III USKP 22/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-02-09
Skład orzekający: Dawid Miąsik, Bohdan Bieniek, Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy, nie negując tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, jest uprawniony do weryfikacji podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia, gdy ubezpieczony deklaruje podstawę nieodzwierciedlającą przychodów, a w kolejnych miesiącach realizuje się ryzyko socjalne, którego wystąpienie było pewne w momencie rozpoczęcia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu przekazał do rozpoznania powiększonemu składowi zagadnienie prawne dotyczące uprawnienia organu rentowego do weryfikacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Dotyczy to sytuacji, gdy ubezpieczony podejmuje pozarolniczą działalność, nie negując tytułu podlegania ubezpieczeniom, a deklarowana podstawa wymiaru składek nie odzwierciedla przychodów, podczas gdy w kolejnych miesiącach realizuje się ryzyko socjalne, które było pewne od początku działalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy odwołania A. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Ubezpieczona podjęła pozarolniczą działalność gospodarczą, deklarując podstawę wymiaru składek, która nie odzwierciedlała jej przychodów. W kolejnych miesiącach wystąpiło ryzyko socjalne, które było pewne już w momencie rozpoczęcia działalności. Sąd Apelacyjny wydał wyrok w tej sprawie, od którego wniesiono skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał zagadnienie prawne do rozpoznania powiększonemu składowi Sądu Najwyższego oraz odroczył rozpoznanie skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III USKP 22/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik (przewodniczący) SSN Bohdan Bieniek (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski Protokolant Martyna Łuczak w sprawie z odwołania A. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 lutego 2023 r., skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt III AUa 585/20, 1. na podstawie art. 39817 k.p.c. przekazuje do rozpoznania powiększonemu składowi Sądu Najwyższego następujące zagadnienie prawne: czy organ rentowy w przypadku podjęcia pozarolniczej działalności przez ubezpieczonego, nie negując tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, jest uprawniony do weryfikacji podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia w sytuacji, gdy w początkowym okresie prowadzenia tej działalności ubezpieczony deklaruje podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, której wysokość nie ma odzwierciedlenia w przychodach, zaś w kolejnych miesiącach realizuje się ryzyko socjalne, którego wystąpienie było pewne w momencie rozpoczęcia działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 związku z art. 41 ust. 12 i 13, art. 68 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 i 2 w związku z art. 2a ustawy z
2 dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r. poz. 1009)? 2. odracza rozpoznanie skargi kasacyjnej.
Powiązane orzeczenia
- III USKP 79/22/1 2024-02-21Czy organ rentowy jest uprawniony do weryfikacji zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli jej wysokość nie ma odzwierciedlenia…
- III USK 398/22 2024-01-16Czy organ rentowy jest uprawniony do weryfikacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w sytuacji, gdy ubezpieczony rozpoczynający pozarolniczą działalność deklaruje podstawę wymiaru składek, która nie ma o…
- III USK 202/23 2024-07-24Czy organ rentowy jest uprawniony do weryfikacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli ubezpieczony deklaruje w początkowym okresie prowadzenia działalności gospodarczej podstawę, która nie ma odzwie…
- II USK 289/24 2025-01-21Czy organ rentowy posiada kompetencję do kwestionowania w drodze decyzji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby rozpoczynającej prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, gdy zadeklarowana po…
- I USK 429/23 2024-09-10Czy organ rentowy jest uprawniony do weryfikacji podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w sytuacji, gdy przedsiębiorca deklaruje podstawę wymiaru składek, której wysokość nie ma odzwierciedlenia w przychodac…
Powołane przepisy
art. 39817 KPCart. 6 ust. 1art. 83 ust. 1art. 41 ust. 12art. 68 ust. 1art. 86 ust. 1art. 2a
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy