I PK 150/04

WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2004-11-03

Skład orzekający: Józef Iwulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi, któremu wypowiedziano umowę o pracę z powodu niskiej efektywności, przysługuje odprawa na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jeśli przyczyny te stanowiły jedynie podstawę do selekcji pracowników, a rzeczywistymi powodami wypowiedzenia były przyczyny leżące po stronie zakładu pracy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez powoda nie występuje w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Sąd wskazał, że pojęcie 'wyłącznej przyczyny' wypowiedzenia z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. jest jednolicie rozstrzygane w utrwalonym orzecznictwie. W niniejszej sprawie ustalono, że przyczyny leżące po stronie pracodawcy nie były 'wyłączne' w zakresie uzasadnienia rozwiązania umowy o pracę z powodem.
Stan faktyczny
Powód J. M. dochodził od pozwanej spółki zapłaty odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę oraz odprawy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Sąd Okręgowy ustalił, że wypowiedzenie umowy o pracę powodowi było uzasadnione niską efektywnością pracy, niedbałym wykonywaniem obowiązków oraz długimi nieobecnościami chorobowymi. W okresie poprzedzającym wypowiedzenie spółka dokonała redukcji zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 900 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego oraz od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 900 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I PK 150/04 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Iwulski w sprawie z powództwa J. M. przeciwko "B." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 listopada 2004 r., kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 6 kwietnia 2004 r., odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania; zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 900 zł (dziewięćset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego oraz od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w [...]) na rzecz adwokata M. B. kwotę 900 zł (dziewięćset) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] oddalił apelację powoda J. M. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w [...] z dnia 4 lutego 2003 r., oddalającego powództwo przeciwko "B." Spółce z o.o. w [...] o zapłatę odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę oraz o odprawę. 2 Wyrok ten kasacją zaskarżył powód. Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji powód wskazał występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego polegającego na pytaniu, czy art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.), "znajduje zastosowanie, jeżeli przyczyny wskazane w wypowiedzeniu umowy o pracę (niska efektywność pracy) stanowiły jedynie podstawę do selekcji pracowników, którym pracodawca wypowiedział stosunki pracy, w sytuacji gdy rzeczywistymi powodami wypowiedzenia były przyczyny leżące po stronie zakładu pracy w rozumieniu art. 1 wyżej powołanej ustawy". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji było ustalenie, że w październiku 2001 r. zarząd strony pozwanej nakazał kierownikom budów dokonanie oceny pracowników i wskazanie osób, "z którymi nie widzieliby możliwości dalszej współpracy". Kierownicy budów wskazali powoda jako pracownika, którego nie chcą zatrudniać z uwagi na nieprzydatność w pracy. W dniu 16 listopada 2001 r. strona pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę, podając jako przyczynę wypowiedzenia nieobecności w pracy spowodowane chorobą, które w 2000 r. wynosiły 37 dni, a w 2001 r. - 59 dni. Ponadto na podstawie oceny dokonanej przez kierowników budów powód został oceniony jako pracownik nieprzydatny z uwagi na niską efektywność i złą jakość świadczonej pracy, która wykonywana była w sposób "niedbały, nieskrupulatny, bez zapału i powolnie", co w efekcie naraża pracodawcę na koszty i niedotrzymanie terminów zadań. Powyższe błędy stały się przyczyną utraty zaufania pracodawcy do rzetelności wykonywanych przez powoda prac. W lipcu 2001 r. strona pozwana zatrudniała 472 pracowników, a w styczniu 2002 r. - 393 pracowników. Umowy o pracę rozwiązano z 34 pracownikami. Sąd drugiej instancji uznał, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę było uzasadnione i nie zostało dokonane wyłącznie z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., a więc brak jest podstaw prawnych do zasądzenia odprawy. 3 Z powyższego wynika, że zagadnienie prawne wskazane przez powoda nie dotyczy zasadności wypowiedzenia, lecz tylko przesłanek prawa do odprawy z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. (zwolnienia indywidualne). Skarżący zakłada przy tym, że "przyczyny wskazane w wypowiedzeniu umowy o pracę (niska efektywność pracy) stanowiły jedynie podstawę do selekcji pracowników", podczas gdy przesłanką rozstrzygnięcia było ustalenie faktyczne, że była to przyczyna wypowiedzenia, a w każdym razie, że przyczyny występujące po stronie pracodawcy nie były "wyłączne" w zakresie uzasadnienia rozwiązania z powodem umowy o pracę. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości (art. 393 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.), polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, wyjaśnieniu dlaczego jest ono istotne, albo na określeniu, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; postanowienie z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151). Istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 393 § 1 k.p.c. musi dotyczyć podstaw kasacji (postanowienie z dnia 20 lutego 2003 r., I CK 388/02, BSNIC 2003 nr 10, s. 44) oraz występować w ustalonym stanie faktycznym sprawy (wyrok z dnia 13 listopada 2002 r., I CK 213/02, LEX nr 74415). Zagadnienie prawne przedstawione przez powoda nie występuje w stanie faktycznym sprawy, a nadto pojęcie "wyłącznej przyczyny" wypowiedzenia z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. jest jednolicie rozstrzygane w utrwalonym orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1990 r., I PR 319/90, OSNCP 1992 nr 11, poz. 204). Sąd Najwyższy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 393 § 1 k.p.c., zwłaszcza wskazane przez skarżącego. Po rozważeniu przesłanek określonych w art. 393 § 2 k.p.c, Sąd Najwyższy uznał za uzasadnioną 4 odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania, o czym orzekł na podstawie tych przepisów w związku z art. 3937 § 1 k.p.c. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 10 ust. 1art. 1art. 1 ust. 1art. 393 § 1 pkt 1art. 3933 § 1 pkt 3 KPCart. 393 § 1 KPCart. 393 § 2 KPcart. 3937 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy