III SK 21/07
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2008-02-20
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 38c ustawy o partiach politycznych, przewidujący wykreślenie partii politycznej z ewidencji w przypadku niezłożenia sprawozdania finansowego w terminie, jest zgodny z art. 11 Konstytucji RP, który zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych oraz jawność ich finansowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 38c ustawy o partiach politycznych jest zgodny z art. 11 Konstytucji RP. Jawność finansowania partii politycznych, zagwarantowana przez Konstytucję, wymaga składania sprawozdań finansowych, a terminowe ich złożenie jest obowiązkiem publicznoprawnym wynikającym z ustawy. Wewnętrzne przepisy partii, takie jak statut, nie mogą uchylać tego obowiązku.Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o wykreślenie partii politycznej „S.N.P.” z ewidencji z powodu niezłożenia w terminie sprawozdania finansowego. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły apelację partii. Partia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, ustaw oraz umów międzynarodowych, a także błędne interpretowanie terminu złożenia sprawozdania finansowego przez pryzmat własnego statutu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 20 lutego 2008 r. III SK 21/07 Przepis art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.) jest zgodny z art. 11 Kon-stytucji RP. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie: SN Andrzej Wróbel, SA Jolanta Pietrzak. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy z wniosku Państwowej Komisji Wyborczej w Warszawie z udziałem Partii „S.N.P." w K. o wykreślenie, na podstawie skargi kasacyjnej uczestnika postę-powania od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r. [...] o d d a l i ł skargę. U z a s a d n i e n i e Partia polityczna „S.N.P.”, w sprawie z wniosku Państwowej Komisji Wybor-czej o wykreślenie wpisu tej Partii z ewidencji, jako uczestnik postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r. [...]. Zaskarżonym postanowieniem oddalono jej apelację od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. wykreślającego tę Partię z ewidencji partii politycznych. Wykreślenie nastąpiło na podstawie art. 38 ust. 1 i art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.), czyli z powodu niezłożenia w terminie sprawozdania finansowego. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 38c ustawy o partiach poli-tycznych, art. 9, art. 11 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji, a także Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1994 r. Nr 23, poz. 80), którego przestrzeganie jest zagwarantowane przez art. 27 przyjętej przez Polskę Konwencji
2 Wiedeńskiej o Prawie Traktatów, przyjętej w Wiedniu 23 maja 1969 r. oraz narusze-nie Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wol-ności (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175). Podniesiono, że wykreślenie partii z rejestru jest sankcją zbyt rygorystyczną i czyni iluzorycznym prawo zrzeszania się. Nadto uczestnik postępowania działał w błędzie, gdyż statut Partii w § 27 pkt 4 stanowi, że „Komitet Naczelny sporządza roczne informacje o działalności finansowej partii w terminie do 31 marca, które są zatwierdzane przez Kongres w terminie do 31 maja każdego roku”. Sądził więc, że w ten sposób termin złożenia sprawozdania finanso-wego do Państwowej Komisji Wyborczej uległ przedłużeniu do 31 maja. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Powołane w niej umowy międzynarodowe - tak jak inne akty prawne - mogą być podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy wskazano ich konkretne jednostki redakcyjne. Rozpoznawana skarga nie spełnia tego wymagania wprowadzonego przez art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. Skutkiem tego jest zarazem bezprzedmiotowość zarzutu naruszenia art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konsty-tucji, które dotyczą stosowania w Polsce prawa międzynarodowego. Rozpoznanie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 38c ustawy o partiach politycznych w związku z art. 11 Konstytucji wymaga przytoczenia treści tych przepi-sów. Według art. 38c tej ustawy (ust. 1) „w przypadku niezłożenia przez partię poli-tyczną sprawozdania w terminie określonym w art. 38 ust. 1 (to jest do 31 marca każdego roku) Państwowa Komisja Wyborcza występuje do Sądu z wnioskiem o wy-kreślenie wpisu tej partii z ewidencji; (ust. 2) „w przypadku, o którym mowa w ust. 1, Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o wykreśleniu wpisu partii politycznej z ewidencji”. Natomiast art. 11 Konstytucji stanowi, że (ust 1) „Rzeczpo-spolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych. Partie polityczne zrzeszają się na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa; (ust. 2) finansowanie partii politycznych jest jawne”. Z tych przepisów wprost wynika, że art. 38c ustawy o partiach politycznych jest zgodny z art. 11 Konstytucji. Skoro bowiem finansowanie partii politycznych ma być jawne, to każda partia polityczna powinna złożyć ogólnie dostępne sprawozdanie finansowe. Zapewnia to art. 38 ust. 4 ustawy o partiach politycznych, który przewi-
3 duje ogłoszenie sprawozdania przez Państwową Komisję Wyborczą w Monitorze Polskim. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że statut partii przewidujący zatwierdzenie sprawozdania finansowego do 31 maja nie zwalnia partii z obowiązku złożenia spra-wozdania do 31 marca. Statut jest bowiem prawem wewnątrzpartyjnym i nie może zmieniać obowiązku publicznoprawnego wynikającego z bezwzględnie obowiązują-cego przepisu ustawy. Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III SK 9/18 2018-11-20Czy rygorystyczne stosowanie art. 38c ustawy o partiach politycznych, prowadzące do wykreślenia partii z ewidencji z powodu niewielkiego uchybienia terminowi do złożenia sprawozdania finansowego, może stać w sprzeczności…
- I NSW 14/18 2018-12-06Czy art. 38a ust. 2 pkt 4 w związku z art. 25 ust. 1, art. 38a ust. 1 pkt 3, art. 38d ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych jest zgodny z art. 2 w związku z art. 11 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospoli…
- I NSW 3/22 2022-10-27Czy art. 38a ust. 2 pkt 4 ustawy o partiach politycznych, nakazujący bezwzględne odrzucenie sprawozdania finansowego partii politycznej w każdym przypadku przyjmowania lub pozyskiwania środków finansowych z niedozwolonyc…
- III SW 15/16 2016-12-14Czy przepisy ustawy o partiach politycznych przewidujące obowiązek odrzucenia sprawozdania finansowego partii politycznej i utratę subwencji w przypadku gromadzenia lub wydatkowania środków na kampanię wyborczą z pominię…
- I NSW 1/18 2024-09-04Czy naruszenie przepisów dotyczących finansowania kampanii wyborczej przez komitet wyborczy partii politycznej, polegające na przyjęciu i wydatkowaniu środków wpłaconych bezpośrednio przez osobę fizyczną na rachunek komi…
Powołane przepisy
art. 38cart. 11art. 38 ust. 1art. 9art. 91 ust. 1art. 27art. 3984 § 1 pkt 2 KPCart. 38 ust. 4art. 39814 KPC§ 27 pkt 4§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy