III USK 218/23

III USK 218/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Rzeszowie z udziałem A. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B., A. J., K. K., B. M., P. M. i E. S. o ustalenie podstawy wymiaru składek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 lipca 2024 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt III AUa 274/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącej na rzecz organu rentowego kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 14 lutego 2023 r., oddalił apelację M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej płatnik albo Spółka) od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2021 r., mocą którego oddalono odwołania Spółki decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Rzeszowie III USK 218/23 2 z dnia 5 lipca 2019 r. ustalających podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne jako pracowników u płatnika składek, odpowiednio: dla P. M., E. S., B. M., A. J., K. K.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej oddalenia apelacji w sprawie E. S.. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na jej oczywistą zasadność oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, to jest art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także art. 227, 2352 § 1 i 2, 386 § 4 i art. 47712 § 21 k.p.c., a także zwróciła uwagę na występujące w sprawie zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości, to jest: (-) czy w przypadku, gdy pracownik na podstawie umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią będącą jednocześnie zleceniobiorcą pracodawcy otrzymuje wynagrodzenie wg stawki godzinowej, przy czym wynagrodzenie jest należne zarówno za czas wykonywania zlecenia, jak i za czas pozostawania w gotowości do wykonywania zlecenia, to czy w zakresie, w jakim pracownik otrzymuje wynagrodzenie za gotowość do świadczenia usług może zostać uznany za pracownika zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mimo że nie wykonuje żadnej pracy, w tym pracy na rzecz własnego pracodawcy, a w konsekwencji czy część wynagrodzenia otrzymana za godziny pozostawiania w gotowości do świadczenia usług stanowi podstawę wymiaru składek, jakie musi odprowadzić pracodawca jako płatnik składek; (-) czy na podstawie przepisu art. 47714 § 21 k.p.c. sąd ubezpieczeń społecznych obowiązany jest do badania zgodności postępowania przed organem rentowym z przepisami k.p.a. oraz czy w przypadku podniesienia przez stronę odwołującą się zarzutów rażącego naruszenia przepisów postępowania przed organem rentowym sąd ubezpieczeń społecznych obowiązany jest zarzuty te ocenić i rozstrzygnąć. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III USK 218/23 3 Skarga kasacyjna nie może być przyjęta do rozpoznania, bowiem nie zostały wykazane ustawowe przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. Obecnie są one (powinny być) powszechnie znane i nie ma potrzeby ich powielania. Po pierwsze, skarga kasacyjna nie jest oczywiście zasadna, gdyż skarżąca nie wskazała elementarnych naruszeń prawa, które usprawiedliwiają przyjęcie skargi z tego powodu. Nadto sam wyrok odpowiada prawu, a więc nawet hipotetyczne naruszenie norm prawa materialnego (lub procesowego) nie uzasadnia przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy, w zastępstwie pełnomocnika stron, nie poszukuje podstaw i argumentów przemawiających na rzecz wystąpienia określonej przesłanki prawnej, co jest kompatybilne z podniesionym progiem staranności w postępowaniu kasacyjnym. Po wtóre, sam fakt, że orzecznictwo (oraz dostępne publikacje doktrynalne) nie dają odpowiedzi na pytanie, jak należy w kontekście art. 8 ust. 2a ustawy systemowej traktować umowy zlecenia, z tytułu których wynagrodzenie jest należne za gotowość do świadczenia usług, nie prowadzi do wykreowania istotnego zagadnienia prawnego, skoro odpowiedź na to pytanie wynika z wyroku Sądu drugiej instancji. Nie każda „nowość” wymaga od razu wypowiedzi Sądu Najwyższego, zwłaszcza gdy dana norma (tu art. 8a ust. 2 ustawy systemowej) szeroko została wyłożona w orzecznictwie (ostatnio uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 26 sierpnia 2021 r., III UZP 3/21, OSNP 2022 nr 2, poz. 17 oraz III UZP 6/21, OSNP 2022 nr 1, poz. 7). Stąd samo przekonanie skarżącej to za mało, szczególnie gdy w uzasadnieniu brak warstwy argumentacyjnej przemawiającej za uznaniem, że tak faktycznie w sprawie jest. Nie ma również przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na „potencjalne wady procedury administracyjnej”, bo one – w sytuacji płatnika składek – nie mogą stanowić podstawy do uchylenia wyroku i decyzji organu rentowego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2023 r., II UZ 14/23, LEX nr 3646727 i podane tam orzecznictwo). Także gołosłowne pozostały hasła dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP, bo w żaden sposób nie poparte odwołaniem się do orzecznictwa lub literatury. III USK 218/23 4 Kończąc, trzeba przypomnieć, że obecnie badaniu nie podlegają podstawy (i ich uzasadnienie), co wyklucza pomocnicze sięganie do tych fragmentów skargi, by wzmocnić etap przedsądu. Sumując, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. [SOP] [ał]