III PZ 9/05

Sygn. akt III PZ 9/05 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Roman Kuczyński w sprawie ze skargi T. T. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 26 czerwca 2001 r., sygn. akt I ACa …/01 przeciwko R.. Spółce Akcyjnej w J. o wynagrodzenie za projekt po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 maja 2005 r., zażalenia powoda T.T. na postanowienia Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt I ACa …/04, uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w R. do ponownego rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E Powód T. T. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie przeciwko R.” S.A. w . Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 26 czerwca 2001 r. I ACa …/01. Skargę oparł na podstawie określonej w art. 403 § 2 k.p.c. powołując się na wykrycie nowych dowodów w postaci dokumentów, z których nie mogli skorzystać 2 w poprzednim postępowaniu, gdyż uzyskali je z Prokuratury Rejonowej w K. po uprawomocnieniu się wyroku. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2004 r. Sąd Apelacyjny w R. odrzucił skargę. Sąd Apelacyjny stwierdził, że „postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania, co powoduje, że nie mamy w tej sytuacji spełnionej zasadniczej przesłanki wynikającej z art. 399 k.p.c., jaką jest możliwość żądania wznowienia postępowania tylko w sprawach zakończonych prawomocnym wyrokiem. Prowadzi to do wniosku, że w sprawach, w których postępowanie zakończone zostaje postanowieniem o odmowie przyjęcia kasacji, skarga o wznowienie jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. (art. 411 k.p.c.).Dodatkowo podkreślenia wymaga, że powołanie się przez skarżącego na ustawową podstawę wznowienia nie oznacza, że rzeczywiście wskazana podstawa istnieje. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę dane dla potrzeb opinii instytutu nie zostały uzyskane z zasobów dokumentacji archiwalnej lecz na podstawie rozliczenia procesów produkcyjnych k – 823 i pisma informujące o tych danych były dostępne w toku toczącego się postępowania. Również i z tych względów skargę na zasadzie art. 411 k.p.c. należało odrzucić”. Postanowienie to zaskarżył zażaleniem powód T. T. wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił on, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona od prawomocnego wyroku Sądu drugiej instancji a nie od postanowienia Sądu Najwyższego odmawiającego rozpoznania kasacji. Orzeczenie o niedopuszczalności skargi jest więc nieporozumieniem. Ponadto Sąd Apelacyjny nie odniósł się do istotnych w niniejszej sprawie wniosków dowodowych powoda oraz do podnoszonego w skardze faktu, że dokumentacja złożona w poprzednim postępowaniu przez pozwaną, na której oparta została opinia biegłego i ustalenia prawomocnego wyroku była niekompletna i niewłaściwa, która to okoliczność nie była wcześniej znana powodowi. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 399 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. W niniejszej sprawie postępowanie zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w R., który orzekał, co do istoty 3 sprawy. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po uprawomocnieniu się wyroku, które nastąpiło z chwilą odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Pogląd Sądu Apelacyjnego, że odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania powoduje niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżonym tą kasacją wyrokiem, nie ma żadnego uzasadnienia prawnego. Przeszkodą do skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest wniesienie kasacji, gdyż dopóki postępowanie toczące się po wniesieniu kasacji nie zostanie zakończone, czy to prawomocnym odrzuceniem kasacji przez sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy, czy odmową przyjęcia kasacji do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, wyrok sądu drugiej instancji nie jest prawomocny. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie wystąpiła. Przyjęcie przez Sąd Apelacyjny błędnego poglądu o niedopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie spowodowało, że Sąd ten w ogóle nie badał, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowych podstawach wznowienia. Tylko w przypadku, gdy żadna z ustawowych podstaw wznowienia wymienionych w przepisach art. 401, 4011 i 403 k.p.c. nie występuje, sąd może odrzucić skargę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. W sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia wskazano wykrycie nowych okoliczności i środków dowodowych (art. 403 § 2 k.p.c.). Odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym mogłoby nastąpić wówczas, gdyby wskazane okoliczności lub środki dowodowe nie były nowe, lecz były znane w poprzednim postępowaniu. Z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które zostało tu przytoczone w całości, nie można wywnioskować, czy Sąd Apelacyjny uznał, iż mimo przytoczenia w skardze podstawy prawnej faktycznie skarga nie jest oparta na wskazanej podstawie wznowienia. Można raczej przypuszczać, że Sąd przyjął, iż wskazane jako podstawa wznowienia nowe okoliczności i dowody nie miały wpływu na wynik sprawy. Wynika to z powołania się na przepis art. 411 k.p.c., który stanowi, że sąd odrzuci skargę, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Jednakże na podstawie tego ostatniego przepisu odrzucenie skargi może nastąpić tylko na rozprawie. Wobec braku szczegółowego ustosunkowania się do treści skargi 4 niemożliwa jest kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 i 39318 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w R. do ponownego rozpoznania.