I UK 406/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-08-27
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o prawo do renty rolniczej, w której skarżąca zarzuca naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżąca nie wykazała, że zaskarżone orzeczenie jest ewidentnie błędne jako ferowane z oczywistym naruszeniem prawa. Powołanie się na przyczynę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania oczywistości naruszenia prawa, prima facie widocznego, bez wykraczania poza obszar związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi i bez naruszania zakazu konfrontowania oceny dowodów.Stan faktyczny
Ubezpieczona domagała się prawa do renty rolniczej, kwestionując decyzję Prezesa KRUS o odmowie przyznania renty. Sądy obu instancji oddaliły jej odwołanie. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (nierozpoznanie wniosków dowodowych, dowolne uznanie opinii biegłego) oraz prawa materialnego (niezastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 406/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania I. P. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddziałowi Regionalnemu w Ł. o rentę rolniczą, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 sierpnia 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adwokatowi M. J. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) opłatę w kwocie 120 zł (sto dwadzieścia) podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w obowiązującej stawce. UZASADNIENIE Rozpoznając ponownie sprawę objętą wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., (I UK 433/15), Sądu Okręgowego w Ł. wyrokiem z dnia 26 lutego 2014 r., oddalił odwołanie I. P. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 10 stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy prawa do renty rolniczej. Apelację ubezpieczonej od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 r.
2 Skarga kasacyjna, sporządzona przez pełnomocnika ubezpieczonej ustanowionego przez sąd, została wniesiona na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 299 ze zm.), przez niezastosowanie i niezasadne uznanie, że nie jest całkowicie niezdolna do pracy, a co za tym idzie nie przysługuje jej renta rolnicza, wynikające z naruszenia przepisów postępowania tj. art. 217 § 1 w związku z art. 233 § 1 i w związku z art. 227 oraz w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie wniosków dowodowych wnioskodawczyni zgłoszonych w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2018 r. oraz w dniu 28 lutego 2018 r., a co za tym idzie dowolne uznanie za pełną i rzetelną opinię biegłego J. G., „w sytuacji gdy wnioskodawczyni kwestionowała wnioski opinii za pośrednictwem wniosków do dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych” oraz naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez pominięcie dowodu z orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, a w konsekwencji dowolne ustalenie, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym. W ocenie skarżącej, naruszenie prawa procesowego w takim stopniu pozwala na przyjęcie, że niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania albo gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Rozróżnienie i wyraźne oddzielenie podstaw skargi kasacyjnej od przyczyn przyjęcia jej do rozpoznania (art. 3983 i 3989 k.p.c.) powoduje, że uzasadnienie wniosku przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 4 k.p.c., jako osobnego elementu skargi, pełniącego odrębną od jej podstaw, samodzielną funkcję procesową nie może być zastąpione ani uzupełnione przez uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej
3 (por. aktualne postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156; z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001/3, poz. 52 i z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Jest to oczywiste, gdyż funkcją tzw. przesądu nie jest eliminacja z obrotu prawnego orzeczenia sądu drugiej instancji, którego rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej, lecz ocena, czy rozpoznanie jej skargi kasacyjnej służy zapewnieniu jednolitości wykładni prawa i rozwoju jurysprudencji. Powołanie się na przyczynę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania oczywistości naruszenia prawa, prima facie widocznego przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wykraczania jednak poza obszar związania Sądu Najwyższego ustalonymi w sprawie faktami i bez naruszania zakazu konfrontowania oceny dowodów (por. art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). W związku z tym z argumentacji wniosku należy wyłączyć zarzuty opisane w uzasadnieniu jako naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., dotyczące błędu w ustaleniach i stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż zaskarżone orzeczenie jest ewidentnie błędne jako ferowane z oczywistym naruszeniem prawa i z tych przyczyn nie powinno funkcjonować w obrocie prawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2008 r., IV CSK 162/08, niepublikowane). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) i orzekł o przyznaniu od Skarbu państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu (§ 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Dz.U. poz. 1714 ze zm.). l.n
Powiązane orzeczenia
- II USK 87/21 2021-03-10Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o prawo do renty rolniczej może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego lub pr…
- III UK 14/15 2015-05-20Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do renty rolniczej może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, a jedynie zasygnalizował wątpliwości interpretacyjne dotyc…
- I USK 335/21 2022-03-22Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy prawa do renty rolniczej może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podnoszone zagadnienia prawne nie wykraczają poza zwykłe stosowanie prawa i nie budzą poważnych wątpliwości interp…
- III USK 423/21 2022-05-24Czy w sprawie o rentę rolniczą, w której skarżący kwestionuje zastosowanie art. 21 ust. 1 i 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do…
- II UK 262/19 2020-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni pojęcia „os…
Powołane przepisy
art. 21 ust. 1art. 217 § 1art. 233 § 1art. 227art. 391 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3983art. 3984 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy