I UK 356/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-04-01
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu okręgowego oddalającego apelację ubezpieczonego od decyzji odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli ubezpieczony podnosi zarzuty naruszenia prawa procesowego i istnienia istotnego zagadnienia prawnego, podczas gdy kluczowa kwestia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu została już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie między tymi samymi stronami?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem sądu została już rozstrzygnięta kwestia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, późniejsze postępowanie w tej samej sprawie nie może prowadzić do odmiennych ustaleń i ocen prawnych, co czyni zarzuty naruszenia prawa procesowego oczywiście bezzasadnymi i wyklucza istnienie istotnego zagadnienia prawnego.Stan faktyczny
Ubezpieczony S.L. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od września 2008 r. do stycznia 2009 r. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie, a sąd okręgowy oddalił apelację ubezpieczonego. Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Kluczową kwestią było podleganie ubezpieczeniu chorobowemu, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte w innej sprawie wyrokiem sądu okręgowego z kwietnia 2013 r., stwierdzającym brak podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 356/14 POSTANOWIENIE Dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z odwołania S. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o zasiłek chorobowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 kwietnia 2015 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt IX Ua […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w G. – Ośrodek Zamiejscowy w R. wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 7 czerwca 2013 r., którym oddalono odwołanie S.L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 10 sierpnia 2012 r., odmawiającej odwołującemu się prawa do zasiłku chorobowego za okres od 8 września 2008 r. do 19 stycznia 2009 r. Odwołujący się wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na podstawie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 378 § 1 k.p.c. i art. 328 § 1 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
2 Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na to, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, a nadto w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Organ rentowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Oczywiste jest, że dwie pierwsze i ostatnia, przywołane wyżej, przesłanki dotyczyć muszą przepisów powołanych w podstawach kasacyjnych, bowiem zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach podstaw. Jednakże sam fakt, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołuje się do przepisów wskazanych w jej podstawach, nie stanowi o tym, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Nie chodzi bowiem o jakiekolwiek zagadnienie prawne, sformułowane na podstawie tych przepisów. Problem prawny, ujęty w skardze kasacyjnej, dotyczyć musi kwestii decydujących o rozstrzygnięciu sprawy, nie może być dla niej prawnie obojętny. Innymi słowy, w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne tylko wtedy, kiedy wynik sprawy uzależniony jest od interpretacji przepisów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2005 r.,
3 I PK 98/05, OSNP 2006 nr 15 - 16, poz. 243, z dnia 29 czerwca 2001 r., I PKN 33/01, OSNP 2003 nr 9, poz. 228). Skarga kasacyjna może być zaś uznana za oczywiście uzasadnioną tylko wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. W tym kontekście należy wskazać, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma, zdaniem skarżącego, polegać na naruszeniu przez Sąd odwoławczy art. 378 § 1 k.p.c., z którego wynika „nakaz wzięcia pod uwagę, rozważenia i oceny wszystkich zarzutów i wniosków podniesionych w apelacji, czego jednak Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie nie uczynił, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że zarzuty są bezzasadne, a powoływane fakty nie mają istotnego znaczenia dla rozpoznania sprawy wobec prawomocnej decyzji ZUS”. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było prawo odwołującego się do zasiłku chorobowego w okresie od 8 września 2008 r. do 19 stycznia 2009 r. Z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 159) wynika, że zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Z ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy wynika zaś, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. – Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia 24 kwietnia 2013 r., IX U […], oddalono odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 sierpnia 2012 r., stwierdzającej że odwołujący się jako osoba wykonująca pracę na podstawie zlecenia u płatnika składek M. […] spółki z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu
4 chorobowemu (do którego został zgłoszony w dniu 3 czerwca 2008 r.). Ugruntowany jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) zapadłego między tymi samymi stronami w innej sprawie o innym przedmiocie polega na zakazie dokonywania ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z ustaleniami i ocenami dokonanymi w sprawie już osądzonej. Jest to skutek pozytywny (materialny) powagi rzeczy osądzonej przejawiający się w tym, że sądy rozpoznające między tymi samymi stronami nowy spór muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto to w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2010 r., II PK 249/09, OSNP 2011 nr 17-18, poz. 225, z dnia 20 maja 2004 r., II UK 403/03, OSNP 2005 nr 3, poz. 44, z dnia 8 lipca 2005 r., I UK 11/2005, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 98 oraz z dnia 6 marca 2008 r., II UK 144/07, z dnia 23 czerwca 2009 r., II PK 302/08, z dnia 4 marca 2008 r., IV CSK 441/07 i z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 249/10, niepublikowane). Z tego wynika, że Sąd rozpoznający odwołanie w niniejszej sprawie był związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 kwietnia 2013 r., IX U […], z którego wynikało, że odwołujący się nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 3 czerwca 2008 r., wobec czego nie był uprawniony do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń i ocen prawnych. Oznacza to nie tylko, że zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., które miało polegać na „niewzięciu pod uwagę, rozważeniu i ocenie wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów, zwłaszcza zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 227 k.p.c. polegającego na niewyjaśnieniu okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy w G. o/z w R. w sprawie o sygn. IX U […]”, jest oczywiście bezzasadny, ale i że w sprawie nie występuje zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącego. Odpowiedź na postawione przez niego pytanie: „czy ubezpieczony S. L. będąc zatrudnionym na stanowisku prezesa zarządu w spółce M. […] Sp. z o.o., na podstawie umowy zlecenia z dnia 1 maja 2008 r. pomimo niezachowania formy aktu notarialnego podlegał ubezpieczeniom społecznym, skoro pracę faktycznie wykonywał, a od pobieranego wynagrodzenia odprowadzał należne składki na ubezpieczenie społeczne, w tym na dobrowolne
5 ubezpieczenie chorobowe, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych na tej samej podstawie dokonał wypłaty części zasiłku chorobowego za okres od 1 grudnia 2008 r. do 19 stycznia 2009 r.” nie ma bowiem żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w której kwestia podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu chorobowemu w spornym okresie nie mogła podlegać żadnym innym ustaleniom i ocenom prawnym niż dokonane prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 kwietnia 2013 r., IX U […]. Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- I UK 250/14 2014-12-11Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację ubezpieczonego od decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku chorobowego może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasa…
- III UK 301/19 2020-06-03Czy skarga kasacyjna dotycząca decyzji w przedmiocie zasiłku chorobowego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał oczywis…
- I UK 156/16 2017-02-21Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację ubezpieczonego od decyzji ZUS o zasiłek chorobowy powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy ubezpieczony nie wnosił odwołania od…
- I USK 403/23 2024-10-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I UK 42/18 2019-02-21Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyżs…
Powołane przepisy
art. 378 § 1 KPCart. 328 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 6 ust. 1art. 365 § 1 KPCart. 227 KPCart. 3989 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy