I UK 70/19

Sygn. akt I UK 70/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania K. w Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. z udziałem zainteresowanych: R. B. , A. B. , J. B. , P. N. , P. P. , Ł. R. , A. R. i S. S. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 marca 2020 r., skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r. oddalił apelację odwołującego się E. K. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 czerwca 2017 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 15 września 2014 r., stwierdzającej, że zainteresowani: R. B. , A. B. , J. B. , P. N. , P. P. , Ł. R. , A. R. oraz S. S., jako osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych o świadczenie usług u płatnika składek E. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. z siedzibą w Ś. w okresach wskazanych w decyzjach podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu i z tego tytułu ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. 2 Sąd pierwszej instancji ocenił, że sporne w rozpoznawanej sprawie umowy zawarte formalnie jako umowy o dzieło były w istocie rzeczy umowami o świadczenie usług, ponieważ ich przedmiotem było wykonanie prostych lub nieskomplikowanych prac wymagających przede wszystkim siły fizycznej. Zainteresowani wykonywali bowiem prace polegające na sprzątaniu obiektu czy naprawie zniszczonych palet, a materiałów do tego dostarczał zainteresowanym odwołujący się. Sporne praca zainteresowanych były pozbawione elementów twórczych, które wyróżniają przedmiot umowy o dzieło, przeto stanowiły typowe cykliczne prace, a nie tworzenie „dzieł” o indywidualnych i niepowtarzalnych cechach. Dlatego odwołującego się łączyły w spornym okresie z zainteresowanymi umowy o świadczenie usług, które podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych oraz wymiarowi należnych składek w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 18 ust. 1 i 3 oraz art. 20 ust. 1 ustawy systemowej. Sąd drugiej instancji zaaprobował ten pogląd, argumentując, że zainteresowani wykonywali sporne zadania, w tym naprawy palet z zachowaniem staranności ogólnie wymaganej w stosunkach tego rodzaju (art. 3551 k.c.), a poszukiwanie parametrów dzieła w rozumieniu Kodeksu cywilnego skazane było na niepowodzenie ze względu na powtarzający się charakter spornych czynności starannego działania, a nie ich indywidualny czy niepowtarzalny rezultat. W skardze kasacyjnej odwołujący się zarzucił naruszenie art. 627 k.c. przez błędną wykładnię i uznanie, że umowy z zainteresowanymi nie noszą cech umowy o dzieło, ale są umowami starannego działania, a za umowę o dzieło można uznać jedynie takie umowy, których rezultatem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało, przy czym rezultat ten ma mieć charakter niepowtarzalny, a ponadto, że brak indywidualnego oznakowania palet jest przesłanką wystarczającą dla nieuznania efektu pracy wykonawcy jako dzieła, co skutkowało błędnym zastosowaniem art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, którego naruszenie miało zasadniczy wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność, utrzymując, że „przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie 3 podlegały różnym ocenom, były również dostrzegalne w sposób oczywisty nie tylko dla przeciętnego prawnika ale również dla stron postępowania, w tym w szczególności zainteresowanych, którzy nie kwestionowali charakteru zawartej umowy jako umowy o dzieło, a naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia w zakresie w jakim Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu Sądu Okręgowego w K., że ‘powtarzalny, ‘zwykły’, ‘normalny’ charakter umowy dyskwalifikuje możliwość uznania jej za umowę określoną w art. 627 k.c.” Wniósł o uchylenie wyroku Sądu pierwszej i drugiej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, przez uwzględnienie odwołania w całości i uznanie, iż zainteresowani jako strona umów o dzieło zawartych z płatnikiem nie podlegali obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu. Alternatywnie domagał się uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w objętym skargą kasacyjną zakresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Powołanie się na przesłankę oczywistego naruszenia prawa wymaga wykazania kwalifikowanej postaci takiego zarzutu, polegającej na jej oczywistości widocznej prima facie od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49). Pojęcie „oczywistego” naruszenia prawa należy do sfery obiektywnej i wymaga wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia podstaw zaskarżenia były ewidentnie uzasadnione, bez potrzeby dokonywania szczegółowej lub ponownej weryfikacji kontestowanego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał istnienia tak powołanej przesłanki „przedsądu”. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawierało żadnego jurydycznego wywodu potwierdzającego słuszność tezy o kwalifikowanym naruszeniu przez Sąd drugiej instancji art. 627 4 k.c. W rzeczywistości skarżący zmierzał wyłącznie do podważenia ustalonego przez Sądy orzekające stanu faktycznego sprawy, co usuwa się spod rozeznania i kontroli kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11, LEX nr 1214574; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, LEX nr 1458681), gdyż Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi oraz oceną materiału dowodowego dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Z poczynionych przez Sądy obydwu instancji ustaleń faktycznych wynikało wiążąco (art. 39813 § 2 k.p.c.) i przekonująco, że przedmiot spornych umów nie odpowiadał naturze umów rezultatu (o dzieło), o których mowa w art. 627 k.c., ponieważ było to sprzątanie lub powtarzalna naprawa uszkodzonych palet, przy których zainteresowani nie wykonywali czynności przynoszących konkretne, indywidualne, niepowtarzalne ani twórcze rezultaty. W konsekwencji prawidłowa była ocena, że skarżący jako strona spornych umów starannego działania zmierzał do obejścia imperatywnych przepisów o obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania typowych umów starannego działania, co nie zasługuje na jurysdykcyjną akceptację. Wszystko to oznaczało, że nie doszło do naruszenia tego przepisu ani art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 18 ust. 1 i 3 oraz art. 20 ust. 1 ustawy systemowej, a tym bardziej do ich naruszenia w kwalifikowanej postaci, widocznej od razu i przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.