III USK 92/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-02-09
Skład orzekający: Bohdan Bieniek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 477¹³ § 1 k.p.c. wymaga wydania nowej decyzji zmieniającej (uchylającej) zaskarżoną decyzję, czy też wystarczające jest wydanie decyzji, której skutkiem jest uwzględnienie w całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zmiana zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 477¹³ § 1 k.p.c. nie musi polegać na wydaniu nowej decyzji zmieniającej (uchylającej) zaskarżoną decyzję. Wystarczające jest wydanie takiej decyzji, której skutkiem jest uwzględnienie w całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie organ rentowy wydał zaświadczenia o ustawodawstwie polskim dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do pracowników spółki, co stanowiło zaspokojenie roszczenia.Stan faktyczny
Organ rentowy wydał decyzje dotyczące ustalenia podlegania polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie, uznając, że organ rentowy uczynił zadość żądaniu spółki poprzez wydanie zaświadczeń o ustawodawstwie polskim. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 477¹³ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz odwołującego się kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III USK 92/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania T. sp. z o.o. w B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy z udziałem D. L. , P. P., J. P., E. T., A. T., R. K. o ustalenie podlegania polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 lutego 2023 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt III AUa 1932/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącego na rzecz odwołującego się kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2021 r., uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 25 sierpnia 2017 r. i postępowanie w sprawie umorzył. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 10 września 2020 r., III UK 294/19 (niepubl.) wydanym na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej spółki T. , którym Sąd Apelacyjny był związany, stosownie do treści art. 39820 zd. 1 k.p.c., dokonując wykładni przede wszystkim art. 5 ust. 2-4 rozporządzenia Parlamentu
2 Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE z 2009 r. L 284), położył nacisk w szcze-gólności na istotność i konieczność podjęcia oraz wyczerpania procedury współpracy pomiędzy instytucją, która wydała zaświadczenie A1 i która rozpatruje podstawy do jego cofnięcia a instytucją miejsca wykonywania pracy. Sąd ten stwierdził, że w takim przypadku powinno dojść do uzgodnienia stanowiska w przedmiocie tego, któremu ustawodawstwu dana osoba będzie podlegała (z mocą wsteczną) w przypadku cofnięcia zaświadczenia A1. W ocenie tego Sądu, w przypadku konieczności wyczerpania powyższej procedury przed wydaniem decyzji unieważniających wydanie zaświadczenia A1, decyzje winny zostać uchylone, a sprawa ponownie rozpoznana przez organ rentowy we współpracy z instytucją właściwą innego Państwa Członkowskiego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny wskazał, że belgijska instytucja ubezpieczeniowa 29 stycznia 2020 r. wyraziła zgodę na zawarcie porozumienia wyjątkowego w sprawie ubezpieczonych - pracowników T. Sp. z o.o. w B., zgodnie z którym pracownicy zostali powtórnie objęci polskim systemem ubezpieczeń społecznych (pisma ZUS w Legnicy z 19 lutego 2020 r.). W konsekwencji organ rentowy wydał stosowne zaświadczenia o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej (formularze A1), w tym przypadku do ubezpieczonych, biorących udział w tym postępowaniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, należało umorzyć postępowanie w oparciu o art. 47713 § 1 k.p.c., gdyż organ rentowy uczynił zadość żądaniu spółki wnoszącej odwołania. Doszło więc do zaspokojenia w całości roszczenia objętego przedmiotem zaskarżonych decyzji. To zaś uzasadniało zastosowanie art. 47713 § 1 k.p.c., mimo że nie doszło do formalnego uchylenia zaskarżonych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Legnicy. Najistotniejsze bowiem znaczenie miało podjęcie przez organ rentowy decyzji uwzględniających stanowisko odwołującej się spółki, które w tym przypadku przybrało formę zaświadczeń o ustawodawstwie polskim dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do pracowników spółki.
3 Skargę kasacyjną wywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na oczywistą zasadność wobec naruszenia art. 47713 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik T. Sp. z o.o. w B. wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie żadna taka okoliczność nie miała miejsca. Mając na uwadze, że rozpoznawany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania powiela argumentację, która już została oceniona przez Sąd Najwyższy, choćby w sprawach III USK 27/22, III USK 30/22, III USK 31/22, należy jedynie wskazać, że w rozpatrywanym przypadku nie można mówić o wadliwości orzeczenia prowadzącej do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, ponieważ zmiana zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 47713 k.p.c. nie musi polegać na wydaniu nowej decyzji zmieniającej (uchylającej) zaskarżoną decyzję, ale na wydaniu takiej decyzji, której skutkiem jest uwzględnienie w całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2022 r., III USK 27/22, niepubl.).
4 Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III USK 32/22 2022-09-21Czy umorzenie postępowania na podstawie art. 477¹³ § 1 k.p.c. jest dopuszczalne, gdy organ rentowy wydał zaświadczenie A1 zgodne z wnioskiem strony, mimo braku formalnego uchylenia lub zmiany wcześniejszych decyzji?
- III USK 63/22 2023-02-23Czy wydanie zaświadczenia A1 na podstawie porozumienia między polskim a belgijskim organem ubezpieczeniowym, po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy przez sądy niższych instancji, stanowi podstawę do umorzenia postępowania…
- I UK 298/16 2017-05-30Czy spółka w likwidacji, która nie przejęła zobowiązań pierwotnego płatnika składek, może być uznana za zainteresowaną w sprawie o ustalenie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli decyzja organu rentowe…
- II USK 244/23 2024-03-20Czy organ rentowy, kwestionując stosunek pracy między pracownikiem a spółką zależną i twierdząc, że pracodawcą jest spółka dominująca, prawidłowo zastosował art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli…
- II USK 725/21 2022-11-22Czy organ rentowy, w ramach czynności objętych dyspozycją art. 83 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie wydania decyzji wznawiając…
Powołane przepisy
art. 39820art. 5 ust. 2art. 47713 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 47713 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy