III SW 58/15

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-06-16

Skład orzekający: Maciej Pacuda, Zbigniew Hajn, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę pozbawioną praw publicznych, która nie została ujęta w spisie wyborców, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Protest wyborczy wniesiony przez osobę, która nie była uprawniona do jego wniesienia, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Osoba pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu nie posiada prawa wybierania, a tym samym nie może być ujęta w spisie wyborców. Ponadto, protest dotyczący kwestii, które mogły być przedmiotem skargi lub odwołania przed dniem głosowania, również podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Stan faktyczny
M. G., odbywający karę pozbawienia wolności i pozbawiony praw publicznych, wniósł protest wyborczy, twierdząc, że nie zezwolono mu oddać głosu w wyborach prezydenckich. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o uznanie protestu za bezzasadny, a Prokurator Generalny uznał go za zasadny, lecz bez wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 58/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z protestu M. G. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 czerwca 2015 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M. G. wniósł - w terminie określonym w art. 321 § 1 Kodeksu wyborczego - protest wyborczy, podnosząc, że w dniu 24 maja 2015 r. nie zezwolono mu oddać głosu w wyborach prezydenckich. Skarżący wskazał, ze od 20 lat odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności na mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w P., którym pozbawiono go praw publicznych na okres 10 lat. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o uznanie protestu za bezzasadny. Prokurator Generalny wyraził pogląd, że protest powinien zostać uznany za zasadny, nie mający jednak wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zgodnie z art. 82 § 4 Kodeksu wyborczego, protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Skarżący twierdzi, że „nie dopuszczono go do wyborów prezydenckich”, co wskazuje, że nie został ujęty w spisie wyborców w zakładzie karnym jako jednostce, o której stanowi art. 29 § 1 w związku z art. 12 § 4 Kodeksu wyborczego. Oznacza to, że wnoszący protest nie był uprawniony do dokonania tej czynności. Protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez dalszego biegu stosownie do art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego. Niezależnie od tego Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w Kodeksie wyborczym przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub Państwowej Komisji Wyborczej (art. 322 § 2 tego Kodeksu). Taka właśnie sytuacja zaistniała w przypadku wnoszącego protest. Spis wyborców jest udostępniany do wglądu (art. 36 § 2 i 4 Kodeksu wyborczego). Nieuwzględnienie w spisie wyborców podlega reklamacji (art. 37 § 1 Kodeksu wyborczego). Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji przysługuje skarga do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 37 § 2 w związku z art. 22 § 5 Kodeksu wyborczego). Z tych względów protest podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Ubocznie tylko należy zauważyć, że w myśl art. 62 ust. 2 Konstytucji RP prawo do udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, które prawomocnym orzeczeniem sądowym są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych. Zasadę tę realizuje art. 10 § 2 Kodeksu wyborczego, który wśród osób nieposiadających prawa wybierania wymienia w pkt 1 osobę pozbawioną praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu. Z tej przyczyny w - stanowiącym podstawę spisu wyborców (art. 29 § 1 tego Kodeksu) - wykazie osób, które w dniu wyborów będą przebywały w zakładzie karnym, nie umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 29 § 4). Pozbawienie praw publicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, jednak nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (art. 43 § 2 k.k. oraz art. 45 Kodeksu karnego z 1969 r.). Tym 3 samym 10-letni okres kary pozbawienia praw publicznych nie może upłynąć przed odbyciem kary pozbawienia wolności.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 321 § 1art. 82 § 4art. 29 § 1art. 12 § 4art. 322 § 1art. 322 § 2art. 36 § 2art. 37 § 1art. 37 § 2art. 22 § 5art. 62 ust. 2art. 10 § 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy