I UK 325/18

Sygn. akt I UK 325/18 POSTANOWIENIE Dnia 1 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania S. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Ł. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 1 października 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 26 marca 2018 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację S. M. (wnioskodawca), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 21 lutego 2017 r., VIII U […], oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Ł. (organ rentowy) odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego został przez wnioskodawcę zaskarżony skargą kasacyjną w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnych zagadnień prawnych, a mianowicie: 1) czy pod pojęciem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 2 1983 r. Nr 8, poz. 43, dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.), jako wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy rozumieć można również prace wykonywane przez pracownika o tym charakterze w ramach jednego stanowiska pracy, ale w określonych odstępach czasowych (np. miesiąc, kwartał), sezonowo, przy uwzględnieniu, że pracownik wykonuje w tym okresie pracę w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy z jednoczesnym wykonywaniem innych prac w pozostałych okresach, również w pełnym wymiarze czasu pracy, czy też dla uznania wykonywanej pracy jako pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i jej uwzględnienia do okresu niezbędnego dla uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym wymagana jest ciągłość, rozumiana jako nieprzerwane wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, bez przerw, przez cały okres zatrudnienia pracownika na danym stanowisku pracy?; 2) czy, przy uwzględnieniu, że pod pojęciem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu powołanego rozporządzenia można również rozumieć prace wykonywane przez pracownika o tym charakterze, ale w określonych odstępach czasowych, jak przedstawiono to w pytaniu a), to czy dla wykazania spełnienia wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymaganego dla uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym, dopuszczalne jest sumowanie okresów pracy pracownika w szczególnych warunkach na tym stanowisku pracy, z pominięciem okresów pracy, nie posiadającej takiego waloru?; 3) czy w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych możliwe jest weryfikowanie okoliczności, wynikających z akt osobowych pracownika, pochodzących od pracodawcy za pomocą innych źródeł dowodowych, a w szczególności osobowych źródeł dowodowych (np. zeznań świadków, przesłuchania stron), tak jak może to mieć miejsce w przypadku świadectwa pracy, które podlega weryfikacji jako dokument prywatny, pochodzący od pracodawcy, przyjmując że akta osobowe pracownika również są dokumentem prywatnym? Wnioskodawca podniósł ponadto, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na zarzuty naruszenia przepisów postępowania, polegające na nierozważeniu przez Sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów apelacji, co miało 3 istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło możliwości uwzględnienia poszczególnych okresów pracy wnioskodawcy jako pracy w szczególnych warunkach, zaliczanych do okresu wymaganego dla nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym, a nadto z uwagi na zarzut naruszenia prawa materialnego, który w sposób oczywisty jawi się jako uzasadniony, skoro wbrew wyraźnej treści powołanej regulacji wskazany tam okres pracy wnioskodawcy powinien być uwzględniony jako praca w szczególnych warunkach, co nie zostało przez Sąd drugiej instancji dokonane z obrazą powołanej regulacji - załącznika do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. (wykaz A Dział XIV punkt 25). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Problem objęty pierwszym i drugim zagadnieniem prawnym został już rozstrzygnięty w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przykładowo w odniesieniu do kwalifikowania jako pracy w warunkach szczególnych prac kierowców ciągników zatrudnionych w sektorze rolnym wyjaśniono, że w przypadku wykonywania w okresie zimowym prac transportowych okres ten wliczany jest do stażu, uprawniającego do nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym (jako praca w transporcie), podczas gdy praca na roli (jako kierowca ciągnika rolniczego) świadczona w pozostałym okresie (od wiosny do jesieni) już do tego stażu nie jest zaliczana (uchwała Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2019 r., III UZP 3/19, LEX nr 2703006). Z ustaleń postępowania sądowego dokonanych na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów i wiążących dla Sądu Najwyższego jako sądu kasacyjnego wynika, że w okresie zatrudnienia na stanowisku murarza w Przędzalni […] w Ł. powód wykonywał wszelkiego rodzaju prace budowlane, w tym prace dekarskie, ale nie ustalono, by prace dekarskie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres, który stanowiłby podstawę dla uskładania 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Słusznie uznał Sąd Apelacyjny, że w przypadku zakresu obowiązków, obejmującego różne czynności oraz braku 4 ustalenia wskazującego na jednorodzajowość wykonywanych czynności w istotnych z punktu widzenia stażu emerytalnego przedziałach czasu, a dodatkowo przy uwzględnieniu, że do podstawowych obowiązków wnioskodawcy nie należały czynności wymienione w wykazie A, nie jest wadą wyroku Sądu drugiej instancji nieustalenia dokładnych proporcji między czasem wykonywania prac niewymienionych w wykazie A oraz wymienionych w wykazie A. Jak bowiem wyjaśniono już chociażby w wyroku Sądu Najwyższego z 4 października 2011 r., I UK 125/11 (LEX nr 1108448) badanie, czy praca w szczególnych warunkach (praca przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym) była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, nie jest konieczne, gdy pracownik wykonywał również inne rodzajowo prace, czyli gdy nie wykonywał stale (codziennie) pracy w szczególnych warunkach. W dalszej kolejności Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie jest oczywiście zasadna, bo z ustaleń postępowania sądowego nie wynika, by prace remontowo-budowalne były rzeczywiście wykonywane na oddziałach, będących w ruchu. Jak zaś wyjaśniono w wyroku Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2014 r., I UK 162/14 (LEX nr 1622303), możliwość zakwalifikowania prac jako wymienionych w Dziale XIV, poz. 25 wykazu A wynika ze specyfiki miejsca i czasu ich wykonywania („na oddziałach będących w ruchu”), tworzących szczególne warunki porównywalne do tych, w których pracują pracownicy normalnie tam zatrudnieni (np. hałas, zapylenie, ponadnormatywne promieniowanie etc.). Dlatego pojęcie prac „na oddziałach będących w ruchu” powinno być wykładane z uwzględnieniem miejsca ich wykonywania, a nie funkcjonalnie, to jest jako prace, które (bez względu na warunki, w których są wykonywane) służą jedynie jednostce organizacyjnej (zespołowi osób) normalnie wykonującej prace w szczególnych warunkach. l.n