III UZ 20/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-06-23

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika, mimo prawidłowego pouczenia o obowiązku takiego zastępstwa i możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako oczywiście niedopuszczalne. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bezwzględny przymus zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, co oznacza, że strony nie posiadają zdolności do osobistego podejmowania czynności procesowych. Czynności procesowe podjęte osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym są bezskuteczne i skutkują odrzuceniem środka zaskarżenia.
Stan faktyczny
W. W. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny odrzucił jego skargę kasacyjną, ponieważ została wniesiona osobiście, mimo pouczenia o obowiązku ustanowienia pełnomocnika. W. W. złożył zażalenie na to postanowienie, jednocześnie wnosząc o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny wezwał go do złożenia oświadczenia majątkowego, czego nie uczynił, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika został zwrócony. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako oczywiście niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UZ 20/21 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania W. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. o wysokość emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 czerwca 2021 r., na skutek zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt III AUa […] (WSCU […]), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 marca 2021 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] odrzucił skargę kasacyjną W. W. (skarżący) od wyroku tego Sądu z 30 listopada 2021 r., III AUa […] jako wniesioną osobiście przez skarżącego. Skarżący był prawidłowo pouczony o obowiązku ustanowienia pełnomocnika oraz o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu drugiej instancji pismem zatytułowanym „kasacja”, w którym zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny w […] wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu wniosku, oświadczenia obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania w terminie 7 dni. Termin ten nie został dochowany a wniosek został zwrócony (k. 65), zaś akta sprawy z zażaleniem zostały 2 przekazane, po doręczeniu odpisu zażalenia organowi rentowemu, do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jak oczywiście niedopuszczalne. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus zastępstwa strony przez profesjonalnego pełnomocnika ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony muszą być w tym postępowaniu reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r., I CO 10/12, LEX nr 1170207). Istota przymusu adwokackiego prowadzi zaś do wyłączenia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolności strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych (tzw. zdolności postulacyjnej). To powoduje, że czynności podejmowane przez stronę osobiście są bezskuteczne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12, LEX nr 1294195 oraz z dnia 7 stycznia 2014 r., II PZ 30/13, OSNP 2015 nr 6, poz. 80). Zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c., pismo kierowane do Sądu Najwyższego, sporządzone z naruszeniem obowiązku adwokacko-radcowskiego, obarczone jest nieusuwalną wadą i podlega zwrotowi, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Odmienność rygoru niedochowania tego obowiązku dotyczy szczególnej kategorii pism procesowych, jakimi są środki zaskarżenia, które generalnie z powodu braków formalnych i niezachowania wymagań ustawowych podlegają odrzuceniu, a nie zwrotowi. Ze względu na systemową konieczność zapewnienia jednakowej treści rozstrzygnięciom, wydawanym w przypadku środków zaskarżenia niespełniających ustawowych wymagań, przyjęto zatem, że każdy z takich środków, adresowany do Sądu Najwyższego, który został osobiście sporządzony przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu. Dotyczy to wszystkich środków 3 zaskarżenia rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2018 r., II UZ 25/18, LEX nr 2574435). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 130 § 5 KPC§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy