzaju okoliczności, nie mówiąc już o dowodach na ich poparcie, wnioskodawca zaś nie przedstawił. Zaniechanie przywołania faktów i dowodów uzasadniających żądanie, w części odnoszącej się do przesłanki „okoliczności towarzyszących powołaniu”, niewątpliwie wskazuje na niedochowanie wymagań z art. 29 § 9 pkt 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Brak ten ma przy tym, zgodnie z art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym, charakter nieusuwalny i musi skutkować odrzuceniem wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [SOP] (r.g.) III PUB 9/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29 § 10art. 29 § 5art. 29 § 9art. 29 § 9 pkt 2art. 29 § 1§ 10§ 9§ 5§ 7§ 9 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy