III PZP 4/83
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1983-03-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie pracownika do innej jednostki organizacyjnej zakładu pracy, połączone ze zmianą rodzaju pracy i częściowo miejsca pracy w następstwie reorganizacji, jest równoznaczne z likwidacją dotychczasowego stanowiska pracy w rozumieniu § 1 pkt 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r.?Ratio decidendi
Przeniesienie pracownika do innej jednostki organizacyjnej zakładu pracy, nawet połączone z częściową zmianą zakresu obowiązków i miejsca pracy w następstwie reorganizacji, nie jest równoznaczne z likwidacją dotychczasowego stanowiska pracy w rozumieniu § 1 pkt 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., jeżeli pracownik zachowuje dotychczasowe obowiązki i funkcje. W takim przypadku stanowisko pracy zostaje utrzymane w zakładzie pracy, a istnieją realne warunki do dalszego zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku.Stan faktyczny
Pracownik był zatrudniony jako majster robót instalacyjnych. W wyniku zarządzenia dyrektora zlikwidowano odrębną jednostkę organizacyjną, w której pracował, a pracowników przeniesiono do innej jednostki w innej miejscowości. Pracownikowi powierzono te same czynności, z dodatkowym obowiązkiem rozliczania narzędzi i materiałów. Pracownik nie wyraził zgody na przeniesienie, a strony rozwiązały umowę za porozumieniem. Pracownik domagał się odprawy przewidzianej w uchwale nr 169 RM.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że przeniesienie pracownika do innej jednostki organizacyjnej zakładu pracy w następstwie reorganizacji, nawet z częściową zmianą obowiązków i miejsca pracy, nie jest likwidacją stanowiska pracy w rozumieniu § 1 pkt 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Myga. Sędziowie SN: J. Sokołowski, J. Wasilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL Z. Paczyńskiego, w sprawie z wniosku Janusza B. przeciwko Pracowni Konserwacji Zabytków Oddział w Ł. o 6-miesięczną odprawę po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 14 lipca 1982 r., do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy likwidacja komórki organizacyjnej i przeniesienie pracownika wykonującego w znacznej mierze pracę w terenie do innej komórki organizacyjnej, położonej w innej miejscowości, połączone ze zmianą rodzaju pracy (odpowiedzialność materialna i charakter robót) i częściowo miejsca pracy jest równoznaczna z likwidacją dotychczasowego stanowiska pracy pracownika w rozumieniu § 1 pkt 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M. P. Nr 21, poz. 195)?"powziął następującą uchwałę:Nie jest spowodowane likwidacją stanowiska pracy w rozumieniu § 1 pkt 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M. P. Nr 21, poz. 195) przeniesienie pracownika do innej jednostki organizacyjnej zakładu pracy, chociażby połączone z częściową zmianą zakresu jego obowiązków i miejsca pracy w następstwie reorganizacji polegającej na przekazaniu innym jednostkom organizacyjnym tego zakładu zadań zlikwidowanej jednostki, w której pracownik był dotychczas zatrudniony. Uzasadnienie faktyczneOkręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 66 ustawy o o.s.p. i u.s. do rozstrzygnięcia przytoczone w uchwale zagadnienie prawne z podaniem następującego stanu faktycznego sprawy:Wnioskodawca był zatrudniony w Pracowni Konserwacji Zabytków Oddział w Ł. na stanowisku majstra robót instalacyjnych w Kierownictwie Grupy Robót Instalacyjnych w Ł. Pracownia obejmowała zakresem swego działania teren czterech województw. Pracownicy Kierownictwa Grupy Robót Instalacyjnych wykonywali prace instalacyjne na budowach również w tych województwach. Na podstawie zarządzenia dyrektora Pracowni zlikwidowane zostało Kierownictwo Grupy Robót Instalacyjnych w Ł. jako odrębna jednostka organizacyjna, pracownicy zaś - z wyjątkiem jej kierownika - zostali przeniesieni do Kierownictwa Grupy Robót w S., tj. innej jednostki organizacyjnej Pracowni. Wnioskodawca przydzielony do tej jednostki miał nadal wykonywać dotychczasowe czynności majstra robót instalacyjnych, przy powierzeniu mu nadto do wyliczenia się narzędzi i materiałów związanych z wykonywanymi zadaniami. Jednostka, do której skierowano wnioskodawcę, ma siedzibę w S. Wnioskodawca nie wyraził zgody na wykonywanie pracy w tej jednostce i strony rozwiązały umowę o pracę na mocy porozumienia.Wnioskodawca domagał się zasądzenia na jego rzecz odprawy przewidzianej w § 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195).Wątpliwość Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sprowadza się w istocie do kwestii, czy w przytoczonym stanie faktycznym nastąpiła likwidacja dotychczasowego stanowiska pracy wnioskodawcy według § 1 pkt 1 wymienionej uchwały nr 169, a zatem czy z tej przyczyny doszło do rozwiązania stosunku pracy stron.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Postanowienia uchwały nr 169 przewidują prawo do określonych w niej świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy, którzy wskutek dokonanych zmian w strukturze zatrudnienia utracili możliwość wykonywania dotychczasowej pracy wskutek likwidacji ich stanowiska pracy lub zmniejszenia stanu zatrudnienia w ich grupie zawodowej i z tej przyczyny rozwiązano z nimi stosunek pracy na mocy porozumienia stron bądź wskutek wypowiedzenia umowy przez zakład pracy.Likwidacja stanowiska pracy oznacza, że w konsekwencji decyzji podjętej przez uprawniony organ stanowisko to przestaje istnieć w zakładzie pracy. Likwidacja określonej jednostki organizacyjnej zakładu pracy wywołuje skutek w postaci zlikwidowania stanowisk pracy tej jednostki, jeżeli zakład pracy rezygnuje z realizacji zadań objętych jej zakresem działania. Należy jednak odróżnić rzeczywistą likwidację jednostki organizacyjnej zakładu pracy, skutkującą likwidację należących do niej stanowisk pracy, od takiej reorganizacji zakładu pracy, w wyniku której czynności i zadania "zlikwidowanej" jednostki organizacyjnej przejmują inne jednostki tego zakładu.Uwzględniając założenia i cele postanowień uchwały nr 169, w tym ostatnim przypadku w rzeczywistości nie następuje likwidacja stanowisk pracy w rozumieniu § 1 pkt 1 tej uchwały, jeżeli pracownicy z pozostawieniem im dotychczasowych obowiązków i funkcji są przeniesieni do innych jednostek organizacyjnych tego zakładu pracy. Dotychczasowe stanowiska pracy, chociaż w innym zakładzie organizacyjnym, zostały bowiem w takim przypadku utrzymane w zakładzie pracy i istnieją realne warunki zatrudnienia pracowników na tych samych stanowiskach, co znalazło swój wyraz w rozpatrywanej sprawie. Nie uzasadnia też odmiennej oceny fakt, że w następstwie reorganizacji zakładu pracy pracownikowi, przy zachowaniu dotychczasowych obowiązków i zajmowanego stanowiska, powierzono dodatkowe czynności czy też obciążono go dodatkowymi obowiązkami. W okolicznościach sprawy również przydzielenie pracownika do jednostki organizacyjnej mającej siedzibę w innej miejscowości nie ma istotnego znaczenia ze względu na to, iż nie uległ zmianie charakter wykonywanych przez niego czynności i nadal miał wykonywać prace instalacyjne na budowach tego samego terenu. Struktura i zakres działania Pracowni, obejmującego wykonywanie między innymi prac instalacyjnych na terenie czterech województw, i w związku z tym stosowne rozmieszczenie jednostek organizacyjnych uzasadniają uznanie, że w przypadku wnioskodawcy miało nastąpić jedynie przeniesienie go do innej jednostki w związku z dokonaną reorganizacją. W takim zaś przypadku przeniesienie to z zachowaniem dotychczasowego stanowiska pracy nie może być ocenione w świetle § 1 pkt 1 uchwały nr 169 jako spowodowane likwidacją stanowiska pracy, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z tej samej przyczyny.
Powiązane orzeczenia
- I PKN 548/00 2001-07-12Czy likwidacja stanowiska kierownika jednostki organizacyjnej zakładu pracy, przed podjęciem decyzji o likwidacji tej jednostki, stanowi przyczynę organizacyjną uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony…
- I PSK 260/21 2022-07-05Czy likwidacja stanowiska pracy, rozumiana jako zmiana struktury organizacyjnej pracodawcy polegająca na likwidacji jedynego lub wszystkich stanowisk pracy danego rodzaju, stanowi wystarczającą przyczynę uzasadniającą wy…
- I PK 271/13 2014-05-20Czy likwidacja stanowiska pracy, które zostało utworzone dla pracownika w wyniku zmian organizacyjnych, może stanowić rzeczywistą i uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę?
- I PRN 14/83 1983-06-04Czy pracownikowi, którego umowa o pracę rozwiązała się wskutek odmowy przyjęcia nowych warunków pracy i płacy, zaproponowanych w związku z reorganizacją wewnętrzną zakładu pracy, przysługuje sześciomiesięczna odprawa z u…
- I PKN 268/99 1999-09-22Czy w przypadku likwidacji wszystkich stanowisk pracy w danym dziale lub komórce organizacyjnej, pracodawca przed wypowiedzeniem umów o pracę musi oceniać przydatność pracownika do pracy na innym stanowisku?
Powołane przepisy
art. 66§ 1 pkt 1§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.