I PK 72/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-09-18
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie nauczyciela na podstawie kilku umów o pracę na czas określony, mimo braku przesłanek wynikających z Karty Nauczyciela, prowadzi do przekształcenia stosunku pracy w stosunek pracy na podstawie mianowania z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Stwierdzono, że ocena dopuszczalności zatrudnienia nauczyciela na podstawie kilku umów o pracę na czas określony przy braku spełnienia przesłanek z Karty Nauczyciela jest jednoznaczna i prowadzi do traktowania takiej umowy jako zawartej na czas nieokreślony. Ponadto, skutek przekształcenia umownego stosunku pracy w stosunek pracy na podstawie mianowania na podstawie art. 10 ust. 5a Karty Nauczyciela dotyczy przekształcenia istniejącego stosunku pracy, a nie zatrudnienia z mocy prawa.Stan faktyczny
Powódka A. Z. domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, a następnie na podstawie mianowania. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego Zespołu Szkół, uznając, że umowa zawarta od 1 września 2007 r. była umową na czas nieokreślony, a po dwóch latach zatrudnienia stosunek pracy przekształcił się z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5a Karty Nauczyciela w stosunek pracy na podstawie mianowania. Pozwany w skardze kasacyjnej kwestionował dopuszczalność zawarcia kilku umów na czas określony oraz przekształcenie stosunku pracy w stosunek pracy na podstawie mianowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 72/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko Zespołowi Szkół (…) o ustalenie isnienia stosunku pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 września 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt V Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. oddalił apelację Zespołu Szkół (…) w B. od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 stycznia 2013 r. w przedmiocie ustalenia, że powódkę A. Z. wiązał z pozwanym stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku nauczyciela mianowanego począwszy od dnia 1 września 2007 r., a od dnia 1 września 2009 r. na podstawie mianowania w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku nauczyciela mianowanego. Powództwo w pozostałym zakresie oddalono. Sąd drugiej instancji stwierdził, że umowa zawarta od dnia 1 września 2007 r., mimo nadanego jej brzmienia, była umową o pracę na
2 czas nieokreślony, a następnie - po 2 latach zatrudnienia - stosunek pracy powódki przekształcił się z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 5a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela w stosunek pracy na podstawie mianowania. W uzasadnieniu przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) umożliwiające zatrudnienie powódki na podstawie umowy na czas określony. Skarga kasacyjna pozwanego, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, z wnioskiem o uchylenie wyroków Sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., ewentualnie o uchylenie obydwu wyroków i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa w całości, została oparta na podstawie naruszenia art. 10 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela przez przyjęcie, że umowy zawarte przez powódkę z pozwanym mają charakter umowy na czas nieokreślony, podczas gdy zawarto kilku umów na czas określony oraz art. 10 ust. 5a ustawy – Karta Nauczyciela przez przyjęcie, że stosunek pracy przekształcił się w stosunek pracy na podstawie mianowania, mimo że nie zaistniały przesłanki konieczne do nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy na podstawie art. 10 ust. 5a ustawy – Karta Nauczyciela dochodzi do zatrudnienia nauczyciela z mocy prawa na stanowisku nauczyciela mianowanego oraz czy na podstawie art. 10 ust. 7 tej ustawy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na podstawie kilku umów o pracę na czas określony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania albo jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
3 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ujętą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wypełnia występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które nie może sprowadzać się do wątpliwości skarżącego odnośnie do prawidłowości rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy. W jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotne zagadnienie prawne powinno bezpośrednio wynikać z ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2011 r., III UK 161/10, niepubl.), powinno dotyczyć przepisów ujętych w podstawach skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r., III PK 28/12, niepubl.), a jego rozstrzygnięcie powinno mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2011 r., II PK 10/11, niepubl., z dnia 27 marca 2008 r., III UK 123/07, niepubl. oraz z dnia 18 stycznia 2008 r., II PK 276/07, niepubl. i z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 43/10, niepubl.). Zwraca się ponadto uwagę, że problem przedstawiony jako istotne zagadnienie prawne nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., III UK 90/08 i III UK 91/08, niepubl. oraz z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 i III UK 55/08, niepubl.). Istotne zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie stanowi przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie występuje, jeżeli ocena sformułowanego przez skarżącego problemu jest jednoznaczna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2007 r., I PK 220/07, niepubl.). Przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela możliwe jest zatrudnienie nauczyciela na podstawie kilku umów o pracę na czas określony nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy, więc jego rozstrzygnięcie pozostaje bez wpływu na jej wynik. Sądy obydwu instancji ustaliły bowiem, że nie istniała „potrzeba wynikająca z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela” jako przesłanka zatrudnienia nauczyciela na czas określony, zatem nie wystąpił problem dopuszczalności zawarcia kilku umów na czas określony. Nawiązanie z nauczycielem umowy na czas określony przy braku spełnienia
4 przesłanek wynikających z przepisów Karty Nauczyciela jest niedopuszczalne i powoduje, że umowę taką należy traktować jako zawartą na czas nieokreślony (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2013 r., I PZP 3/13, OSNP 2014 nr 2, poz. 18, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1994 r., I PZP 28/94, OSNAPiUS 1994 nr 10, poz. 160 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., I PZP 14/93, OSNCP 1993 nr 11, poz. 189). Odnosząc się do drugiego z zagadnień prawnych wskazanych przez skarżącego należy stwierdzić, że ocena tego problemu jest jednoznaczna, a odpowiedź na postawione pytanie jest możliwa przy dokonaniu zwykłej wykładni przepisów prawa. O skutku przekształcenia umownego stosunku pracy z mocy prawa w stosunek pracy na podstawie mianowania świadczy użyty w przepisie art. 10 ust. 5a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela zwrot „przekształca się w stosunek pracy na podstawie mianowania”. Podkreślenia wymaga jednak, że skutek ten dotyczy przekształcenia umownego stosunku pracy w stosunek pracy na podstawie mianowania, a nie dochodzi – jak podniósł skarżący we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania – do zatrudnienia z mocy prawa na stanowisku nauczyciela mianowanego. Status nauczyciela mianowanego powódka miała już w chwili podjęcia zatrudnienia u pozwanego. Uwzględniając to, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. i § 2 ust. 1 w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 i 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. 2013, poz. 490).
Powiązane orzeczenia
- I PK 232/14 2015-04-01Czy zatrudnienie nauczyciela na czas określony na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela jest dopuszczalne w sytuacji, gdy występują przesłanki do zatrudnienia na czas nieokreślony na podstawie art. 10 ust. 5 tej ust…
- I PK 327/14 2015-06-17Czy przepis art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela wyłącza zastosowanie art. 251 Kodeksu pracy do nauczycieli-stażystów zatrudnionych na czas określony, jeśli zawarto z nimi co najmniej trzy takie umowy?
- I PK 234/13 2014-04-04Czy nauczyciel kontraktowy zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony, w sytuacji braku ustawowych przesłanek z art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, może żądać ustalenia istnienia stosunku pracy na czas nieokr…
- III PSK 194/21 2022-07-19Czy odmowa przez nauczyciela dodatkowego zatrudnienia, rodząca po stronie pracodawcy konieczność zatrudnienia kolejnego nauczyciela, stanowi potrzebę wynikającą z organizacji nauczania, o której mowa w art. 10 ust. 7 Kar…
- I PZP 28/94 1994-06-14Czy nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę na czas określony, który spełnia warunki do zatrudnienia na czas nieokreślony, służy roszczenie o zawarcie umowy na czas nieokreślony w oparciu o art. 10 ust. 4…
Powołane przepisy
art. 10 ust. 5art. 10 ust. 7art. 10 ust. 6art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 2 ust. 1§ 11 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy