III USK 162/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-08-04
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy w trybie wydawania indywidualnej interpretacji przepisów ma obowiązek dokonania oceny treści i sposobu wykonywania umowy cywilnoprawnej (jej kwalifikacji prawnej) pod kątem istnienia tytułu do ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zwrot użyty w art. 34 Prawa przedsiębiorców, dotyczący zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne w jego indywidualnej sprawie, oznacza wymóg interpretacji wszystkich przepisów, z których wynika obowiązek opłacania składek. W prawie ubezpieczeń społecznych, powstanie tytułu ubezpieczenia i określenie wysokości składek jest regulowane przepisami ustawy systemowej, które odwołują się do pojęć z innych gałęzi prawa. W związku z tym, organ rentowy był zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej zgodnie z wnioskiem.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył do organu rentowego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej możliwości zakwalifikowania umowy o wykonywanie wzorników kolorystycznych lakierów do paznokci jako umowy o dzieło, co oznaczałoby brak obowiązku ponoszenia składek na ubezpieczenia społeczne. Organ rentowy odmówił wydania interpretacji, uznając, że sprawa nie mieści się w zakresie przepisów o interpretacji indywidualnej. Sądy obu instancji uznały, że organ rentowy jest zobowiązany do wydania interpretacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III USK 162/21 POSTANOWIENIE Dnia 4 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania P.. z o.o. w O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 sierpnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 stycznia 2020 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (organ rentowy), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 19 września 2019 r., V (…) zmieniającego decyzję organu rentowego przez zobowiązanie do wydania przez organ rentowy na rzecz P. sp. z o.o. (wnioskodawca) interpretacji indywidualnej, zgodnie z wnioskiem złożonym 18 lutego 2018 r. W sprawie ustalono, że wnioskodawca skierował do organu rentowego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej możliwości zakwalifikowania umowy, polegającej na wykonywaniu wzorników kolorystycznych lakierów do paznokci, jako umowy o dzieło i co się z tym wiąże braku obowiązku do ponoszenia z tytułu zawarcia takiej umowy ciężarów publicznoprawnych, w postaci
2 składek na ubezpieczenia społeczne. Organ rentowy wydał decyzję odmowną twierdząc, że zagadnienie zawarte w przedłożonym mu wniosku nie jest objęte zakresem zastosowania przepisów o interpretacji indywidualnej. W tak ustalonym stanie faktycznym Sądy obu instancji stwierdziły, że zamknięty katalog spraw, w których organ rentowy jest zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej dotyczy interpretacji wszystkich przepisów, z których wynika obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne i ich wysokości, nawet jeżeli przepisy te znajdują się w innych aktach prawnych, należących do innych gałęzi prawa. Organ rentowy zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a mianowicie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646, dalej jako Prawo przedsiębiorców – poprzednio art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – Dz.U. z 2017 r., poz. 2168) w związku z art. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm., dalej jako ustawa systemowa) odnośnie tego, czy w trybie wydawania indywidualnej interpretacji przepisów organ rentowy ma obowiązek dokonania oceny treści i sposobu wykonywania umowy cywilnoprawnej (jej kwalifikacji prawnej) pod kątem istnienia tytułu do ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zwrot użyty w art. 34 Prawa przedsiębiorców – co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie – oznacza wymóg interpretacji wszystkich przepisów, z których wynika obowiązek opłacania przez płatnika składek na
3 ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz P., Fundusz G. i Fundusz E. oraz ich wysokość. W prawie ubezpieczeń powstanie tytułu ubezpieczenia społecznego, a także określenie wysokości składek na to ubezpieczenie regulowane jest przepisami ustawy systemowej, które mają charakter norm odwołujących się do pojęć prawnych usytuowanych w innych gałęziach prawa, o ile nie zwierają ich samodzielnej definicji. Rozstrzyganie o istnieniu stosunku ubezpieczenia społecznego i wysokości należnych z tego tytułu składek nie jest możliwe bez sięgania do pojęć i definicji ustawowych funkcjonujących w systemie prawa. W takim przypadku przepisy z innych gałęzi prawa, jeśli uzupełniają i rozwijają przepisy prawa ubezpieczeń, stają się częścią norm prawa ubezpieczeń społecznych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż podleganie ubezpieczeniom społecznym i - co się z tym wiąże - konieczność uiszczanie składek jest wypadkową oceny istnienia tytułu ubezpieczenia. Samo zaś istnienie tytułu ubezpieczenia jest zależne od kwalifikacji umowy jako umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Organ rentowy był zatem zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej zgodnie z wnioskiem. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II UK 78/19 2020-06-16Czy organ rentowy jest zobowiązany do wydania indywidualnej interpretacji przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym do kwalifikacji charakteru umów cywilnoprawnych?
- II UZ 24/19 2019-09-04Czy organ rentowy jest zobowiązany do wydania pisemnej interpretacji przepisów dotyczących obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdy wniosek dotyczy kwalifikacji prawnej umów cywilnoprawnych?
- II UZ 32/19 2019-10-08Czy organ rentowy jest zobowiązany do wydania pisemnej interpretacji przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym w sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawia stan faktyczny i pyta o kwalifikację prawną umów cy…
- II UZ 27/19 2019-10-08Czy organ rentowy jest zobowiązany do wydania pisemnej interpretacji przepisów dotyczących podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, gdy wnioskodawca przedstawia stan faktyczny i pyta o kwalifikację prawną umowy…
- III UK 53/15 2016-01-13Czy organ rentowy, zmieniając interpretację przepisów prawa ubezpieczeń społecznych w stosunku do umowy cywilnoprawnej, narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, jeśli nie doszło do zmiany przepis…
Powołane przepisy
art. 34 ust. 1art. 10 ust. 1art. 83d ust. 1art. 34
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy