I PK 161/16

WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-09-14

Skład orzekający: Krzysztof Rączka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nauczycielowi mianowanemu, który otrzymał urlop dla poratowania zdrowia, można rozwiązać stosunek pracy po upływie 182 dni nieobecności z powodu choroby, jeśli przepis Karty Nauczyciela stanowi, że pracodawca może rozwiązać stosunek pracy w takich przypadkach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, ogranicza "szczególne wypadki" przedłużenia usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia lub uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego. Samo udzielenie takiego urlopu lub przyznanie świadczenia jest "szczególnie uzasadnionym wypadkiem" przedłużenia okresu ochronnego (usprawiedliwionej nieobecności w pracy) o kolejne 12 miesięcy, umożliwiając nauczycielowi mianowanemu odzyskanie pełnej zdolności do wykonywania obowiązków. Nie wymaga to zaistnienia dodatkowych okoliczności, które mógłby weryfikować pracodawca.
Stan faktyczny
Powód D. M. domagał się przywrócenia do pracy u pozwanego O. w K. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego i przywrócił powoda do pracy. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że stosunek pracy z nauczycielem mianowanym nie ulega rozwiązaniu w razie czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeśli okres ten przekracza 182 dni, a nauczyciel złożył wniosek o urlop dla poratowania zdrowia. Pozwany podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz że skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na toczące się postępowanie w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia o udzieleniu urlopu dla poratowania zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I PK 161/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Rączka w sprawie z powództwa D. M. przeciwko O. w K. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 września 2016 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt VI Pa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od O. w K. na rzecz D. M. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r., VI Pa (…) Sąd Okręgowy w B. , VI Wydział Pracy zmienił wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w C. z dnia 30 lipca 2014 r., IV P (…) w sprawie z powództwa D. M. przeciwko O. w K., przywracając powoda do pracy u pozwanego na dotychczasowych warunkach pracy. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł pełnomocnik pozwanego, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stosunek pracy z nauczycielem 2 mianowanym nie ulega rozwiązaniu w razie czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeśli okres tej niezdolności przekracza 182 dni w przypadku złożenia przez nauczyciela mianowanego wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania odwołuje się do dwóch okoliczności. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. „polegające na ustaleniu, czy przedłużenie okresu nieobecności w pracy spowodowanej chorobą o kolejne 12 miesięcy w razie wystąpienia szczególnych okoliczności i udzielenia nauczycielowi mianowanemu urlopu dla poratowania zdrowia, po upływie którego zmaterializuje się obowiązek rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym, stanowi bezwzględny obowiązek pracodawcy pomimo zastosowania przez ustawodawcę w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela kwantyfikatora „może”. Jednocześnie skarżący podnosi, że skarga jest oczywiście uzasadniona, albowiem między stronami toczyło się postępowanie w sprawie o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia o udzieleniu powodowi urlopu dla poratowania zdrowia. W sprawie tej, od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 marca 2015 r., VI Pa (…), pozwany także wniósł skargę kasacyjną. Ze względu na to, że rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co do sprawy o zobowiązanie do złożenia oświadczenia (udzielenia urlopu) ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia do pracy, wniesienie skargi w niniejszej sprawie jest w pełni uzasadnione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie podlega przyjęciu do rozpoznania. Jako okoliczność uzasadniającą oczywistą zasadność skargi strona pozwana wskazała zawisłość postępowania kasacyjnego ze skargi od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 marca 2015 r., VI Pa (…) (pozwany błędnie oznacza datę na 1 marca 2015 r.). Należy mieć na względzie, że – stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. – orzeczenie sądu drugiej instancji cechuje się prawomocnością. Nie można 3 tej okoliczności pomijać twierdząc, że wyrok taki został zaskarżony skargą kasacyjną. Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy wskazuje, że postępowanie kasacyjne o którym mowa, zakończyło się wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2016 r., I PK 182/15, oddalającym skargę kasacyjną pozwanego do wzmiankowanego wyroku Sądu Okręgowego. Niezależnie zatem od jakichkolwiek innych okoliczności Sąd Najwyższy potwierdził konieczność udzielenia powodowi urlopu dla poratowania zdrowia. Co równie istotne, w uzasadnieniu tego wyroku zawarto argumentację, rozstrzygającą wątpliwości prawne, przedstawione w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie jako okoliczność uzasadniającą jej przyjęcie do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, dokonując interpretacji art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela stwierdził, że przepis ten w obowiązującym brzmieniu (mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie) ogranicza „szczególne wypadki” przedłużenia usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia lub uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego. Przedłużenie okresu usprawiedliwionej nieobecności (wykluczającej rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym) nie jest możliwe w innych przypadkach niż w razie zastosowania art. 73 Karty Nauczyciela lub art. 18 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, bowiem analizowany przepis (ani żaden inny) Karty Nauczyciela nie przewiduje sytuacji odnoszących się do nauczycieli, w których można by udzielić im urlopu dla poratowania zdrowia lub przyznać świadczenie rehabilitacyjne. Warunkiem przedłużenia okresu usprawiedliwionej nieobecności ponad 182 dni i kontynuowania zatrudnienia jest zatem udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia lub alternatywnie przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Te dwie sytuacje należy traktować jako „szczególnie uzasadnione wypadki”. Nie chodzi zatem o jakąś szczególną, nadzwyczajną przyczynę udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia (przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego). Samo udzielenie takiego urlopu (przyznanie świadczenia) jest „szczególnie uzasadnionym wypadkiem” przedłużenia okresu ochronnego (usprawiedliwionej nieobecności w 4 pracy) o kolejne 12 miesięcy. Chodzi o umożliwienie nauczycielowi mianowanemu odzyskania pełnej zdolności do wykonywania obowiązków nauczyciela w razie przedłużającej się choroby. Jest to jeden z elementów wzmocnienia stabilności zatrudnienia na podstawie mianowania. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela to stanowisko. Oznacza to, że udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w okolicznościach opisanych w art. 23 ust. 1 pkt 2 in fine Karty Nauczyciela nie wymaga zaistnienia dodatkowych – poza udzieleniem tego urlopu lub pozyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego – okoliczności, które mógłby weryfikować pracodawca i które mogłyby uzasadniać rozwiązanie przez niego stosunku pracy. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach w wysokości 120 zł orzeczono na podstawie § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 23 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 365 § 1 KPCart. 73art. 18§ 1 pkt 1§ 1§ 13 ust. 4§ 12 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy