III SPP 13/17
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2017-04-04
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Bogusław Cudowski, Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej wynoszący niespełna 6 miesięcy od wpływu akt sprawy do sądu drugiej instancji uzasadnia stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o świadczenie z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej wynoszący niespełna 6 miesięcy nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania, nawet w sprawie dotyczącej świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wskazano, że nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zwłaszcza w sytuacji braku sygnalizacji przez skarżących zaistnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, który uzasadniałby rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego, wskazując, że od wpływu akt sprawy do Sądu Apelacyjnego minęło niecałe sześć miesięcy, a w sprawie nie podjęto żadnych czynności. Skarżący podnosili, że zwłoka powoduje dla nich znaczne konsekwencje finansowe. Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że okres oczekiwania jest uzasadniony wysokim obciążeniem sądu i małą liczbą etatów sędziowskich, a sprawa nie jest pilna.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SPP 13/17 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Dawid Miąsik (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. Sp. z. o.o i J. K. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie III AUa …/16, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2017 r., oddala skargę. UZASADNIENIE J. Sp. z o.o. oraz J. K. (skarżący) reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygnaturze III AUa …/16, toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w [...]. Skarżący wnieśli o stwierdzenie przewlekłości w tym postępowaniu, zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w [...] do rozpoznania sprawy w terminie 3 miesięcy od rozpoznania skargi, przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżących kwot po 12.000 zł oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że akta sprawy wraz z apelacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w [...] (organ rentowy) wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w [...] 22 sierpnia 2016 r. Od tego czasu do daty nadania skargi, tj. 6
2 lutego 2017 r. w sprawie nie podjęto żadnych czynności, w tym nie wyznaczono terminu rozprawy. Powyższa zwłoka powoduje znaczne konsekwencje finansowe dla skarżącej J. K., gdyż wypłacane jej świadczenie z tytułu choroby i urodzenia dziecka jest istotnie zaniżone. W odpowiedzi na skargę skarżących Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc w uzasadnieniu, że od momentu wpływu akt sprawy do Sądu Apelacyjnego w [...] do chwili wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło niecałe sześć miesięcy, podczas gdy normalny czas oczekiwania na wyznaczenie rozprawy w Sądzie Apelacyjnym w [...], z uwagi na wysokie obłożenie i małą liczbę etatów sędziowskich, wynosi około 12 miesięcy. Ponadto sprawa, będąca przedmiotem postępowania, stwierdzenia przewlekłości którego domagają się skarżący nie jest sprawą zdefiniowaną jako pilna w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2316). Mając na względzie obowiązek rozpoznania spraw według kolejności wpływu, nie doszło do nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy skarżących. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd Najwyższy na wstępie przypomina, że ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1259, ze zm., dalej jako ustawa) nie określa konkretnego, bądź przeciętnego czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że za przewlekłe można uznać postępowanie, w którym w danej instancji nie wyznaczono terminu rozprawy przez okres ponad 12 miesięcy (zamiast wielu zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2013 r., III SPP 188/13, LEX nr 1448755). Nie oznacza to jednak, że wyżej wymieniony termin stanowi sztywną cezurę czasową dla oceny zgodności postępowania z konwencyjnymi, konstytucyjnymi i proceduralnymi dyrektywami osądzenia sprawy w rozsądnym
3 terminie. W judykaturze wprawdzie wskazuje się, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych powinny być rozpoznane ze szczególną pilnością (postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2005 r., III SPP 34/05, OSNP 2005 nr 20, poz. 327; z 6 stycznia 2006 r., III SPP 154/05, OSNP 2006 nr 21-22, poz. 342 oraz z 10 sierpnia 2007 r., III SPP 31/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 336). W orzecznictwie Sądu Najwyższego można wskazać orzeczenia, w których przyjmowano, że z uwagi na okoliczności danej sprawy rozsądne miary czasowe na jej rozpoznanie zostają przekroczone, gdy od czasu wpływu apelacji do Sądu drugiej instancji do daty pierwszego terminu rozprawy drugoinstancyjnej minęło osiem miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2013 r., III SPP 51/13, LEX nr 1555679; z 17 grudnia 2013 r., III SPP 242/13, LEX nr 1555675). Co prawda znaczny i stale rosnący wpływ spraw oraz niewystarczająca obsada sędziów orzekających w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie usprawiedliwiają przewlekłości postępowania wynikającej z niewyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06, OSNP 2007 nr 7-8, poz. 121), jednakże w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia prawa skarżących do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Okres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy wynoszący niespełna 6 miesięcy w żadnej mierze nie uzasadnia twierdzenia, że doszło do przewlekłości postępowania, tym bardziej, że skarga została wniesiona w sprawie o wysokość świadczenia. W połączeniu z zasadą rozpoznawania spraw według kolejności wpływu oraz brakiem sygnalizacji przez skarżących zaistnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, spowodowanego sytuacją bytową, materialną czy osobistą, skarżącej J. K., uzasadniającego ewentualną celowość rozpoznania sprawy zainicjowanej apelacją organu rentowego poza kolejnością wpływu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2013 r., III SPP 188/13, LEX nr 1448755) Sąd Najwyższy doszedł do konkluzji, że nie w niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji. kc
4
Powiązane orzeczenia
- I NSP 29/20 2020-05-20Czy przewlekłość postępowania apelacyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdzie od wniesienia apelacji do wydania wyroku upłynęło ponad 16 miesięcy, uzasadnia stwierdzenie naruszenia…
- III SPP 48/16 2016-03-17Czy postępowanie apelacyjne w sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym, które trwało niespełna 8 miesięcy od wpływu akt do sądu drugiej instancji do momentu wniesienia skargi na przewlekłość, można uznać z…
- III SPP 27/15 2015-12-15Czy przewlekłość postępowania przed sądem drugiej instancji, polegająca na wyznaczeniu terminu rozprawy po upływie 13 miesięcy od wpływu akt do sądu, uzasadnia stwierdzenie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy b…
- I NSP 43/19 2019-09-19Czy przewlekłość postępowania apelacyjnego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, trwająca ponad dwa lata od wniesienia apelacji do momentu wyznaczenia terminu rozprawy, uzasadnia stwierdzenie naruszenia prawa stro…
- III SPP 19/15 2015-09-09Czy okres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy apelacyjnej w sprawie dotyczącej wysokości świadczenia z ubezpieczenia społecznego, wynoszący 9,5 miesiąca, stanowi przewlekłość postępowania w rozumieniu ustawy o skardze na…
Powołane przepisy
art. 12 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy