I UK 357/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-10-10

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy organ rentowy nie określił kwoty zadłużenia niepodlegającego umorzeniu w decyzji wstępnej, a wnioskodawca spłacił te należności, o których został poinformowany, można uznać, że spełnił warunek spłacenia niepodlegających umorzeniu składek w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osoba, która terminowo uiściła wyłącznie należności niepodlegające umorzeniu, o istnieniu których została poinformowana przez organ rentowy przy wykonywaniu decyzji wstępnej, spełnia warunek spłacenia niepodlegających umorzeniu składek w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się tej decyzji, gdy nie określono w niej kwoty zadłużenia nieobjętego abolicją, a inne zaległości składkowe ujawniono dopiero w decyzji odmawiającej umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Brak zapłaty kosztów egzekucyjnych wynikał wyłącznie z niewyliczenia tych kosztów przez organ rentowy przed upływem 12-miesięcznego terminu na spłatę należności niepodlegających umorzeniu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca ubiegał się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Organ rentowy odmówił umorzenia, wskazując na niespełnienie warunku spłaty należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej. Sąd Okręgowy zmienił decyzję organu rentowego, umarzając należności, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, kwestionując interpretację terminu 12 miesięcy oraz przesłanek umorzenia należności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 357/18 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania A.M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o umorzenie należności z tytułu składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 października 2019 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 3 lipca 2018 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. (organ rentowy), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 31 maja 2017 r., VIII U (…), zmieniającego decyzję organu rentowego z 7 lipca 2016 r. odmawiającą A.M. (wnioskodawca) umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł organ rentowy, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności i występowaniu w sprawie istotnych zagadnień prawnych: 1) czy 12-sto miesięczny termin do zapłaty należności niepodlegających umorzeniu liczony od uprawomocnienia się tzw. decyzji warunkowej jest terminem prawa materialnego, który nie może zostać przekroczony i przywrócony, czy też może on być przywracany, przedłożony, czy 2 jak przyjął Sąd Apelacyjny w (…) odroczony? 2) czy w tzw. ustawie abolicyjnej istnieją jakiekolwiek przesłanki, które pozwalają na umorzenie należności z tytułu składek w sytuacji, gdy w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się tzw. decyzji warunkowej nie zostaną zapłacone należności, niepodlegające umorzeniu np. brak winy dłużnika w ustalaniu wysokości należności, błąd organu rentowego, czy błąd innego podmiotu np. Urzędu Skarbowego, czy też brak jest takich przesłanek? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania ze względu na nielojalne wobec wnioskodawcy, niedopuszczalne w państwie prawnym i sprzeczne z art. 8 i 9 k.p.a. postępowanie organu rentowego w okresie poprzedzającym wydanie decyzji odmawiającej umorzenie zaległości składkowych na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że osoba, która terminowo uiści wyłącznie należności niepodlegające umorzeniu, o istnieniu których została poinformowana przez organ rentowy przy wykonywaniu decyzji wstępnej, spełnia warunek spłacenia niepodlegających umorzeniu składek w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się tej decyzji, gdy nie określono w niej kwoty zadłużenia nieobjętego abolicją a inne zaległości składkowe ujawniono dopiero w decyzji odmawiającej umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek (wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 2019 r., III UK 45/18). Z wiążących dla Sądu Najwyższego ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że w decyzji wstępnej organ rentowy nie określił kwoty zadłużenia nieobjętego abolicją. Nie przedstawił także wnioskodawcy - mimo jego wielokrotnych wniosków w tej kwestii - wyczerpującego wykazu należności podlegających spłacie. Ponadto, z ustaleń tych wynika, że wnioskodawca spłacił te należności, o których został ustnie poinformowany przez organ rentowy, zaś brak zapłaty kosztów egzekucyjnych wynikał wyłącznie z niewyliczenia tych kosztów przez organ rentowy przed upływem 12-miesięcznego terminu na spłatę należności 3 niepodlegających umorzeniu. Skoro wskutek działania organu rentowego przed upływem tego terminu wnioskodawca nie posiadał pełnej informacji o stanie należności niepodlegających umorzeniu, spłata przez niego tylko tych należności, o których został poinformowany przez organ rentowy, uprawniała Sąd pierwszej instancji do zmiany decyzji organu rentowego i umorzenia należności składkowych, zaś Sąd drugiej instancji do oddalenia apelacji. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy