I UK 90/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-08-20
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezskuteczność egzekucji wobec spółki, uzasadniająca odpowiedzialność członka zarządu za jej zobowiązania podatkowe, zachodzi również wtedy, gdy członkowie zarządu nie są w stanie wykazać istnienia składników majątkowych, z których możliwe byłoby zaspokojenie należności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej uzależnia odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych wyłącznie od zaistnienia bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki, nie odnosząc się do przyczyn takiego stanu rzeczy. Przyczyny bezskuteczności egzekucji są prawnie obojętne dla stwierdzenia braku możliwości zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z majątku spółki.Stan faktyczny
Kobieta, jako prezes zarządu spółki, została obciążona odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze. Sąd pierwszej instancji oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając egzekucję za bezskuteczną, ponieważ nie istniała możliwość zaspokojenia należności z majątku spółki. Kobieta wniosła skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię pojęcia 'bezskuteczności egzekucji'.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 90/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania K. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. z udziałem zainteresowanej C. Spółki z o.o. w L. o przeniesienie odpowiedzialności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 sierpnia 2014 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] oddalił apelację K. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 lipca 2012 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia 30 września 2011 r., stwierdzającej, że jako prezes zarządu C. Sp. z o.o. odpowiada całym swoim majątkiem za zaległości spółki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 24.983,92 zł. Sąd drugiej instancji, rozważając zarzuty apelacji odnośnie do ustaleń i ocen prawnych Sądu pierwszej instancji w zakresie bezskuteczności egzekucji wobec C. Sp. z o.o. jako przesłanki przeniesienia zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek, stwierdził, że ich
2 egzekucja była niewątpliwie bezskuteczna, gdyż nie istniała możliwość ich zaspokojenia. W ocenie Sądu drugiej instancji, skarżąca nie wskazała na żaden dowód, który uwiarygodniał jej twierdzenie o istnieniu takiego składnika majątku spółki, do którego możliwe było skuteczne skierowanie egzekucji należności wynikających z zaskarżonej decyzji. Skarga kasacyjna ubezpieczonej, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, z wnioskiem o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […], została oparta na podstawie naruszenia art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. 2012 r., poz. 749 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że bezskuteczność egzekucji odpowiada sytuacji, w której nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności, pomimo iż niemożność wykazania istnienia składników majątkowych, z których egzekucja mogłaby zostać przeprowadzona skutecznie, nie zależy od woli i wiedzy członków zarządu spółki. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią pojęcia „bezskuteczności egzekucji”, użytego w art. 116 Ordynacji podatkowej, przy uwzględnieniu obiektywnej niemożności wskazania składników nadających się do egzekucji, sformułowanego jako pytanie, czy można uznać bezskuteczność egzekucji w przypadku, gdy członkowie zarządu nie są w stanie wykazać istnienia składników majątkowych, z których możliwe byłoby zaspokojenie należności wobec ZUS, w szczególności, czy w braku kategorycznej odpowiedzi gdzie znajduje się majątek spółki, można mówić o bezskuteczności egzekucji, która rodzi odpowiedzialność członków zarządu spółki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
3 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie wskazanego przez nią problemu, który określiła jako istotne zagadnienia prawne dotyczące przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania spółki na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej uzależnia odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych wyłącznie od zaistnienia bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki, nie odnosząc się do przyczyn takiego stanu rzeczy. Przyczyny bezskuteczności egzekucji są prawnie obojętne dla stwierdzenia braku możliwości zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z majątku spółki (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2013 r., II UK 66/13, niepubl.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UK 89/10 2010-09-01Czy bezskuteczność egzekucji, stanowiąca przesłankę odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania, może być wykazana w sposób inny niż formalne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu…
- II UK 1/16 2016-12-06Czy bezskuteczność egzekucji, stanowiąca przesłankę odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, musi obejmować majątek dłużnika znajdujący się poza granicami…
- II UK 247/11 2012-05-08Czy bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, stwierdzona postanowieniem organu egzekucyjnego, jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe spółki, nawet jeśli wi…
- I UK 318/11 2012-03-06Czy egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli nie została skierowana do wszystkich możliwych składników majątkowych, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z…
- II UK 80/11 2012-01-18Czy niska efektywność postępowania egzekucyjnego wobec spółki oznacza jego bezskuteczność w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, uzasadniającą przeniesienie odpowiedzialności za zaległości składkowe na członków…
Powołane przepisy
art. 116 § 1art. 116art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy