I UK 94/17

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-11-14

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na zarzucie naruszenia art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego, może być uwzględniony, gdy sformułowane zagadnienie nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa i koncentruje się na ocenie zastosowania prawa w konkretnej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wniosek nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu. Sformułowane zagadnienie prawne nie miało rangi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż odpowiedź na nie nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa. Koncentracja wniosku na ocenie zastosowania prawa w konkretnej sprawie, a nie na problemie prawnym doniosłym jurydycznie, również nie stanowiła podstawy do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Spółka K. złożyła odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej, że J.K. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca. Spór dotyczył charakteru umowy – czy była to umowa o dzieło, czy umowa zlecenia. Sądy niższych instancji uznały, że była to umowa zlecenia, a działania spółki miały na celu uniknięcie płacenia składek. Spółka wniosła skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące uprawnień sądów do oceny kształtu umowy narzucanego przez jednostki budżetowe z przyczyn ekonomicznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 94/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania K. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. z udziałem zainteresowanego J.K. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 listopada 2017 r., skargi kasacyjnej K. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącej Spółki z o.o. K. w Ł. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 24 sierpnia 2016 r. oddalił apelację skarżącej spółki z o.o. w Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 10 lipca 2015 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z 20 listopada 2013 r., stwierdzającej, że J.K. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 do 31 grudnia 2009 r. jako zleceniobiorca skarżącej spółki - płatnika składek oraz, że podstawa wymiaru składek stanowi 2 określoną kwotę. Spór dotyczył kwestii, czy zainteresowany J.K. był zatrudniony przez spółkę na podstawie umowy o dzieło czy umowy zlecenia. Sporządzona została umowa o dzieło, w ramach której zainteresowany zajmował się ochroną budynków oraz wykonywał drobne prace porządkowe. Pracował według grafiku w rozkładzie 12 na 24 godziny bądź 24 na 48 godzin. Sąd Okręgowy stwierdził, że sporna umowa była umową o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy regulujące umowę zlecenia. Szereg powtarzalnych cyklicznych czynności dozoru (strzeżenie, ochranianie, pilnowanie obiektów) nie mógł być rozumiany jako jednorazowy rezultat i kwalifikowany jako realizacja umowy o dzieło. Decyzja pozwanego była zatem prawidłowa. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu oddalenia apelacji skarżącej spółki potwierdził ustalony przez organ rentowy i Sąd pierwszej instancji charakter umowy. Dodał, że podjęte działania miały na celu wyłącznie uniknięcie obowiązku płacenia składek. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wobec wystąpienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Wynika z konieczności rozważenia istotnej kwestii, budzącej duże wątpliwości oraz rozbieżności zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie – „czy oraz w jakim stopniu, sądy I oraz II instancji są uprawnione do pomijania w trakcie oceny okoliczności sprawy oraz zebranego materiału dowodowego, otoczenia zewnętrznego oraz warunków zawierania umów, w szczególności narzucania przez jednostki budżetowe, z przyczyn ekonomicznych, kształtu umowy?”. W uzasadnieniu podano, że powyższe zagadnienie powstało na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i z uwagi na jego istotny charakter wymaga zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy (…). Organ rentowy wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. 3 Skarżący nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego z następujących przyczyn. Sformułowana kwestia nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego, które ma na uwadze art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż odpowiedź nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa. Potwierdził to Sąd Najwyższy oddalając wyrokiem z 25 października 2016 r., I UK 446/15, taką samą skargę skarżącej spółki i odnosząc się do tej samej kwestii. Zwykła wykładnia prawa nie stanowi podstawy przedsądu (a contrario z drugiej podstawy przedsądu, czyli z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Istotne zagadnienie prawne powinno być osadzone w określonej (konkretnej) regulacji prawnej i przedstawiać problem prawny doniosły jurydycznie. Tego zaś we wniosku jest brak. Treść wniosku koncentruje się na ocenie zastosowania prawa w konkretnej prawie, co nie należy do istotnego zagadnienia prawnego, lecz może składać się na podstawę przedsadu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. albo na zarzuty podstaw kasacyjnych – art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Skarżący nie odwołuje się do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Natomiast podstawy kasacyjne nie są rozpoznawane na etapie przedsądu i nie składają się ani nie zastępują podstawy przedsądu. Reasumując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie został oparty na zasadnej podstawie przedsądu. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wielu postanowieniach, w których odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych skarżącej, odwołujących się do podstawy przedsądu o takiej samej treści w podobnych sprawach (por. choćby postanowienia z 15 grudnia 2016 r., I UK 7/16 i I UK 15/16, z 24 stycznia 2017 r., I UK 77/17 i z 7 czerwca 2017 r., I UK 459/16). Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). Orzeczenie w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego oparto o odpowiednio stosowany art. 102 k.p.c. (por. w tym zakresie uzasadnienie postanowienia z 11 maja 2012 r., I UZ 17/12, OSNP 2013 nr 11-12, poz. 141, w którym Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wydanie przez organ rentowy wielu decyzji dotyczących wysokości podstawy składek na ubezpieczenia społeczne osobno do każdego ubezpieczonego – pracownika tego samego pracodawcy – nie 4 powinno przekładać się na zwielokrotnienie kosztów zastępstwa procesowego stron). Zważając zatem na krąg podmiotowy w tej sprawie i wartość przedmiotu zaskarżenia oraz to, że w równoległych sprawach o takim samym przedmiocie sporu i tożsamych wnioskach Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych spółki do rozpoznania, za uzasadnione uznaje się przyznanie pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 120 zł. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy