I UK 110/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-01-11

Skład orzekający: Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji, polegające na nieuwzględnieniu wniosku dowodowego, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanki „oczywistej zasadności”, jeśli strona nie zwróciła uwagi sądu na to uchybienie w toku postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zarzucane naruszenie przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji, polegające na nieuwzględnieniu wniosku dowodowego, nie zostało skutecznie podniesione przez stronę w toku postępowania przed sądem drugiej instancji. Zgodnie z art. 162 k.p.c., strona traci prawo powoływania się na uchybienia sądu, jeśli nie zwróciła na nie uwagi sądu w toku posiedzenia, chyba że chodzi o przepisy, których naruszenie sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu. Brak takiego zastrzeżenia uniemożliwia uznanie skargi za „oczywiście uzasadnioną” w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Stan faktyczny
Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej wniosek o rentę rodzinną. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 227, 232, 235 i 286 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie biegłego, który wydał pierwszą opinię. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdził, że ubezpieczona nie zwróciła uwagi sądu drugiej instancji na uchybienie polegające na oddaleniu wniosku dowodowego, co zgodnie z art. 162 k.p.c. uniemożliwia skuteczne powoływanie się na to naruszenie w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 110/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania D. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o rentę rodzinną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 stycznia 2017 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt III AUa 921/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Ubezpieczona D. Ś. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2015 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 235 k.p.c. i art. 286 k.p.c., przez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie biegłego, który wydał pierwszą opinię w sprawie, na okoliczność mającą istotne znaczenie w sprawie, w celu szczegółowego wyjaśnienia przesłanek oraz dowodów, jakimi biegły się kierował, ustalając, że stan trwałej niezdolności do pracy D. Ś. powstał w okresie pobierania przez nią nauki w szkole, przed ukończeniem 25 roku życia - które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, „gdyż jest ona oczywiście uzasadniona. Skarżąca zarzuca, że przy wydawaniu wyroku z dnia 2 18 listopada 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania - art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 235 k.p.c. i art. 286 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie biegłego który wydał pierwszą opinie w sprawie, A. B. - które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy zauważyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika ona zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania miałaby być okoliczność, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3984 § 1 w związku z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia, koncentrując się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu 3 podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). W ocenie skarżącej, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 235 k.p.c. i art. 286 k.p.c., przez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie biegłego. Wspomniany wniosek dowodowy został przez Sąd Apelacyjny - co wynika z akt sprawy – oddalony postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. Obecny na tej rozprawie profesjonalny pełnomocnik strony nie zakwestionował wydanego tego postanowienia na podstawie art. 162 k.p.c. W konsekwencji, skarżąca utraciła - w myśl tego przepisu. - prawo powoływania się w toku dalszego postępowania na uchybienie polegające - jej zdaniem - na oddaleniu złożonego wniosku dowodowego Trzeba bowiem podkreślić, że uchybienie przez Sąd przepisom postępowania, polegające na wydaniu postanowienia, które może być zmienione lub uchylone stosownie do okoliczności, może być skutecznie zarzucane w dalszym toku postępowania, a więc także w postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia oraz w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym, tylko wówczas, gdy strona zwróciła na nie uwagę sądu w toku posiedzenia, a w razie nieobecności - na najbliższym posiedzeniu, chyba że niezgłoszenie zastrzeżenia nastąpiło bez jej winy albo chodzi o przepisy prawa procesowego, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., III CZP 55/05, OSNC 2006 Nr 9, poz. 144 i powołane tam orzecznictwo oraz uchwałę z dnia 27 czerwca 2008 r., OSNC 2009 nr 7-8, poz. 103). W związku z powyższym zarzut skargi dotyczący oparty na powołanych w podstawie przepisach nie może odnieść skutku w postępowaniu kasacyjnym i z tego powodu nie można uznać, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 227 KPCart. 232 KPCart. 235 KPCart. 286 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 KPCart. 3984 § 1art. 162 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy