III SW 2/16

Sygn. akt III SW 2/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Dawid Miąsik SSN Krzysztof Staryk SSN Jolanta Strusińska-Żukowska SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego S. [...] RP na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 listopada 2015 r. w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2016 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Uchwałą z dnia 23 listopada 2015 r. w sprawie sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego S. [...] RP z wyborów organów jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w dniach 16 i 30 listopada 2014 r., Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie art. 144 § 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) postanowiła odrzucić sprawozdanie finansowe Komitetu Wyborczego S. [...] RP o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych tego Komitetu, w tym o uzyskanych kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania, związanych z udziałem w 2 wyborach do organów jednostek samorządu terytorialnego, przeprowadzonych w dniach 16 i 30 listopada 2014 r., z powodu naruszenia art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego. W uzasadnieniu uchwały podano, że Komitet Wyborczy S. [...] RP przedłożył sprawozdanie finansowe Państwowej Komisji Wyborczej w dniu 19 luty 2015 r., to jest po upływie terminu określonego w art. 142 § 1, w związku z art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego. Nadto sprawozdanie zostało sporządzone na nieobowiązującym formularzu. Powyższe uchybienia nie stanowią jednak podstawy do odrzucenia sprawozdania. Do sprawozdania dołączono opinię wraz z raportem biegłego rewidenta wybranego przez Państwową Komisję Wyborczą. W wyniku badania sprawozdania finansowego, dołączonych do niego dokumentów oraz opinii i raportu biegłego rewidenta, Państwowa Komisja Wyborcza ustaliła, że Komitet Wyborczy S. [...] RP wykazał w sprawozdaniu przychody w kwocie 119,00 zł. Środki te gromadzone były na jednym rachunku bankowym o numerze 53 1240 6524 1111 0010 6053 8641, prowadzonym w banku […] SA w W.. Do umowy rachunku bankowego wprowadzono zastrzeżenia wskazane w art. 134 § 6 Kodeksu wyborczego. Na pozyskane w okresie rozliczeniowym środki złożyły się dwie wpłaty dokonane w dniu 14 listopada 2014 r. Pierwsza, w kwocie 39,00 zł, pochodziła z rachunku Funduszu Wyborczego partii politycznej S. […] RP, druga zaś, w kwocie 80,00 zł, pochodziła z indywidualnego konta osoby fizycznej – M. N., pełniącej funkcję pełnomocnika finansowego Komitetu Wyborczego S. [...] RP. Wydatki Komitetu wyniosły 119,00 zł i zostały przeznaczone zgodnie z art. 129 § 1 Kodeksu wyborczego, na cele związane z wyborami, w tym na pokrycie kosztów wynajmu strony internetowej (30,00 zł), korzystania ze środków masowego przekazu (50,00 zł) oraz kosztów związanych z obsługą rachunku bankowego (39,00 zł). Wydatki nie przekroczyły limitów określonych zgodnie z art. 378 i art. 476 Kodeksu wyborczego oraz art. 136 Kodeksu wyborczego. W kwestii przyjęcia na rachunek bankowy Komitetu Wyborczego S. [...] RP wpłaty w kwocie 80,00 zł, przeprowadzone postępowanie wykazało, że Komitet przyjął na swój rachunek bankowy środki w tej wysokości pochodzące z wpłaty dokonanej z rachunku osoby fizycznej, co narusza art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego, zgodnie z którym środki finansowe komitetu wyborczego partii 3 politycznej mogą pochodzić wyłącznie z Funduszu Wyborczego tej partii. Komitet nie zwrócił tych środków (80,00 zł) w ustawowym terminie 30 dni, tylko przyjął je i zaliczył do swoich przychodów. Biegły rewident badający sprawozdanie Komitetu w skorygowanej opinii również podniósł wpływ kwoty 80,00 zł pochodzącej z wpłaty osoby fizycznej dokonanej bezpośrednio na rachunek Komitetu niezgodnie z art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego. Analiza zapisów historii rachunku bankowego Komitetu wykazała zaś, że wydatki Komitetu związane obsługą rachunku bankowego (39,00 zł) zostały pokryte ze środków dostępnych na rachunku Komitetu, które w celu zaspokojenia banku właśnie w takiej wysokości, to jest 39,00 zł, zostały przekazane z rachunku Funduszu Wyborczego partii S. […] RP na rachunek Komitetu Wyborczego S. [...] RP. Nie można więc zgodzić się z argumentacją podniesioną w wyjaśnieniach Komitetu, że wpłata 80,00 zł została niejako wymuszona przez bank w związku z opłatą za założenie rachunku Komitetu, bo środki niezbędne do pokrycia należności banku z tytułu opłat i prowizji bankowych zostały uregulowane ze środków dostępnych na rachunku bankowym Komitetu w kwocie odpowiadającej roszczeniom banku. Naruszenie art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi przesłankę do odrzucenia sprawozdania na podstawie art. 144 § 1 pkt 3 lit c Kodeksu wyborczego. Przepis ten ma charakter kategoryczny i nie pozostawia żadnego marginesu ocen, na przykład uwzględniania proporcji kwoty środków pozyskanych z naruszeniem art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego do ogólnej kwoty przychodów komitetu wyborczego, ani tego, czy naruszenie prawa nastąpiło w sposób umyślny, czy też z powodu nieznajomości przepisów Kodeksu wyborczego. Zgodnie z art. 149 § 1 Kodeksu wyborczego, kwota w wysokości 80,00 zł, pozyskana przez Komitet z naruszeniem art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego podlega zaś przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Na powyższą uchwałę skargę złożył pełnomocnik finansowy Komitetu Wyborczego S. [...] RP, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zatwierdzenie sprawozdania finansowego tego Komitetu do wyborów samorządowych przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2014 r. W uzasadnieniu zarzucono, że zaskarżona uchwała nie odpowiada prawu w szczególności z tego względu, iż Państwowa Komisja Wyborcza poczyniła błędne ustalenia związane ze złożonym sprawozdaniem finansowym. Po pierwsze, przez 4 stwierdzenie, że Komitet Wyborczy przedłożył sprawozdanie finansowe „w dniu 19.02.2015r., tj. po upływie terminu”, podczas gdy sprawozdanie finansowe przesłane zostało do Państwowej Komisji Wyborczej przy piśmie z dnia 12 lutego 2015 r., nadanym przesyłką poleconą w polskim urzędzie pocztowym w dniu 13 lutego 2015 r., to jest przed upływem terminu. Po drugie, przez stwierdzenie, że „Komitet nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości, został wezwany do uzupełnienia wyjaśnień, w szczególności do wyjaśnienia, dlaczego Komitet przyjął i nie zwrócił w ustawowym terminie nieprawidłowej wpłaty w wysokości 50,00 zł”, podczas gdy Komitet złożył dodatkowe wyjaśnienia pismem z dnia 28 września 2015 r., z którego wynikało, iż nie jest wiadomym dlaczego bank wpisał słowo „anulowano” (49 zł), na stronie wygenerowanej z systemu historii rachunku bankowego. Powyższe wyjaśnienie wskazuje, że Komitet nie mógł zwrócić w ustawowym terminie nieprawidłowej wpłaty, albowiem bank zaliczył na konto operacji kwotę 31,00 zł, której nie anulowano. Po trzecie, pełnomocnik finansowy […] RP w przedmiotowej sprawie nie miał żadnego wpływu na decyzje banku w kwestii opłaty za złożenie rachunku Komitetu, jak również nie miał żadnego wpływu, jaką kwotę bank anulował, a jaką zaliczył na rzecz swoich kosztów operacji. Podkreślono także, że jeżeli PKW potraktowała powyższą sprawę jako naruszenie art. 132 § 1 Kodeksu wyborczego, to pełnomocnik finansowy oświadcza, że nie działał na szkodę Skarbu Państwa, jak również nie miał na uwadze żadnych korzyści finansowych, a ponadto z ostrożności procesowej, dokonano wpłaty w kwocie 80 zł na rzecz Urzędu Skarbowego w R.. Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje stanowisko zawarte w sentencji i uzasadnieniu uchwały, a ponadto wniosła o odrzucenie przedmiotowej skargi, jako złożonej z naruszeniem terminu określonego w art. 145 § 1 Kodeksu wyborczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 Kodeksu wyborczego, w przypadku odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą pełnomocnik finansowy komitetu ma prawo, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu sprawozdania, wnieść do Sądu Najwyższego skargę na to postanowienie. Upływ terminu określa art. 9 § 1 5 Kodeksu wyborczego wskazując, że ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Mając na uwadze powyższe unormowania należy stwierdzić, że skoro przedmiotowe postanowienie o odrzuceniu sprawozdania finansowego doręczono skarżącemu w dniu 8 stycznia 2016 r., to dla zachowania ustawowego terminu do wniesienia skargi niezbędne było jej fizyczne złożenie w Sądzie Najwyższym najpóźniej w ciągu 14 dni od tej daty, a więc do dnia 22 stycznia 2016 r. Tymczasem skarga wpłynęła do Sądu Najwyższego dopiero w dniu 25 stycznia 2016 r. i jako wniesiona po terminie podlegała odrzuceniu. l.n