I UK 423/18

Sygn. akt I UK 423/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do renty rodzinnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 sierpnia 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił zaskarżony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 stycznia 2018 r. i oddalił odwołanie J. D. od decyzji z dnia 9 czerwca 2017 r., mocą której organ rentowy wstrzymał wypłatę jej renty rodzinnej w związku z ukończeniem przez nią wieku określonego w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.) na przedostatnim roku studiów. Sąd drugiej instancji nie podzielił poglądu Sądu pierwszej instancji, że 2 na studiach trwających 3,5 roku, tj. składających się z 7 semestrów, semestr 6 była zaliczany jest do ostatniego roku studiów. Wnosząc o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 68 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ubezpieczona wskazała na rozbieżność między orzeczeniami Sądów obydwu instancji w niniejszej sprawie jako na rozbieżność w orzecznictwie sądowym na tle rozumienia sformułowania „będąc na ostatnim roku studiów”. Organ rentowy wniósł o orzeczenie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania albo gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca nie wskazała - przez powołanie się na odpowiedni przepis - która z wymienionych przyczyn uzasadnia przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w zasadzie nie odwołała się do żadnej z wymienionych przyczyn, zważywszy, że odmienne orzeczenia sądów różnych instancji w tej samej sprawie nie są utożsamiane z przyczyną kasacyjną ujęta w art. 3989 § 1 pkt. 2 k.p.c. O rzeczywiście istniejącej rozbieżności orzeczeń sądowych, w której podstawą rozstrzygnięcia był art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach nie może być mowy. Sąd Najwyższy przepis ten wykłada zgodnie z jego jasnym i niebudzącym wątpliwości brzmieniem, wskazując, że możliwość przedłużenia okresu wypłaty renty rodzinnej powyżej 25 roku życia istnieje tylko do zakończenia ostatniego roku studiów, na którym uprawniony ukończył ten wiek (por. wyroki z dnia 12 stycznia 2011 r., II UK 201/10, niepubl.; z dnia 3 marca 2011 r., II UK 303/10, OSNP 2012 nr 7-8, poz. 98, oraz z dnia 26 marca 2015 r., II UK 138/14, niepubl., wyrok Sąd Najwyższego z dnia 6 września 2012 r., II UK 37/12, OSNP 2013 nr 15-16, poz. 186). 3 Ustalenie daty, w której dziecko pobierające rentę rodzinną było na ostatnim roku studiów w rozumieniu art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, następuje przy uwzględnieniu wpisu na ostatni rok studiów dokonanego na podstawie regulaminu obowiązującego daną uczelnię (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 r., I UK 265/05, niepubl.). Jeżeli pojęciu „ostatni rok studiów” przypisać znaczenie normatywne, to zgodnie art. 2 ust. 2 pkt 1 obowiązującej w okresie obejmującym czas osiągnięcia przez skarżącą 25. roku życia, ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o studiach bez bliższego określenia, rozumie się przez to studia wyższe, którymi zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy były studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia. Najkrótsze studia – drugiego stopnia – trwają przynajmniej 3 semestry. Rok akademicki trwa od dnia 1 października do dnia 30 września i dzieli się na 2 semestry. Sąd Najwyższy niejednokrotnie podkreślał, że lata studiów oddzielone są od siebie wakacjami, a semestry przerwami semestralnymi. Zwykle studia zaczynają się od semestru zimowego i kończą po semestrze letnim, a jeżeli liczba semestrów jest nieparzysta, wskazanie ostatniego roku studiów nie odnosi się do ostatniego kalendarzowego roku pobierania nauki, lecz do ostatniego roku akademickiego obejmującego ostatni semestr studiów. Ostatni rok studiów w szkole wyższej może trwać jeden semestr (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2017 r., I UK 369/16, niepubl.). W wyrokach z dnia 3 marca 2011 r., II UK 303/10, a następnie z dnia 6 września 2012 r., II UK 37/12, Sąd Najwyższy dokonał porównania tak ustalonego brzmienia normy wynikającej z art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z konstytucyjną zasadą równości, nie dopatrując się jej naruszenia i stwierdzając, że przesłanka urodzenia się w różnych okresach roku kalendarzowego jest często istotą ustalania praw z ubezpieczenia społecznego, wiążącą nabycie prawa od chwili spełnienia warunków ustawowych i nie może być kwalifikowana jako przesłanka dyskryminująca. 4 W tym stanie rzeczy nie zaistniały przyczyny usprawiedliwiające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z art. 98 § 1 k.p.c. l.n