I UK 481/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-10-18
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczących nieprzeprowadzenia dowodów z opinii biegłych, jeśli skarżący skupia się na podważaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący, powtarzając własną wersję stanu faktycznego, skupia się na podważaniu ustaleń dokonanych przez sądy meriti. Jest to niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, które nie jest trzecią instancją sądową do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Oczywista zasadność skargi, wymagająca stwierdzenia kwalifikowanego naruszenia prawa prowadzącego do oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, nie może być oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Ubezpieczona B. N. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej prawa do renty socjalnej. Sądy obu instancji oddaliły jej odwołanie, uznając, że nie spełnia ona warunków określonych w ustawie o rencie socjalnej, w szczególności nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności z uwagi na niepowołanie biegłych odpowiednich specjalności oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii łącznej biegłych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 481/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania B. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę socjalną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…), III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację B. N. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 17 listopada 2014 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w P. w przedmiocie ustalenia dalszego prawa do renty socjalnej. Wnioskodawczyni nie została uznana za osobę całkowicie niezdolną do pracy przez Komisję Lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także przez lekarzy biegłych sądowych specjalistów z zakresu diabetologii i psychiatrii oraz z zakresu kardiologii. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wnioski ich opinii, zostały przez Sąd Okręgowy prawidłowo ocenione jako jednoznaczna podstawa do stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków przewidzianych w art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 982).
2 Skarga kasacyjna ubezpieczonej został oparta na podstawie naruszenia art. 4 powołanej ustawy przez niewłaściwe niezastosowanie i nieprzyznanie renty socjalnej w sytuacji, w której całkowicie utraciła zdolność do wykonywania pracy zarobkowej, oraz art. 12 i art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016, poz. 887) przez przyjęcie, że nie jest całkowicie niezdolna do pracy, podczas gdy stwierdzono u niej cukrzycę, patologiczną otyłość, nadciśnienie tętnicze, hipertrójglicerydmię, mieszane zaburzenia depresyjne i lękowe, stan hemodynamiczny i osobowość o nieprawidłowych cechach, wskutek czego w rzeczywistości nie może podjąć pracy. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 227 w związku z art. 278 § 1 k.p.c. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności z uwagi na nie powołanie dowodu z opinii biegłych sądowych w specjalnościach urologii i chirurga proktologa, art. 278 § 1 w związku z art. 285 § 2 k.p.c. przez niedopuszczenie dowodu z opinii łącznej biegłych sądowych, art. 285 § 2 w związku z art. 286 k.p.c. przez uchybienie obowiązku przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii, oraz art. 382 w związku z art. 286 k.p.c. przez pominięcie dowodu wnioskowanego w postępowaniu apelacyjnym o powołanie nowych biegłych. Wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania „z uwagi na to, iż jest ona uzasadniona”, gdyż zachodzi konieczność zbadania istotnych, w jej ocenie, naruszeń przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny, który nie orzekał na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, gdyż pominął ustalenia biegłych sądowych w sprawie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 20 lipca 2004 r., VII U (...) i Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) z 15 listopada 2006 r., III AUa (…), na mocy których w oparciu o taki sam stan zdrowia jaki ustalono w toku niniejszej sprawy, przyznano rentę socjalną. Zdaniem skarżącego, „Sądy obu instancji nie rozstrzygnęły sprzeczności wynikających z w/w opinii biegłych sądowych, przedstawiających odmienne konkluzje oraz nie ustaliły, czy stan zdrowia wnioskodawczyni uległ poprawie w stosunku do okresu kiedy wnioskodawczyni wyrokiem sądu z 2006 roku nabyła uprawnienie do renty socjalnej. W kontekście powyższego, jak i stawianych wyżej zarzutów naruszenia
3 przepisów postępowania, do kuriozalnej sytuacji prowadzi również fakt, iż sąd orzekający pomija zupełnie wniosek dowodowy skarżącej zgłoszony w apelacji o powołanie innych biegłych o odpowiednich specjalnościach z uwagi na niezajęcie przez biegłych stanowiska do wskazanych przez nią przypadłości w wydanych przez nich opiniach i nie odnosi się do niego. Na gruncie przedmiotowej sprawy zachodzi przede wszystkim konieczność wyjaśnienia czy Sąd orzekający dysponujący materiałem dowodowym z uprzednio toczącej się sprawy nie powinien uwzględnić tychże ustaleń, tj. wyników postępowania dowodowego Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 20 lipca 2004 roku sygn. akt: VII U (…) Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z 15 listopada 2006 roku, sygn. akt: Ili AUa (…), na mocy których w oparciu o taki sam stan zdrowia jaki ustalono w toku sprawy przed Sądem Okręgowym w B. - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i Sądem Apelacyjnym - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [x]., przyznano wnioskodawczyni rentę socjalną i skonfrontować ich, celem wydania sprawiedliwego i odpowiadającego prawu wyroku. Ponadto ustalenie braku całkowitej niezdolności do pracy osoby, u której stwierdzono wiele schorzeń, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, bez przeprowadzenia dowodu z dodatkowej, kompleksowej (łącznej) opinii biegłych, rodzi uzasadnioną konstatację, że prawo materialne zostało zastosowane do stanu faktycznego ustalonego w niedostatecznym stopniu. Warunki opinii łącznej w rozumieniu art. 285 § 2 k.p.c. w kwestii niezdolności do pracy spełnia opinia biegłych wydana po wspólnym badaniu i analizie dokumentacji lekarskiej, uwzględniająca wyniki badania jako całości i zawierająca wspólną konkluzję co do oceny zdolności zatrudnienia osoby badanej, której w przedmiotowej sprawie zabrakło”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
4 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi, czyli na naruszenie prawa o charakterze kwalifikowanym, wymaga wykazania, że wadliwe zastosowanie przepisu doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Zgodnie z utrwaloną judykaturą Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi oznacza możliwość stwierdzenia tej cechy bez głębszych dociekań i analiz, w sposób ewidentny, niebudzący wątpliwości. Takiej cechy wniesiona skarga nie ma, gdyż skarżąca - powtarzając własną wersję stanu faktycznego - całą uwagę skupiła na podważeniu ustaleń dokonanych przez Sądy meriti, co jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne (art. 39813 § 2 in fine oraz art. 3983 § 3 k.p.c.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I USK 127/25 2025-08-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty socjalnej, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- II UK 282/18 2019-06-13Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy zarzuty naruszenia przepisów postępowania opierają się na sprzeczności opinii biegłych, a Sąd drugiej instancji dokonał samodzielnej oceny stanu zdr…
- I UK 47/17 2017-11-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie na kwalifikow…
- III UK 52/17 2017-12-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy może być oparta na zarzutach dotyczących oceny opinii biegłych sądowych i ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd drugiej instancji?
- II USK 43/25 2025-12-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność sk…
Powołane przepisy
art. 4art. 12art. 13art. 227art. 278 § 1 KPCart. 278 § 1art. 285 § 2 KPCart. 285 § 2art. 286 KPCart. 382art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy