III UZ 11/15
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2015-11-05
Skład orzekający: Romualda Spyt, Krzysztof Staryk, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma sądowego, które zostało potwierdzone podrobioną datą i podpisem odbiorcy, może być podstawą do odrzucenia apelacji z powodu przekroczenia terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie jest usprawiedliwione, ponieważ Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie o przekroczeniu terminu do złożenia apelacji na ustaleniu daty doręczenia, która została podważona jako sfałszowana. Wskazano, że przepisy o doręczeniach mają charakter obligatoryjny i gwarancyjny, a skuteczne doręczenie wymaga przestrzegania przewidzianych prawem reguł, co wyklucza dowolność.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wnioskodawcy od wyroku oddalającego jego odwołanie od decyzji KRUS o odmowie przyznania renty rolniczej, uznając, że apelacja została złożona z jednodniowym przekroczeniem terminu. Sąd Apelacyjny oparł się na dacie odbioru wyroku z uzasadnieniem wskazanej na formularzu potwierdzenia odbioru. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił sfałszowanie daty i podpisu na tym formularzu, co miało potwierdzić postępowanie prokuratorskie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UZ 11/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Krzysztof Staryk SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z odwołania S. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w Jaśle o rentę rolniczą, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 listopada 2015 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt III AUa 885/14, uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 370 w związku z art. 373 k.p.c., odrzucił apelację S. K. od wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., którym Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 września 2013 r., odmawiającej prawa do renty rolniczej. Sąd Apelacyjny stwierdził, że z ustaleń P. S.A. wynika, iż odpis wyroku z uzasadnieniem wnioskodawca otrzymał w dniu 18 sierpnia 2014 r. Apelację złożył
2 w dniu 2 września 2014 r., a więc z jednodniowym przekroczeniem terminu określonego w art. 369 § 1 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając błędne przyjęcie terminu odbioru wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 18 sierpnia 2014 r., podczas gdy faktycznie nastąpiło to w dniu 19 sierpnia 2014 r., zaś data oraz podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru zostały sfałszowane, co potwierdziło postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Lesku w sprawie 1 Ds […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest usprawiedliwione. W myśl § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 1222; dalej jako rozporządzenie), odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko (ust. 1), zaś doręczający wpisuje na formularzu potwierdzenia odbioru datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbiorcy i zaznacza sposób doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Na przesyłce doręczający wpisuje datę doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem (ust. 2). Z kolei zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli doręczającym jest pracownik operatora lub osoba występująca w imieniu operatora, niezwłocznie po doręczeniu przesyłki przekazuje formularz potwierdzenia odbioru placówce pocztowej operatora, która na pierwszej stronie formularza potwierdzenia odbioru umieszcza odcisk datownika i odsyła je sądowi wysyłającemu. Sąd Najwyższy przyjmuje, że brak daty wpisanej własnoręcznie przez odbiorcę pisma nie czyni doręczenia nieprawidłowym, jeżeli pozostałe wymagania doręczenia zostają spełnione i pozwalają w sposób niebudzący wątpliwości ustalić datę doręczenia (por. postanowienie z dnia 31 stycznia 2014 r., II CZ 104/13, LEX nr 1438417 oraz z dnia 5 sierpnia 2015 r., I UZ 8/15, niepublikowane). Jednak taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca.
3 Ocenę co do złożenia apelacji z przekroczeniem terminu Sąd Apelacyjny oparł na ustaleniu P. S.A., że odpis wyroku z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 18 sierpnia 2014 r. Tymczasem wyniki postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Lesku wskazują, że zarówno data jak i podpis na formularzu potwierdzenia odbioru przesyłki zostały podrobione i nie pochodzą ani od wnioskodawcy, ani od jego pełnomocnika J.K. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, na podstawie jakich dokumentów operator pocztowy ustalił datę doręczenia przesyłki adresatowi oraz w jakich okolicznościach wnioskodawca wszedł w jej posiadanie - jak twierdzi - w dniu 19 sierpnia 2014 r., skoro ani on, ani jego pełnomocnik J. K. nie potwierdzili przyjęcia przesyłki na formularzu odbioru. Sąd Apelacyjny powinien mieć przy tym na uwadze, że przepisy o doręczeniach mają charakter obligatoryjny i gwarancyjny, co wyłącza dowolność w tym zakresie. Nie można więc uznać doręczenia za skutecznie dokonane, jeżeli nie nastąpiło według reguł przewidzianych w art. 131 i nast. k.p.c. oraz w rozporządzeniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2011 r., II UZ 10/11, LEX nr 901616). Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 123/10 2011-03-23Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił apelację z powodu uchybienia terminu, jeśli doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem nie zostało prawidłowo udokumentowane?
- II UZ 23/04 2004-07-13Czy termin do wniesienia apelacji należy liczyć od ponownego doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w zwykłym trybie, jeżeli sąd pierwszej instancji dokonał takiego doręczenia ze względu na usprawiedliwione wątpli…
- II UZ 44/10 2011-03-02Czy doręczenie pisma sądowego przez awizo, mimo wcześniejszego poinformowania sądu o czasowej zmianie miejsca pobytu i wskazania nowego adresu, jest skuteczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a w sz…
- II CZ 104/13 2014-01-31Czy brak własnoręcznego wpisania daty przez odbiorcę na potwierdzeniu odbioru pisma sądowego czyni doręczenie wadliwym, jeśli data doręczenia jest jednoznacznie ustalona na podstawie innych elementów dowodu doręczenia?
- IV CZ 10/16 2016-04-06Czy sąd okręgowy prawidłowo odrzucił apelację z powodu jej wniesienia po upływie terminu ustawowego, biorąc pod uwagę datę doręczenia postanowienia sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem?
Powołane przepisy
art. 370art. 373 KPCart. 369 § 1 KPCart. 131art. 3941 § 3art. 39815 § 1 KPC§ 1§ 4§ 5 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy