III UK 10/19

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2019-11-27

Skład orzekający: Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej oczywista zasadność opiera się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które nie zostały wskazane w podstawach kasacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli okoliczności uzasadniające jej oczywistą zasadność wykraczają poza podstawy skargi kasacyjnej, a w szczególności, gdy zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały wskazane w podstawach kasacyjnych. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, co oznacza, że nie może uwzględniać okoliczności wykraczających poza te ramy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sądy te oddaliły odwołanie wnioskodawczyni od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury i odmowy prawa do ponownego obliczenia jej wysokości na podstawie art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej uzasadniła jej oczywistą zasadnością, wskazując na naruszenie funkcji poznawczej i kontrolnej sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 10/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania M. K. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. o wysokość emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt III AUa (…), oddalił apelację wnioskodawczyni M. K. J. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt VIII U (…), oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 9 maja 2016 r., na podstawie której organ rentowy przeliczył wnioskodawczyni emeryturę od 1 kwietnia 2016 r. oraz stwierdził, że wnioskodawczyni nie nabywa prawa do ponownego obliczenia wysokości emerytury w trybie określonym w art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.). Wyrok Sądu Apelacyjnego ubezpieczona zaskarżyła w całości. Zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 53 w związku z art. 27 i art. 55 w związku z art. 26 oraz art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu 2 Ubezpieczeń Społecznych przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do ustalenia i przyznania emerytury w oparciu o przepisy art. 27 w związku z art. 53 tej ustawy w sytuacji, gdy jako ubezpieczona skorzystała uprzednio z możliwości obliczenia emerytury w oparciu o metodę ujętą w art. 55 w związku z art. 26 tej ustawy w sytuacji, gdy przyznanie ubezpieczonej należnego świadczenia według nowych zasad w niższej wysokości w żadnym razie nie może prowadzić do definitywnej, „dożywotniej" utraty prawa do obliczenia wysokości należnego świadczenia emerytalnego w wysokości zgodnej z bezwzględnie obowiązującym przepisami prawa ubezpieczeń społecznych, według zasady przysługiwania najkorzystniejszego świadczenia, którym - co do zasady - jest należna emerytura ustalona i wyliczona w jej najwyższej wysokości. Skarżąca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniła jej oczywistą zasadnością. W ocenie skarżącej, „w toku postępowania apelacyjnego i podejmowanych czynności decyzyjnych związanych z wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie została zrealizowana zarówno funkcja poznawcza, jak i kontrolna Sądu drugiej instancji”. Zdaniem skarżącej, Sąd Apelacyjny w (…) przyjął za własne ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy w W. , uznając, że postępowanie pierwszonstancyjne przeprowadzone zostało prawidłowo i całkowicie podzielił zapatrywania Sądu pierwszej instancji, bez głębszego rozwinięcia w uzasadnieniu wyroku motywów oddalenia argumentów zawartych w uzasadnieniu apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości prawne lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3), lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Jeżeli okoliczności te nie zachodzą, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c., jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 3 Uwzględniając treść wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz podstawy skargi, należy przypomnieć, że zgodnie art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw. Wynika z tego, że niemożliwe jest przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na okoliczności, które wykraczają poza podstawy tego środka zaskarżenia, a więc nie mogą być uwzględnione przy jego rozpoznaniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 marca 2014 r., II PK 287/13, LEX nr 2008658; z dnia 13 marca 2019 r., II UK 69/18, LEX nr 2652252). Przesłanki przedsądu ujęte w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. stanowią rozwinięcie podstaw kasacyjnych zmierzające do wykazania, z jakich powodów naruszenia przepisów wskazane w tych podstawach uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zatem „oczywistość" skargi można oprzeć na oczywistym, widocznym - bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy prawnej - naruszeniu przepisów prawa, ale wyłącznie tych przepisów, które zostały przywołane w podstawach kasacyjnych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07, LEX nr 898318). Skarżąca w podstawach kasacyjnych zarzuca wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego, natomiast uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje, że jej oczywista zasadność polega na naruszeniu przepisów postępowania (bez ich konkretnego wskazania), skoro mowa jest o niezrealizowaniu przez Sąd drugiej instancji zarówno funkcji poznawczej, jak i kontrolnej, gdyż „Sąd Okręgowy w W. , uznając, że postępowanie pierwszonstancyjne przeprowadzone zostało prawidłowo i całkowicie podzielił zapatrywania Sądu pierwszej instancji, bez głębszego rozwinięcia w uzasadnieniu wyroku motywów oddalenia argumentów zawartych w uzasadnieniu apelacji”. W takim przypadku - to jest oparcia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na okolicznościach, które wykraczają poza podstawy skargi kasacyjnej, a więc nie mogą być uwzględnione przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej - skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Z tego powodu, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 53art. 27art. 55art. 26art. 21 ust. 2art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy