I UK 279/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-04-24
Skład orzekający: Bohdan Bieniek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca zatrudniający ubezpieczonego za granicą jest zainteresowanym w sprawie z odwołania ubezpieczonego przeciwko organowi rentowemu o ustalenie właściwego ustawodawstwa, a także czy skarga kasacyjna zawierająca zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia możliwości obrony praw pracodawcy, który nie został wezwany do udziału w sprawie, może zostać przyjęta do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że pracodawca zatrudniający ubezpieczonego za granicą nie jest zainteresowanym w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa, ponieważ wynik sprawy nie dotyka bezpośrednio jego praw i obowiązków. Ponadto, zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia możliwości obrony praw pracodawcy nie został uznany za uzasadniający przyjęcie skargi do rozpoznania, gdyż nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS stwierdzającej obowiązek podlegania ustawodawstwu polskiemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kraju i pracy najemnej za granicą. Sąd pierwszej i drugiej instancji oddaliły odwołanie. Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzeń unijnych dotyczących ustalania właściwego ustawodawstwa oraz naruszenia proceduralne, w tym pozbawienie słowackiego pracodawcy możliwości obrony jego praw.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 279/17 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania P. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o ustalenie ustawodawstwa właściwego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 kwietnia 2018 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 31 stycznia 2016 r. oddalił apelację P. K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 kwietnia 2016 r., mocą którego oddalono odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 2 lipca 2015 r., stwierdzającej obowiązek podlegania, od dnia 1 grudnia 2013 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w kraju i pracy najemnej za granicą, ustawodawstwu polskiemu. W skardze kasacyjnej ubezpieczony zarzucił naruszenie: - art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 (Dz.Urz. UE L 2004.166, dalej rozporządzenie Nr 883/2004) w związku z art. 16 ust. 2 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 (Dz.Urz. UE L 2009.284.1., dalej rozporządzenie Nr 987/2009)
2 przez ich niezastosowanie, co skutkowało uznaniem, że ubezpieczony od dnia 1 grudnia 2013 r. podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych, mimo wykonywania pracy najemnej na terenie Słowacji oraz prowadzenia działalności na własny rachunek na terenie Polski; - art. 14 ust. 5 lit. b rozporządzenia Nr 987/2009 i art. 13 ust. 3 rozporządzenia Nr 883/2004 przez jego bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że praca na rzecz ,,M.” s.r.o. stanowi pracę marginalną, mimo braku podstaw Sądu do oceny charakteru pracy wykonywanej za granicą; - art. 233 § 1 k.p.c. przez zaniechanie dokonania wszechstronnej analizy materiału dowodowego; - art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 47711 § 2 k.p.c. polegający na dopuszczeniu się do nieważności postępowania i pozbawienia słowackiego pracodawcy możliwości obrony swych praw. W ocenie skarżącego, przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadnia naruszenie przez Sąd drugiej instancji norm procesowych skutkujących nieważnością postępowania przez pozbawienie zainteresowanego możliwości obrony swoich praw oraz oczywista zasadność skargi z uwagi w szczególności na nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie z normami kolizyjnymi. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego wraz z decyzją organu rentowego, a tym samym przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto, gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią obligatoryjny element
3 oceny na etapie tzw. przedsądu kasacyjnego. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wymaganiu temu w żadnym razie nie czyniło zadość sformułowanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jedynie polemicznego twierdzenia, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, lub że wystąpiła nieważność procedowania wskutek pozbawienia możliwości obrony praw pracodawcy ubezpieczonej, który nie został wezwany do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego. W kwestii nieważności w utrwalonym już orzecznictwie Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca zatrudniający ubezpieczonego za granicą nie jest zainteresowanym w sprawie z odwołania ubezpieczonego przeciwko organowi rentowemu o ustalenie właściwego ustawodawstwa, ponieważ wynik takiej sprawy nie dotyka bezpośrednio praw i obowiązków zagranicznego pracodawcy (por. wyroki: z dnia 14 lipca 2016 r., II UK 297/15, LEX nr 2120892; z dnia 25 listopada 2016 r., I UK 370/15, niepublikowany oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 września 2016 r., I UZ 14/16; z dnia 6 września 2016 r., I UZ 13/16 oraz z dnia 21 listopada 2016 r., II UK 735/15 i II UK 734/15, niepublikowane). Natomiast powołanie się na przesłankę oczywistego naruszenia prawa wymagało wykazania kwalifikowanej postaci takiego zarzutu, polegającej na jej oczywistości widocznej prima facie od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49). Pojęcie „oczywistego” naruszenia prawa należy do sfery obiektywnej i wymaga wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia podstaw zaskarżenia były ewidentnie zasadne bez potrzeby dokonywania szczegółowej lub ponownej weryfikacji kontestowanego stanu faktycznego. Ponadto, Sąd Najwyższy także należycie wyjaśnił przebieg procedury ustalania ustawodawstwa właściwego według powołanych w skardze przepisów prawa unijnego (por. wyroki z dnia 23 listopada 2012 r., II UK 103/12, OSNP 2013 nr 19-20, poz. 238, z dnia 6 czerwca 2013 r., II UK 333/12, OSNP 2014 nr 3, poz. 47, z dnia 11 września 2014 r., II UK 587/13, OSNP 2016 nr 1, poz. 13, z dnia 21 stycznia 2016 r., III UK 61/15, LEX nr 1977828). Według tych judykatów, niepotwierdzenie ubezpieczenia przez instytucję ubezpieczeń społecznych innego
4 państwa, w którym świadczona jest sporna praca marginalna, wiąże polskie organy ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że organy rentowe i polskie sądy nie mogą kontestować decyzji słowackiej instytucji ubezpieczeniowej, która odmówiła uznania pracy ewidentnie marginalnej świadczonej na terenie Słowacji przez obywatela polskiego lub przedsiębiorcę za uzasadniającą podleganie słowackiemu ubezpieczeniu społecznemu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2017 r., II UK 248/16, LEX nr 2306376 oraz z dnia 10 maja 2017 r., I UK 456/16, LEX nr 2352167). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania oczywiście bezzasadnej skargi kasacyjnej (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III UK 467/18 2019-10-29Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego, w sytuacji wykonywania pracy najemnej za granicą i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, może zostać przy…
- I UK 543/16 2017-10-05Czy pracodawca zagraniczny, zatrudniający ubezpieczonego za granicą, jest zainteresowanym w sprawie z odwołania ubezpieczonego przeciwko organowi rentowemu o ustalenie właściwego ustawodawstwa zabezpieczenia społecznego?
- I UK 547/16 2017-10-05Czy skarga kasacyjna dotycząca zastosowania polskiego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych, w sytuacji gdy ubezpieczony wykonuje pracę w różnych państwach członkowskich UE, może zostać przyjęta do rozpoznania…
- II UK 507/17 2018-12-18Czy pracodawca zagraniczny jest zainteresowanym w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych, a jeśli nie, to czy jego nieobecność w postępowaniu skutkuje nieważnością postępowania?
- III UK 95/18 2019-01-17Czy zagraniczny pracodawca ubezpieczonego jest stroną w sprawie o ustalenie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeń społecznych, a tym samym czy jego brak wezwania do udziału w sprawie skutkuje nieważnością postępowania?
Powołane przepisy
art. 13 ust. 3art. 16 ust. 2art. 14 ust. 5art. 233 § 1 KPCart. 378 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 47711 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy