III USK 58/22

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-02-09

Skład orzekający: Bohdan Bieniek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu prawa przez sąd drugiej instancji, które nie jest kwalifikowane jako oczywiste, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do merytorycznego rozpoznania, ponieważ nie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa przez Sąd Apelacyjny. Zmiana zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 47713 k.p.c. nie wymaga formalnego uchylenia decyzji, lecz może polegać na wydaniu decyzji uwzględniającej żądanie strony.
Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które umorzyło postępowanie w sprawie o ustalenie podlegania polskiemu ustawodawstwu. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na porozumieniu wyjątkowym zawartym między polską a belgijską instytucją ubezpieczeniową, które objęło pracowników spółki T. sp. z o.o. ponownym objęciem polskim systemem ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz odwołującego się kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III USK 58/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania T. sp. z o.o. w B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy z udziałem P. B., W. G., M. W., P. K., P. K.1, S. F., D. C. o ustalenie podlegania polskiemu ustawodawstwu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 lutego 2023 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt III AUa 1919/20, III AUz 221/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącego na rzecz odwołującego się kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 r., uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 26 października 2017 r. i postępowanie w sprawie umorzył oraz umorzył postępowanie zażaleniowe. Sąd Najwyższy w wyroku z 10 września 2020 r., III UK 123/19, wydanym na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej spółki T., którym Sąd Apelacyjny był związany, stosownie do treści art. 39820 zd. 1 k.p.c., dokonując wykładni przede wszystkim art. 5 ust. 2-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2 nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE z 2009 r. L 284), położył nacisk w szczególności na istotność i konieczność podjęcia oraz wyczerpania procedury współpracy między instytucją, która wydała zaświadczenie A1 i która rozpatruje podstawy do jego cofnięcia, a instytucją miejsca wykonywania pracy. Sąd ten stwierdził, że w takim przypadku powinno dojść do uzgodnienia stanowiska w przedmiocie tego, któremu ustawodawstwu dana osoba będzie podlegała (z mocą wsteczną) w przypadku cofnięcia zaświadczenia A1. W ocenie tego Sądu, w przypadku konieczności wyczerpania powyższej procedury przed wydaniem decyzji unieważniających wydanie zaświadczenia A1, decyzje winny zostać uchylone, a sprawa ponownie rozpoznana przez organ rentowy we współpracy z instytucją właściwą innego Państwa Członkowskiego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny wskazał, że belgijska instytucja ubezpieczeniowa w dniu 29 stycznia 2020 r. wyraziła zgodę na zawarcie porozumienia wyjątkowego w sprawie ubezpieczonych - pracowników T. Sp. z o.o. w B., zgodnie z którym pracownicy zostali powtórnie objęci polskim systemem ubezpieczeń społecznych (pisma ZUS w Legnicy z 19 lutego 2020 r.). W konsekwencji organ rentowy wydał stosowne zaświadczenia o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej (formularze A1), w tym przypadku do ubezpieczonych, biorących udział w tym postępowaniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, należało umorzyć postępowanie w oparciu o art. 47713 § 1 k.p.c., gdyż organ rentowy uczynił zadość żądaniu spółki wnoszącej odwołania. Doszło więc do zaspokojenia w całości roszczenia objętego przedmiotem zaskarżonych decyzji. To zaś uzasadniało zastosowanie art. 47713 § 1 k.p.c., mimo że nie doszło do formalnego uchylenia zaskarżonych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Legnicy. Najistotniejsze bowiem znaczenie miało podjęcie przez organ rentowy decyzji uwzględniających stanowisko odwołującej się spółki, które w tym przypadku przybrało formę zaświadczeń o ustawodawstwie polskim dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do pracowników spółki. 3 Skargę kasacyjną wywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na oczywistą zasadność wobec naruszenia art. 47713 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik T. Sp. z o.o. w B. wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie żadna taka okoliczność nie miała miejsca. Mając na uwadze, że rozpoznawany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania powiela argumentację, która już została oceniona przez Sąd Najwyższy, choćby w sprawach III USK 27/22, III USK 30/22, III USK 31/22, należy jedynie wskazać, że w rozpatrywanym przypadku nie można mówić o wadliwości orzeczenia prowadzącej do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, ponieważ zmiana zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 47713 k.p.c. nie musi polegać na wydaniu nowej decyzji zmieniającej (uchylającej) zaskarżoną decyzję, ale na wydaniu takiej decyzji, której skutkiem jest uwzględnienie w całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2022 r., III USK 27/22). Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. orzekł jak w sentencji. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39820art. 5 ust. 2art. 47713 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 47713 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy