IV PRN 4/88
WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1988-02-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem zakładów pracy, jest zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia, jeśli w treści zobowiązania nie przewidziano takiej sytuacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem zakładów pracy, nawet jeśli nie zostało wprost wymienione w zobowiązaniu do zwrotu kosztów szkolenia, nie unicestwia obowiązku pracownika do pokrycia części tych kosztów. Pracownik potwierdził ten obowiązek dwukrotnie, a wysokość kosztów nie była kwestionowana. Sąd podkreślił, że taka forma ustania stosunku pracy jest korzystniejsza dla pracownika niż wypowiedzenie umowy.Stan faktyczny
Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne pozwało byłego pracownika o zwrot kosztów szkolenia na kierowcę autobusowego. Pracownik zobowiązał się przepracować co najmniej trzy lata po ukończeniu kursu, pod rygorem zwrotu kosztów. Umowa została rozwiązana wcześniej za porozumieniem zakładów pracy. Pracownik zwrócił połowę kosztów nowemu pracodawcy, a powód dochodził zwrotu drugiej połowy. Sąd Rejonowy zasądził dochodzoną kwotę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Myślicki (spr.).Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska, K. Michaluk.Protokolant: B. Bielska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 1988 r. sprawy z powództwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w G. przeciwko Mirosławowi S. o zwrot kosztów szkolenia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy i Polityki Socjalnej od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w Gdańsku z dnia 29 lipca 1986 r.,oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneWojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w G. wystąpiło przeciwko Mirosławowi S. o zapłatę 29.866 zł tytułem zwrotu kosztów szkolenia, które ponosił w okresie od dnia 22 sierpnia 1983 r. do dnia 4 stycznia 1984 r. w czasie kursu dla kierowców autobusowych.Pozwany bowiem podpisał zobowiązanie do przepracowania u powoda po ukończeniu kursu, co najmniej trzech lat, pod rygorem zwrotu kosztów szkolenia. Ponieważ rozwiązanie umowy nastąpiło we wcześniejszym terminie, pozwany zobowiązany był do zwrotu połowy kosztów, ponieważ drugą połowę zwrócił nowy pracodawca - Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w G.Sąd Rejonowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 lipca 1986 r. zasądził od pozwanego na rzecz powodowego przedsiębiorstwa dochodzoną kwotę z odsetkami za czas od dnia 14 stycznia 1986 r. do dnia 29 lipca 1986 r., rozkładając jednocześnie zasądzoną kwotę na raty miesięczne po 2.500 zł.W rewizji nadzwyczajnej Minister Pracy i Polityki Socjalnej, zarzucając rażące naruszenie art. 3 § 2 k.p.c. i art. 213 § 2 k.p.c. oraz naruszenie interesu PRL - wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest istotna podniesiona w rewizji nadzwyczajnej okoliczność niezgodności treści "zobowiązania" pozwanego znajdującego się na karcie 14 akt osobowych z niewłaściwie sporządzonym i nieuwierzytelnionym wyciągiem tegoż zobowiązania znajdującym się na karcie 9 akt sądowych.Z treści zobowiązania zawierającego podpis pozwanego z dnia 9 sierpnia 1983 r. wynika, że pozwany zobowiązał się do przepracowania w WPK G. w charakterze kierowcy autobusowego co najmniej trzy lata, licząc od daty otrzymania uprawnień wynikających z ukończenia Kursu "DM". Wśród wymienionych w tym dokumencie przypadków zobowiązujących do zwrotu kosztów szkolenia nie została wymieniona sytuacja związana z rozwiązaniem umowy o pracę "za porozumieniem zakładów pracy". Ta korzystna dla pracownika forma ustania stosunku pracy nie może przesądzać o unicestwieniu zobowiązania do pokrycia przez pozwanego połowy kosztów nauki zawodu kierowcy autobusowego, skoro zostało ono następnie potwierdzone przez pozwanego dwukrotnie - raz odręcznie w dniu 2 sierpnia 1985 r., będącego niewątpliwie warunkiem zgody zakładu pracy na rozwiązanie stosunku pracy za "porozumieniem", a potem zobowiązaniem do protokołu rozprawy w dniu 29 lipca 1986 r. Wysokości tych kosztów pozwany nie kwestionował, a nadto przychylając się do jego wniosku, Sąd w wyroku zasądzającym rozłożył należność na dogodne raty miesięczne.Za stanowiskiem powodowego przedsiębiorstwa przemawia treść § 10 ust. 3 uchwały nr 263 Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1982 r. w sprawie podnoszenia kwalifikacji pracowników uspołecznionych zakładów pracy oraz świadczeń przysługujących tym pracownikom (M.F. z 1983 r. Nr 1, poz. 6) przy uwzględnieniu sytuacji szczególnej związanej z przejściem pozwanego do innego zakładu pracy za "porozumieniem", tj. z pominięciem niekorzystnego dla pozwanego w tym przypadku wypowiedzenia przezeń umowy o pracę. Dokonana przez Sąd ocena okoliczności sprawy nie naruszyła powołanych w rewizji nadzwyczajnej przepisów, ani też interesu PRL.W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji (art. 387 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PSKP 10/22 2022-10-25Czy pracodawca może żądać od pracownika zwrotu kosztów szkolenia w wysokości ustalonej umownie, jeśli nie udowodnił faktycznego poniesienia tych kosztów?
- I PSKP 3/23 2023-09-06Czy pracodawca może żądać od pracownika zwrotu kosztów szkolenia na świadectwo maszynisty, jeśli pracownik rozwiązał umowę o pracę przed upływem ustalonego w umowie lojalnościowej okresu zatrudnienia, a wysokość tych kos…
- II PK 81/18 2019-11-13Czy pracodawca może żądać od pracownika zwrotu pełnych kosztów szkolenia, jeśli umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie gwarantuje dalszego zatrudnienia pracownika i nie określa precyzyjnie poniesionych przez pra…
- I PSKP 27/22 2023-05-10Czy pracodawca może dochodzić od pracownika zwrotu kosztów szkolenia zawodowego, jeśli umowa nie zawierała precyzyjnych informacji o kosztach i czasie trwania szkolenia, a wysokość tych kosztów nie została należycie udow…
- I PKN 110/98 1998-05-14Czy pracownik jest zobowiązany do zwrotu kosztów zagranicznego szkolenia, jeśli strony stosunku pracy nie zawarły pisemnej umowy określającej zasady tego zwrotu, a pracownik odmówił podpisania oświadczenia w tej sprawie?
Powołane przepisy
art. 3 § 2 KPCart. 213 § 2 KPCart. 387 KPC§ 2§ 10 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.