IV PZ 49/83

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1983-12-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wskazania numeru rachunku bankowego sądu w wezwaniu do uiszczenia opłaty sądowej, skutkujący niemożnością dokonania wpłaty bezgotówkowej w terminie, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do uiszczenia tej opłaty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak wskazania numeru rachunku bankowego sądu w wezwaniu do uiszczenia opłaty sądowej nie uzasadnia przywrócenia terminu do jej uiszczenia. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 1981 r. dopuszcza różne formy uiszczania opłat, w tym gotówką lub przekazem pocztowym, które są równorzędne z wpłatą bezgotówkową. Strona miała możliwość ustalenia numeru rachunku telefonicznie lub skorzystania z innych dostępnych form płatności.
Stan faktyczny
Powodowe Przedsiębiorstwo Eksportu Wewnętrznego wniosło o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej od rewizji, ponieważ nie mogło jej uiścić w formie bezgotówkowej z powodu braku numeru konta bankowego sądu w wezwaniu. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że strona mogła uiścić opłatę w innej formie, np. przekazem pocztowym. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty sądowej.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Świeboda (spr.).Sędziowie SN: A. Grymaszewski, St. Rejman.Protokolant: R. Bzowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1983 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "P." Oddział w Ł. przeciwko Zofii K., Włodzimierzowi S., Marii M. i Krystynie Ż. o zapłatę: na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Skierniewicach z dnia 5 lipca 1983 r., sygn. akt C 50/83 postanawia: oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z 5 VII 1983 r. Sąd Wojewódzki w Skierniewicach oddalił wniosek powodowego Przedsiębiorstwa o przywrócenie terminu do uiszczenia opłat sądowych od rewizji. Sąd Wojewódzki uznał, iż nie wskazanie w wezwaniu o uiszczenie opłat sądowych skierowanym do strony powodowej będącej jednostką gospodarki uspołecznionej, numeru konta Sądu i w związku z tym ustalanie przez stronę powodową w drodze korespondencyjnej tego numeru konta dla dokonania wpłaty należności pieniężnej w formie bezgotówkowej, oraz z tego powodu uchybienie terminu do uiszczenia opłaty od rewizji, nie przemawia za stanowiskiem, że strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy. Sąd wyraził pogląd, że powodowe Przedsiębiorstwo mogło uiścić należne opłaty w innej formie, np. przekazu pocztowego.W zażaleniu powodowe Przedsiębiorstwo wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej od rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Artykuł 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.) stanowi, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie określa jednak sposobu uiszczenia tej opłaty, a więc formy gotówkowej czy bezgotówkowej, nawet wówczas, gdy zobowiązane do jej uiszczenia jest jednostka gospodarki uspołecznionej. Dopiero w art. 47 ust. 2 powołanej ustawy zawarte jest upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia sposobu uiszczenia opłaty sądowej. Na podstawie tej delegacji ustawowej Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 25 sierpnia 1981 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21, poz. 107), którym uchylił dotyczące tej materii poprzednie rozporządzenie z dnia 14 sierpnia 1952 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 264, zm. Dz. U. z 1960 r. Nr 13, poz. 109). O ile rozporządzenie z 1952 r. przewidywało uiszczenie opłat nie przewyższających 500 zł znakami "opłata sądowa", zaś przewyższających tę kwotę - bezpośrednio w kasie gotówką (§§ 1 i 2), o tyle rozporządzenie z 1981 r. tę kwestię reguluje w-ten, sposób, że "opłaty sądowe uiszcza się znakami z napisem "opłata sądowa" albo gotówkę do kas sądowych lub na rachunek bankowy dochodów właściwego sadu" (§ 1). W przepisie tym oraz dalszych nie ma odrębnego uregulowania sposobu zapłaty opłat sądowych przez jednostki gospodarki uspołecznionej oraz znanego poprzedniemu rozporządzeniu rozróżnienia, ze względu na wysokość opłat, konieczności ich uiszczania w znakach "opłata sądowa". W świetle cyt. § 1 rozporządzenia z 1981 r. można opłaty sądowe uiścić bez względu na ich wysokość, w znakach "opłata sądowa", albo w formie gotówkowej w kasie sądu lub na rachunek bankowy dochodów właściwego sądu. Wszystkie sposoby uiszczenia opłat sądowych są równorzędne, żaden z tych sposobów nie korzysta z priorytetu.Z powyższego uregulowania płynie wniosek, że przewodniczący, wzywając wnoszącego pismo o uiszczenie opłaty sądowej w wyznaczonym terminie, nie ma obowiązku określania w tym wezwaniu sposobu uiszczenia tej opłaty i informowaniu o numerze rachunku bankowego sądu. Jeśli powodowe Przedsiębiorstwo chciało uiścić opłaty sądowe w formie bezgotówkowej, mogło nawet telefonicznie ustalić w Sądzie jego numer rachunku bankowego (konta). W drodze korespondencyjnej, zaś ustalanie tej okoliczności nie było właściwe, gdyż ustawowy tygodniowy termin, do uzupełniania braku opłat, jest stosunkowo krótki. Taki też termin zakreślił przewodniczący (art. 16 ustawy o kosztach sąd w sprawach cywil.). Powodowe Przedsiębiorstwo mogło - zwłaszcza wtedy, gdy upływał już zakreślony tygodniowy termin - uiścić opłaty w formie gotówkowej w drodze np. przekazu pocztowego w ostatnim dniu.Tak więc opóźnienie uiszczenia opłaty sądowej od pisma podlegającego opłacie, mimo wezwania do uiszczenia w zakreślonym tygodniowym terminie, dlatego że wnoszący takie pismo nie ustalił we właściwym czasie w drodze korespondencyjnej z sądem jego numeru rachunku bankowego (konta), nie uzasadnia twierdzenia, że "strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy" (art. 168 §1 k.p.c.).Z tych przyczyn zażalenie należało oddalić (art. 387 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47 ust. 2art. 16art. 168 §1 KPCart. 387art. 397 § 2 KPC§ 1§1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.