I UK 445/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-11-06
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o emeryturę może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie opiera się jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu o oczywistej zasadności, bez przedstawienia konkretnych argumentów wykazujących kwalifikowaną postać naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wykazanie „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia argumentacji wskazującej na kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, a nie jedynie ogólnikowego stwierdzenia o niezgodności orzeczenia z prawem i poczuciem sprawiedliwości.Stan faktyczny
J. F. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do emerytury. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ubezpieczony wskazał na „oczywistą zasadność” skargi z powodu „rażących naruszeń” przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wniosku nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami pełnomocnika organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 445/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania J. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 listopada 2018 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt III AUa [...], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powoda kosztami pełnomocnika organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt III AUa [...], Sąd Apelacyjny w [...] – w sprawie z wniosku J. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. – oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt V U [...], oddalającego odwołanie J. F. od decyzji organu rentowego z dnia 22 grudnia 2014 r., odmawiającej prawa do emerytury. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że „niniejsza skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec rażących naruszeń przez Sąd Apelacyjny w [...] przepisów postępowania i
2 naruszenie prawa materialnego skutkujących niezgodnym z prawem oraz poczuciem sprawiedliwości rozstrzygnięciem, jakie legły u podstaw zaskarżonego wyroku, które to uchybienia w niewątpliwy sposób wpłynęły w sposób decydujący na wynik przedmiotowej sprawy, co doprowadziło do pozbawienia wnioskodawcy prawa do emerytury”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest
3 oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Autorka skargi nie przedstawia odpowiedniej argumentacji, którą wykazałaby
4 oczywistą zasadność jej skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Twierdzenia uzasadnienia wniosku co do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej zostały ograniczone do prostej negacji stanowiska zaskarżonego wyroku bez odniesienia się do podstaw zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] tak w zakresie ustaleń faktycznych jak i oceny prawnej zaskarżonego wyroku – oceny szeroko przedstawionej w jego uzasadnieniu. Jeżeli chodzi o twierdzenia o rażącym naruszeniu „przez Sąd Apelacyjny w [...] przepisów postępowania i naruszenie prawa materialnego skutkujących niezgodnym z prawem oraz poczuciem sprawiedliwości rozstrzygnięciem…” autorka skargi poza ogólnikowym (zacytowanym wyżej) twierdzeniem nie wskazuje, o które przepisy prawa materialnego i prawa procesowego jej chodzi, nie przedstawia także odpowiedniej argumentacji wykazującej oczywistą zasadność jej skargi w tym zakresie. Wypada przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie tzw. „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Brakuje – w uzasadnieniu wniosku – odpowiedniego wywodu zawierającego argumentację, którą autorka skargi wykazałaby walor oczywistej zasadności jej skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. ma podstawę w art. 102 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I UK 442/17 2018-11-06Czy skarga kasacyjna odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o prawo do emerytury spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności przesłankę oczywistej zasadności?
- II USK 488/21 2022-04-05Czy skarga kasacyjna odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o emeryturę, w której wskazano na oczywiste uchybienia prawa materialnego polegające na błędnym ustaleniu stanów faktycznych i błędnej ocenie pr…
- I UK 196/16 2017-03-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do emerytury, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki „oczywistej…
- I UK 227/15 2016-04-12Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji w sprawie o emeryturę, która nie zawiera uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I UK 164/14 2014-10-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o emeryturę, której uzasadnienie nie precyzuje przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. i stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi, powinna zostać przyjęta d…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy