I UK 431/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-09-27
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą możliwości zaliczenia do ogólnego stażu ubezpieczeniowego okresów pracy w gospodarstwie rolnym obejmujących kilkanaście dni, jeśli skarga opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji i skarga kasacyjna służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie weryfikacji ustaleń faktycznych. Skarga kasacyjna oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych przyjętych w podstawie zaskarżonego wyroku nie podlega kontroli kasacyjnej zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację w sprawie o prawo do emerytury. Skarżący wskazał na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego krótkich okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Apelacyjny nie zakwestionował samej możliwości zaliczania takich okresów, lecz ocenił dowody i ustalił, że skarżący nie wykonywał pracy w wymaganym wymiarze.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 431/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania D. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 września 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza 180 (sto osiemdziesiąt) zł od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 2 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie z odwołania D. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. w przedmiocie prawa do emerytury, oddalił apelację ubezpieczonego. Ubezpieczony zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczony wskazał na istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy sprowadzające się do pytania: czy treść przepisu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) wyklucza możliwość
2 zaliczenia do ogólnego stażu ubezpieczeniowego, wymaganego do uzyskania prawa do emerytury, okresów pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym obejmujących jedynie kilkanaście dni w sytuacji, gdy praca w tych okresach była świadczona przez ubezpieczonego codziennie i co najmniej w wymiarze 4 godzin, a okresy te były zamknięte, regularne, powtarzalne, przy czym prowadzącemu przedmiotowe gospodarstwo rolne znane z góry były daty, w jakich przypadną, a więc planując prace w swoim gospodarstwie w tych okresach zakładał pełną dyspozycyjność ubezpieczonego wypełniającego obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa, ubezpieczonego, który do tego gospodarstwa przyjeżdżał właśnie w tym celu, tj. w celu świadczenia pracy. Wskazał, że żadne z dotychczasowych orzeczeń nie porusza kwestii możliwości zaliczenia do wymaganego do nabycia uprawnień emerytalnych stażu trwających dwa tygodnie ferii zimowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu wniosku winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom,
3 a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSANPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Przedstawiona przez skarżącego kwestia nie spełnia wskazanych wyżej wymogów w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zauważyć bowiem należy, że z uzasadnienia Sądu drugiej instancji wynika, że Sąd nie kwestionuje samej możliwości zaliczania okresu ferii zimowych do stażu emerytalnego, lecz dokonał oceny dowodów, w tym zeznań świadków, i ustalił, że skarżący nie wykonywał w czasie ferii zimowych czy też przerw świątecznych pracy w gospodarstwie rolnym w wymaganym wymiarze. Wobec tego skarga kasacyjna opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych przyjętych w podstawie zaskarżonego wyroku, co zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Ustalenia faktyczne w sprawie byłyby zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. wiążące w razie merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
4 Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
Powiązane orzeczenia
- I UK 63/19 2020-02-20Czy skarga kasacyjna dotycząca zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu emerytalnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wskazuje w sposób oczywisty na istnienie istotnego zagad…
- II USK 130/21 2021-04-27Czy praca w gospodarstwie rolnym należącym do osoby trzeciej, świadczona po ukończeniu 16 roku życia, może być uwzględniona do uzupełnienia stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie…
- I UK 455/17 2018-11-27Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędne zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym ojca do stażu ubezpieczeniowego…
- I UK 80/14 2014-08-12Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów o zbieganiu się okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego z okresami zatrudnienia, w sytuacji gdy wnioskodawca nie przedstawił wystarczającej argumentacji prawnej i jurydy…
- I UK 528/14 2015-08-26Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o prawo do emerytury, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z uwagi na ocz…
Powołane przepisy
art. 10 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 3§ 2§ 1§ 12 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy