III USK 438/21

Sygn. akt III USK 438/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Piotr Prusinowski w sprawie z odwołania A. D. działającej w imieniu małoletniej W. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z udziałem N. W. o rentę rodzinną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 czerwca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt III AUa (…), I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, II. zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującej się 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Organ rentowy po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa do renty rodzinnej, decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 r. odmówił przyznania świadczenia, uzasadniając to faktem, iż zmarły R. W. nie miał ustalonego prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy i nie spełniał przesłanek do uzyskania jednego z tych świadczeń. W sprawie organ rentowy przyjął, że w dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy (dniem zgonu), to jest w okresie od 2 2006 r. do 2016 r. R. W. udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 4 lat, 7 miesięcy i 19 dni - zamiast wymaganych 5 lat. Wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Sąd na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki do przyznania prawa do renty rodzinnej dla W. D. , albowiem nie zostało wykazane, iż zmarły R. W. legitymował się wymaganym stażem ubezpieczeniowym uprawniającym go do przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w myśl art. 57 i art. 58 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 30 września 2020 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G., w ten sposób, że przyznał małoletniej W. D. prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu R. W. od dnia 1 października 2016 r. Przyjął, że istotne jest, z punktu widzenia przepisów wspólnotowych, to jest rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29.04.2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz UE L 166 z 30.04.2004 r. ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009r z 16.09.2009 r. (Dz.Urz. UE L 284 z 30.10.2009 ze zm.) w sprawie wykonania rozporządzenia 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, że prócz okresów zatrudnienia w Polsce zmarły był zatrudniony w Wielkiej Brytanii. Pomijając pokrywające się okresy zatrudnienia R. W. - ponieważ staż pracy liczony jest w sposób jaki wynika z kalendarza a nie w sposób jaki wynika z dodania poszczególnych okresów do siebie i wyliczenia łącznej sumy okresów składkowych i nieskładkowych – przyjął, że w ogólnym rozrachunku dają one łącznie okres ponad 5 lat w okresie 10 lat przed powstaniem niezdolności do pracy. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego: art. 6, art. 45 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego 3 oraz art. 57 ust. 1, art. 58 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, art. 65 ust. 1, art. 67 ust. 1 pkt 1 i art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący organ rentowy w oparciu o art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na fakt, iż „stosowanie wskazanych przepisów budzi wątpliwości zarówno przed organami stosującymi, jak i w orzecznictwie sądów, z czego wynika potrzeba rozstrzygnięcia wątpliwości w zakresie wykładni tychże przepisów”. Zdaniem skarżącego skarga jest oczywiście zasadną, zważywszy na jawną sprzeczność zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym porządkiem prawnym, a także mając na względzie wymierne skutki ekonomiczne zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał jedynie na przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, pominięta została natomiast okoliczność z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Argumentacja skarżącego ograniczyła sie do przywołania postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt II CSK 787/16, LEX nr 2310108, w myśl którego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, kiedy naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo 4 procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001 nr 3, poz. 52; z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001 nr 10, poz. 156). W przyczynie kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie chodzi o wskazanie naruszenia prawa przez sąd meriti, choćby oczywistego, co dotyczy zwłaszcza uchybień w sferze prawa procesowego, lecz o to, aby wykazane uchybienia sądu skutkowały wydaniem oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 28 lutego 2012 r., I PK 157/11, LEX nr 1215115). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał istnienia tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący nie wskazał jakichkolwiek argumentów prawnych, świadczących o tym, dlaczego zarzucane uchybienia mają jego zdaniem kwalifikowany charakter. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że w wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 36/18, LEX nr 2508116; z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, LEX nr 2508120). Wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość” winien znaleźć się w uzasadnieniu wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2018 r., III UK 127/17, LEX nr 2496323). O tym, że skarga jest oczywiście 5 uzasadniona, nie może decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., II UK 277/17, LEX nr 2490632). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie został wykorzystany dorobek orzecznictwa i doktryny w zakresie warunków prawnych, jakie muszą zostać spełnione, aby można stwierdzić spełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przepisu tego nie wystarczy tylko powołać, lecz trzeba mieć na uwadze, że dąży się do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowego przez zastosowanie nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.