I UK 36/05

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2005-05-30

Skład orzekający: Zbigniew Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego przed wprowadzeniem systemu ubezpieczeń społecznych rolników, bez posiadania jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, mogą stanowić podstawę do nabycia prawa do emerytury rolniczej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie ani nie sformułował istotnego zagadnienia prawnego. Wskazał, że okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego przed wprowadzeniem systemu ubezpieczeń społecznych rolników stanowią jedynie okresy podlegające zaliczeniu do wymaganego okresu ubezpieczenia, ale pod warunkiem posiadania jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. Oznacza to, że osoba nieposiadająca żadnego okresu ubezpieczenia nie może nabyć prawa do emerytury rolniczej, legitymując się jedynie tzw. okresami zaliczalnymi.
Stan faktyczny
Ubezpieczona H. B. odwołała się od decyzji Kasacji Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o odmowie przyznania emerytury rolniczej. Sąd Apelacyjny w B. utrzymał w mocy decyzję organu rentowego. Ubezpieczona wniosła kasację, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących nabycia prawa do emerytury rolniczej i wskazując na rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 36/05 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania H. B. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziałowi Regionalnemu w O. o emeryturę rolniczą, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 30 maja 2005 r., kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/04, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnienie W kasacji wnioskodawcy H. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 7 grudnia 2004 r., pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut błędnej wykładni: 1/ art. 9 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o niektórych warunkach funkcjonowania ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i ich rodzin w 1990 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 90) oraz 2/ art. 19 i 20 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25) i art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (dz. U. Nr 32, poz. 140) - wskutek przyjęcia, że wnioskodawcy nie przysługuje emerytura rolnicza. Zdaniem skarżącego „wskazane w uzasadnieniu kasacji rozbieżności w orzecznictwie, w odniesieniu do 2 wykładni i stosowania wyżej przytoczonych przepisów, eliminują ustawowe przeszkody mogące prowadzić do odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania”, a także utrzymywał, że „ istnieją zatem podstawy do przyjęcia, że w sprawie występuje zagadnienie prawne, wyjaśnienie którego jest niezbędną dla zapewnienia jednolitości orzecznictwa sądów niższych instancji”. W konsekwencji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz uchylenia „w całości poprzedzającej decyzji pozwanej” oraz zobowiązanie jej do przyznania mu emerytury rolniczej, a także zasądzenia od pozwanej „na rzecz powoda” kosztów postępowania według załączonego spisu, alternatywnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i „przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w O.” do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Autor kasacji nie wykazał, aby pomiędzy powołanymi w kasacji judykatami występowały rozbieżności, co jest koniecznym wymaganiem przyjęcia, że stanowi to okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania. W kasacji nie sformułowano również konkretnego istotnego zagadnienia prawnego, „wyjaśnienie którego jest niezbędną dla zapewnienia jednolitości orzecznictwa sądów niższych instancji”, a Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji ani do ryzykowania domysłów co do wypełnienia wymagań skargi kasacyjnej, ponieważ to obciąża wyłącznie stronę skarżącą. Przede wszystkim jednak wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia, tj. na podstawie art. 19 i 20 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. W zakresie interpretacji zawartych w tych normach wymagań nabycia prawa do emerytury rolniczej przyjmuje się, że nie można nabyć takich uprawnień wyłącznie na podstawie okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego przed dniem wprowadzenia systemu ubezpieczeń społecznych rolników, które stanowią wyłącznie okresy podlegające zaliczeniu do wymaganego okresu podlegania rolniczym ubezpieczeniom, ale pod warunkiem posiadania jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Oznaczało to, że wnioskodawca, który nie posiadał żadnego okresu ubezpieczenia nie mógł nabyć prawa do emerytury rolniczej legitymując się jedynie tzw. okresami zaliczalnymi do wymaganego okresu 3 ubezpieczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2003 r., II UK 31/03, OSNAP 2004 nr 13, poz. 232). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 9art. 19art. 2 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy