III PZP 18/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Zieliński. Sędziowie: M. Piekarski, M. Wilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Tadeusza L. i Kazimierza N. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Wodnego w W. o należność za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy w Warszawie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1973 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy ust. 6 części V załącznika nr 4 do układu zbiorowego pracy w budownictwie, regulujący zasady wynagradzania członków załóg zatrudnionych na jednostkach pływających, ma zastosowanie także do pracowników umysłowych zatrudnionych przy remontach wykonywanych we własnym zakresie w okresie pozanawigacyjnym, gdy prace te odbywają się w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia?",udzielił następującej odpowiedzi:Dodatki za pracę w warunkach niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, przewidziane w ust. 6 części V załącznika nr 4 do układu zbiorowego pracy w budownictwie z dnia 15 marca 1958 r., przysługują zarówno robotnikom, jak i pracownikom umysłowym. Uzasadnienie faktycznePowodowie Jan K., Tadeusz L. i Kazimierz N. domagali się zasądzenia od pozwanego Zarządu Wodnego dodatku za pracę w uciążliwych warunkach w wysokości 25% wynagrodzenia zasadniczego.Pozwany Zarząd Wodny wniósł o oddalenie powództwa.W toku procesu zmarł powód Jan K., wskutek czego postępowanie w sprawie w odniesieniu do jego roszczeń zostało zawieszone.Sąd Powiatowy dla m. st. Warszawy w Warszawie uwzględnił roszczenia powodów Tadeusza L. i Kazimierza N., zasądzając na ich rzecz odpowiednio kwoty: 4.223 zł i 3.220 zł oraz umorzył postępowanie co do pozostałych roszczeń tych powodów, a rozstrzygnięcie to wywiódł z następujących przesłanek faktycznych i prawnych:Obydwaj powodowie pracują jako mechanicy na pogłębiarce "Smok" należącej do strony pozwanej.Każdego roku w okresie zimy w basenie portowym przeprowadza się remont pogłębiarki łącznie z maszynownią, w związku z czym powodowie otrzymywali dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, który był im wypłacany według stawek przysługujących robotnikom warsztatów remontowych.Dodatek ten, przewidziany w ust. 6 części V załącznika nr 4 do u.z.p. w budownictwie z 1958 r., jest niższy od przysługującego powodom jako pracownikom biurowym wyższego, 25-procentowego dodatku określonego w ust. 3 części V załącznika nr 4 do u.z.p., a w takim razie, przy zbiegu uprawnień do dwóch lub więcej dodatków, powinien być - zgodnie z postanowieniem ust. 7 tychże przepisów - przyznany dodatek najwyższy.Wysokość tego dodatku, stanowiącego 25% uposażenia zasadniczego, wyniosła kwoty ujęte w sentencji wyroku.Rozstrzygnięcie to zaskarżyło rewizją Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego w W. jako następca prawny Okręgowego Zarządu Wodnego, żądając zmiany tego wyroku przez oddalenie powództwa. Rewizja oparta jest na zarzucie naruszenia ust. 3 i 6 części V załącznika nr 4 do układu zbiorowego pracy w budownictwie z dnia 15 marca 1958 r. przez błędną wykładnię tych przepisów.Przy rozpoznawaniu sprawy na skutek rewizji Sądowi Wojewódzkiemu nasunęły się wątpliwości objęte pytaniem cytowanym w sentencji uchwały.Odpowiedź pozytywna na przedstawione pytanie, w świetle sformułowań użytych w układzie zbiorowym pracy w budownictwie, nie budzi wątpliwości.Potwierdza tę odpowiedź w szczególności przepis § 1 ust. 2 części I załącznika nr 4 do u.z.p., w którym został przeprowadzony generalny podział członków załóg jednostek pływających na pracowników umysłowych i pracowników fizycznych, z czego wypływa wniosek, że ust. 6 części V załącznika nr 4 obejmuje zarówno pracowników fizycznych, jak i umysłowych; przewidziany tam bowiem dodatek przyznawany jest członkom załóg jednostek pływających, a więc wszystkim pracownikom zatrudnionym na tych jednostkach.Zasady tego przepisu znalazły szczegółowe zastosowanie w części II załącznika nr 4 do u.z.p., zawierającej tabelę wynagrodzeń załóg jednostek pływających, które to załogi składają się z pracowników umysłowych i fizycznych.Odpowiedź ta jednak nie usuwa zasadniczych wątpliwości, które wyłoniły się w niniejszej sprawie. Dotyczą one kwestii, które z prezentowanych w sprawie stanowisk jest trafne: czy stanowisko powodów, za którym opowiedziała się Centralna Rada Związków Zawodowych w piśmie z dnia 22.X.1973 r., czy przeciwnie - stanowisko pozwanego Przedsiębiorstwa, zgodne z poglądem Ministerstwa Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.Jednakże Sąd Wojewódzki w przedstawionym Sądowi Najwyższemu zagadnieniu nie poruszył tej kwestii, a Sąd Najwyższy nie przejął sprawy do rozpoznania i z tej przyczyny w tym przedmiocie nie jest w obecnym stanie sprawy powołany do udzielenia odpowiedzi.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi objętej uchwałą (art. 391 § 2 k.p.c.).