I UK 141/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-08-27

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy, wydając zaświadczenie o braku prawa do świadczeń emerytalnych, powinien pouczyć wnioskodawcę o przysługującym mu prawie do renty rodzinnej, a zaniechanie takiego pouczenia stanowi błąd organu skutkujący możliwością ubiegania się o rekompensatę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sformułowanie zagadnienia prawnego było zbyt ogólne i nieprecyzyjne, bez wskazania przepisów prawa, wokół których powstało.
Stan faktyczny
Ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie renty rodzinnej. Wcześniej, w 2009 r., zwrócił się do organu rentowego o wydanie zaświadczenia o niepobieraniu renty lub emerytury, nie został jednak pouczony o przysługującym mu prawie do renty rodzinnej. Organ rentowy odmówił przyznania rekompensaty z tytułu niepobierania renty rodzinnej za okres wsteczny, uznając, że prawo do świadczenia zrealizował od daty złożenia wniosku. Ubezpieczony zarzucił błąd organu rentowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał pełnomocnikowi opłatę za czynności adwokackie od Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 141/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania Z. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o wyrównanie renty rodzinnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 sierpnia 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adwokatowi J. M., Kancelaria Adwokacka w K., opłaty w kwocie 120 zł (sto dwadzieścia) podwyższonej o obowiązującą stawkę podatku dochodowego od towarów i usług. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 września 2018 r., Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Z. L. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 sierpnia 2017 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia 21 marca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty z tytułu niepobierania renty rodzinnej przez okres od 3 do 5 lat wstecz, po ustaleniu, że wniosek o przyznanie tego świadczenia ubezpieczony złożył w dniu 22 grudnia 2016 r., a tym samym prawo do renty rodzinnej zrealizował – na podstawie art. 129 ust. 1 w związku z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i 2 rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270) - od dnia 1 grudnia 2016 r. W skardze kasacyjnej sporządzonej przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd, ubezpieczony zarzucił nieprawidłowe zastosowanie i błędną interpretację art. 116 ust. 1 w związku z art. 133 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412) oraz art. 233 § 1 w związku z art. 382 k.p.c. przez niewszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nie odniesienie się do wskazywanych w apelacji zarzutów i okoliczności. Podniósł, że gdy zwrócił się w maju 2009 r. do organu rentowego o wydanie zaświadczenia o niepobieraniu renty lub emerytury, potrzebne do ubiegania się o zasiłek z opieki społecznej, nie został pouczony o niewątpliwe przysługującym mu prawie do renty rodzinnej, i ocenił to jako błąd organu rentowego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie zagadnienie prawne, mające – w jego ocenie – „bardzo istotną wagę dla rozwoju prawa oraz znaczenie dla rozstrzygania innych, podobnych spraw”. Postawił pytanie „czy wystąpienie do organu rentowego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o braku prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych pociąga za sobą konieczność wskazania przez organ rentowy zarówno faktu posiadania lub braku prawa do świadczeń emerytalnych, jak również faktu posiadania lub braku prawa do świadczeń rentowych, czy też w przypadku złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia o braku prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych wystarczy samo wskazanie przez organ rentowy braku prawa do świadczeń emerytalnych, oraz czy zachowanie organu rentowego polegające na wydaniu zaświadczenia o braku prawa do świadczeń emerytalnych przy jednoczesnym niewskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu uprawnień do pobierania świadczeń z tytułu renty rodzinnej stanowi błąd organu rentowego w trakcie procesowania, czy też w przypadku wydania zaświadczenia o braku prawa do świadczeń emerytalnych przy jednoczesnym niewskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu uprawnień do pobierania świadczeń z tytułu renty rodzinnej dochodzi do błędu organu rentowego w trakcie procedowania skutkującego 3 możliwością ubiegania się przez wnioskodawcę o rekompensatę z tytułu niepobierania renty rodzinnej za okres od 3 do 5 lat wstecz”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga od skarżącego wywiedzenia i uzasadnienia opisanego w nim problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Nie może w nim brakować wskazania przepisów prawa, w związku z którymi zagadnienie zostało sformułowane oraz przytoczenia argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen, czyli przedstawienia, że zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym”, oraz że jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51; z dnia 10 stycznia 2012 r., I UK 305/11, niepublikowane; z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, niepublikowane; z dnia 10 września 2014 r., I CSK 729/13, niepublikowane; z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepublikowane; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, niepublikowane; z dnia 28 października 2015 r., I PK 17/15, niepublikowane oraz z dnia 14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, niepublikowane). W przedstawionym w skardze kasacyjnej „zagadnieniu prawnym” skarżący nie wskazał przepisów prawa, w związku z którymi sformułował zagadnienie ani nie przytoczył argumentów to zagadnienie konstruujących. Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób tak ogólny i nieprecyzyjny - co więcej bez 4 wskazania przepisów wokół których powstało - Sąd Najwyższy uznał za pozór przyczyny przesądu. Z tego względu odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o przyznaniu pełnomocnikowi opłaty za czynności adwokackie orzekając na podstawie § 15 ust. 2 w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. 2019 r., poz. 18). l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 1art. 116 ust. 1art. 133 ust. 1art. 233 § 1art. 382 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 1§ 15 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy