III SW 137/15

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-11-26

Skład orzekający: Romualda Spyt, Krzysztof Staryk, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalenia wyników głosowania, polegające na nieprawidłowym obliczeniu liczby głosów ważnych oddanych na kandydata, które nie miało wpływu na ostateczny wynik wyborów, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych wydał opinię, że zarzut protestu wyborczego dotyczący nieprawidłowego ustalenia wyników głosowania przez Obwodową Komisję Wyborczą jest zasadny, jednak stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów. Kluczowe jest, że nawet zasadny zarzut naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego nie prowadzi do stwierdzenia nieważności wyborów, jeśli nie miał on wpływu na ostateczny wynik głosowania.
Stan faktyczny
M. N. wniósł protest wyborczy do Sądu Najwyższego, kwestionując ważność wyborów do Sejmu. Zarzucił Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w R. nieprawidłowe ustalenie liczby głosów oddanych na kandydata M. R., wskazując, że w protokole wykazano "0" głosów, mimo że sam głosował na tego kandydata. Prokurator Generalny oraz Państwowa Komisja Wyborcza uznali zarzut za zasadny, ale bez wpływu na wynik wyborów. Okręgowa Komisja Wyborcza potwierdziła wpis "0" głosów w protokole.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wydał opinię, że zarzut protestu jest zasadny, jednak stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 137/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Krzysztof Staryk SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego M. N. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Prokuratora Generalnego, 2) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 3) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w P., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2015 r., postanawia: wydać opinię, że zarzut protestu jest zasadny, jednak stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE M. N. wniósł w ustawowym terminie do Sądu Najwyższego protest przeciw ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w którym sformułował zarzut nieprawidłowego ustalenia wyników głosowania przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w R., poprzez nieprawidłowe ustalenie liczby głosów oddanych na M.R. - kandydata na posła z listy zgłoszonej przez Komitet Wyborczy N.. Wnoszący protest stwierdził, że w protokole Komisji przy nazwisku kandydata R. M. wykazano 2 „0” oddanych głosów. Tymczasem wnoszący protest i jego żona głosowali na tego kandydata. Prokurator Generalny wniósł o wydanie postanowienia zawierającego opinię, że zarzuty protestu są zasadne, lecz naruszenie ustawy nie miało wpływu na wynik wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła pogląd, że w przypadku stwierdzenia zasadności podniesionego zarzutu nie miałby on wpływu na wynik wyborów. Okręgowa Komisja Wyborcza wyjaśniła, że zgodnie z protokołem głosowania w obwodzie nr […], lista nr […] - KW N., przy nazwisku z poz. [...] – R. M. liczba głosów ważnych wynosi „0”. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, czy głos oddany przez wyborcę był głosem ważnie oddanym na kandydata oraz na listę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W myśl art. 100 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483), zasady i tryb zgłaszania kandydatów i przeprowadzania wyborów oraz warunki ważności wyborów określa ustawa. Z kolei zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) w art. 82 § 1 stanowi, że przeciwko ważności wyborów protest może być wniesiony z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Zasady rozpatrywania protestów przeciwko ważności wyborów do Sejmu określone zostały w art. 241 i następnych Kodeksu wyborczego i z mocy art. 258 tego Kodeksu znajdują zastosowanie również do protestów przeciwko ważności wyborów do Senatu. Przepis art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego 3 wymaga, aby wnoszący protest sformułował w nim zarzuty oraz przedstawił lub wskazał dowody, na których opiera swoje zarzuty. Z twierdzeń wnoszącego protest wynika, że kwestionuje on ważność wyborów w okręgu wyborczym z uwagi na naruszenie przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w R. przepisów dotyczących ustalenia wyników głosowania w tym obwodzie poprzez nieprawidłowe obliczenie liczby głosów ważnych oddanych na kandydata z listy kandydatów zgłoszonych przez Komitet Wyborczy N. (lista nr […]). Nieuwzględnienie głosu wnoszącego protest oddanego na M. R., kandydata do Sejmu z listy nr […] - KW N. stanowi o naruszeniu art. 228 § 1 pkt 8 Kodeksu wyborczego. Biorąc jednak pod uwagę wyniki głosowania przedstawione przez Okręgową Komisję Wyborczą nr […] należy wyrazić pogląd, że nie miało to wpływu na ostateczny wynik wyborów. Kandydat M. R. otrzymał bowiem w całym okręgu wyborczym 392 głosy, a na posłów z tego okręgu wybrani zostali kandydaci, którzy otrzymali kolejno 13.423 i 2.940 głosów. Z powyższych względów wydano opinię jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 242 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 100 ust. 3art. 101 ust. 2art. 82 § 1art. 241art. 258art. 241 § 3art. 228 § 1 pkt 8art. 242 § 1§ 1§ 3§ 1 pkt 8

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy