I UK 54/14

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-06-10

Skład orzekający: Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę nakładczą, oparta na zarzutach naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 83 k.c. i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z uwagi na jej oczywistą zasadność?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał jej oczywistej zasadności. Skarżący błędnie argumentował, że sądy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na sprzecznych przepisach (pozorność umowy i obejście prawa), podczas gdy sądy te uznały umowę za nieważną jedynie na podstawie art. 83 § 1 k.c. (pozorność), nie stosując art. 58 § 1 k.c. (obejście prawa). Brak wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa lub innych przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. skutkował odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.
Stan faktyczny
Ubezpieczony H. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego odmawiające podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę nakładczą w okresie od listopada 2005 r. do sierpnia 2008 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 83 k.c. (pozorność umowy) i art. 58 § 1 k.c. (obejście prawa), a także naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniał jej oczywistą zasadnością.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 54/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania H. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. z udziałem zainteresowanego J. G. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na podstawie umowy o pracę nakładczą, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 czerwca 2014 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Ubezpieczony – H. G. - wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) z dnia 11 września 2013 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że ubezpieczony w okresie od dnia 1 listopada 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. nie podlegał ubezpieczeniu z tytułu wykonywanej pracy nakładczej, podczas gdy wykładnia tego przepisu wskazuje, że ubezpieczony miał możliwość wyboru podstawy ubezpieczenia; art. 83 k.c., przez przyjęcie, że ubezpieczony zawarł pozorną umowę o pracę nakładczą, podczas gdy oświadczenie ubezpieczonego nie zostało złożone drugiej stronie dla pozoru, ale w celu zawarcia 2 rzeczywistej umowy o świadczenie pracy nakładczej, w związku z czym przepis art. 83 k.c. nie powinien mieć zastosowania; art. 58 § 1 k.c., przez przyjęcie, że H. G. zawarł umowę o pracę nakładczą w celu obejścia prawa, podczas gdy umowa ta została zawarta w celach zarobkowych, w związku z czym przepis art. 58 § 1 k.c. nie powinien mieć zastosowania; a także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 328 § 2 k.p.c., przez brak dostatecznego wskazania dowodów, na których zostało oparte orzeczenie oraz brak wykazania dlaczego Sąd odmówił wiarygodności twierdzeniom ubezpieczonego. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazując, że „skarga jest oczywiście uzasadniona”. W uzasadnieniu podkreślono, że „skarga jest oczywiście uzasadniona wobec dopuszczenia się przez Sąd II instancji kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego w powiązaniu z przepisami prawa procesowego” i wskazano, że „ta sama czynność prawna nie może być równocześnie kwalifikowana jako pozorna i mająca na celu obejście ustawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Gdy idzie o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność trzeba przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego przesłanka ta wynika zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami 3 interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący koncentruje się na wykazaniu, że „ta sama czynność prawna nie może być równocześnie kwalifikowana jako pozorna i mająca na celu obejście ustawy” a „orzeczenia w niniejszej sprawie zostały wydane na podstawie dwóch wzajemnie się wykluczających przepisów”. Tymczasem zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny, uznały, że umowa o pracę nakładczą zawarta przez odwołującego w okresie objętym sporem jest nieważna na mocy art. 83 § 1 k.c., jako umowa zawarta dla pozoru. Sądy meriti nie przywoływały natomiast nieważności o której mowa w art. 58 § 1 k.c. To zaś prowadzi do konkluzji, że wniosek skarżącego o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność jest nieuzasadniony. Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 9 ust. 2art. 83 KCart. 58 § 1 KCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 KPCart. 83 § 1 KCart. 3989 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy