I UK 72/19

Sygn. akt I UK 72/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania W.P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do reny z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 marca 2020 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, bez obciążania skarżącego kosztami zastępstwa procesowego pozwanego, organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […]. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. oddalił apelację wnioskodawcy W.P. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 2 listopada 2017 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 10 lutego 2006 r. odmawiającej przyznania mu prawa do renty z tytułu wypadku przy pracy. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 365 § 1 w związku z art. 366 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., polegające na tym, że Sąd Apelacyjny, podobnie jak Sąd pierwszej instancji, oparły swoje ustalenia i rozstrzygnięcie na orzeczeniu innego Sądu w innej sprawie, to jest na wyroku Sądu 2 Rejonowego w C. z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt VU […], który nie ma cech wiążącego prejudykatu, albowiem wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło podstawę rozstrzygnięcia i tylko między tymi samymi stronami. Oznacza to, że Sąd drugiej instancji nie poczynił samodzielnie ustaleń faktycznych wymaganych do prawidłowego wyrokowania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na jej oczywistą zasadność, gdyż w jego ocenie „pogląd reprezentowany przez Sąd Apelacyjny jest odosobniony i to tak zarówno jak chodzi o judykaturę, jak i naukę prawa. (...) Nie może być bowiem tak, że motywy i ocena dowodów znajdujące się w uzasadnieniu jednego Sądu wiąże inny Sąd, w tym Sąd wyższego rzędu”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach dotychczasowego postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania z powodu ograniczenia kasacyjnego wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania z ewidentnie chybionym wnioskiem o rzekomo oczywistej zasadności przedmiotowej skargi. Tymczasem w razie powoływania się na przesłankę tzw. „przedsądu” z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący w stosownym wywodzie prawnym powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, oraz że wskutek takiego naruszenia zapadł wyrok oczywiście wadliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, LEX nr 1101690 oraz powołane tam orzecznictwo). Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia prawa w kwalifikowanym rozumieniu, ani że zaskarżony wyrok jest oczywiście wadliwy. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy 3 administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z prawomocnością orzeczenia sądowego (zarówno w ujęciu materialnym, jak i formalnym) związana jest powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.). Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W kolejnej sprawie Sądy rozpoznające nowy spór pomiędzy tymi samymi stronami muszą zatem przyjmować, że sporna kwestia prawna kształtuje się tak, jak to ustalono w prawomocnym wcześniejszym wyroku wydanym pomiędzy tymi samymi stronami. W konsekwencji w kolejnym przedmiotowym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama sporna kwestia, nie może być ona już ponownie weryfikowana. W szczególności, związanie prawomocnym orzeczeniem wyklucza dokonywanie ustaleń faktycznych i konkluzji prawnych sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią, a nawet prowadzenie w tym prawomocnie osądzonym zakresie postępowania dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 r., II PK 438/13, LEX nr 140888 i powołane tam orzecznictwo). Przedmiotem wcześniejszego postępowania pomiędzy tymi samymi spornymi stronami była ocena, czy ubezpieczonemu przysługiwało jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego zdarzeniami z 31 marca i 3 czerwca 2004 r., które w jego ocenie miały stanowić wypadki przy pracy. Problem ten został ostatecznie rozstrzygnięty przez Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 25 września 2015 r. (sygn. akt V U […]), od którego apelacja ubezpieczonego została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 czerwca 2017 r. (sygn. akt XI Ua […]). W tych judykatach po przeprowadzeniu długotrwałego i rozległego postępowania dowodowego wiążąco przesądzono, że skarżącemu nie przysługiwało jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego zdarzeniami z dnia 31 marca lub 3 czerwca 2004 r., ponieważ wskutek tych uznanych za samoistne zdarzeń nie doznał on żadnego urazu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, a w szczególności nie odniósł uszczerbku na zdrowiu wywołanego przyczyną zewnętrzną. W konsekwencji Sądy te miarodajnie i wiążąco rozstrzygnęły, że sporne zdarzenia nie spełniły łącznie warunków ustawowej definicji wypadków przy 4 pracy (art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej), gdyż wiążąco (art. 365 § 1 k.p.c.) i prawomocnie (art. 366 k.p.c.) rozstrzygnęły, że wskutek ujawnionych zdarzeń z 2004 r. nie doszło u skarżącego do urazów powypadkowych ani powypadkowej niezdolności do pracy dla spornych celów - nabycia prawa do świadczeń lub renty powypadkowej, ponieważ jego niezdolność do pracy nie miała podłoża wypadkowego. Same odmienne polemiczne subiektywne odczucia skarżącego nie mogły być podstawą skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.) i usuwały się spod weryfikacji kasacyjnej (art. 39813 § 2 k.p.c.) już ze względu na ograniczenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania do twierdzenia o rzekomo jej oczywistej zasadności, co było przedmiotem niekorzystnego dla skarżącego prawomocnego osądu sprawy, który nie podlega ponownej weryfikacji jurysdykcyjnej. Ze względu na brak innych - niż chybione twierdzenie o rzekomo oczywistej zasadności skargi kasacyjnej - potencjalnych wniosków o przyjęcie jej do rozpoznania Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., nie obciążając skarżącego kosztami zastępstwa procesowego pozwanego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym (art. 102 k.p.c.).