II PK 191/14
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-03-12
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powództwo o ustalenie, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy, jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c. niezależnie od dochodzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a jeśli tak, czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego powództwo z przyczyn faktycznych (dowodowych) może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że po uchwale z dnia 29 marca 2006 r., II PZP 14/05, w orzecznictwie nie kwestionuje się zasady, iż powództwo o ustalenie wypadku przy pracy jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c., niezależnie od dochodzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Nie ma więc problemu wykładni ani rozbieżności w orzecznictwie w tym zakresie. Skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji, który oddalił powództwo ze względów faktycznych (dowodowych), nie może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, gdyż nie wykazuje ona metodycznie i merytorycznie naruszenia prawa procesowego lub materialnego, które bez wątpliwości prowadziłoby do wniosku o oczywistej zasadności skargi.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zadośćuczynienia, renty oraz ustalenia wypadku przy pracy i odpowiedzialności na przyszłość. Sąd pierwszej instancji oddalił jej powództwo. Sąd drugiej instancji oddalił apelację powódki, stwierdzając, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do ustalenia wypadku przy pracy. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę eliminacji rozbieżności w orzecznictwie w kwestii istnienia interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia wypadku przy pracy na podstawie art. 189 k.p.c. oraz na oczywistą zasadność skargi z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PK 191/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa M. G. przeciwko […] Bank S.A. w P. o zadośćuczynienie, rentę, ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2015 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 lutego 2014 r., sygn. akt VI Pa […], VI Pz […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania strony pozwanej w postępowaniu kasacyjnym, 3. adw. J.N. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w P. 2.025 (dwa tysiące i dwadzieścia pięć) zł tytułem zapłaty za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną powódce w postępowaniu kasacyjnym, przy czym kwotę tą należy zwiększyć o stawkę podatku VAT. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w P. oddalił zasadniczo apelację skarżącej M. G. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z 12 września 2013 r., którym oddalono jej powództwo o ustalenie wypadku przy pracy, zadośćuczynienie, rentę i ustalenie odpowiedzialności na przyszłość. Stwierdził, że materiał dowodowy nie dawał
2 podstaw do ustalenia, że na początku stycznia 2014 r. miało miejsce zdarzenie, podczas którego przełożony powódki doprowadził do powstania u niej urazu głowy. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na „potrzebę eliminacji rozbieżności w orzecznictwie (opisanych w uzasadnieniu skargi) w kwestii istnienia interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia przez sąd zaistnienia wypadku przy pracy w oparciu o przepis art. 189 k.p.c.”. Jednocześnie wskazano, „że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w P. doszło do rażącego naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego (wskazanego w podstawach skargi). Naruszenie prawa miało wpływ na treść orzeczenia”. Pozwany wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Jego treść (wyżej in extenso) wskazuje na podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Pierwsza dotyczyć ma rozbieżności w orzecznictwie. Teza ta nie jest uprawniona, gdyż po uchwale Sądu Najwyższego z 29 marca 2006 r., II PZP 14/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 228, w orzecznictwie nie kwestionuje się zasady, że powództwo o ustalenie, iż zdarzenie było wypadkiem przy pracy jest dopuszczalne na podstawie art. 189 k.p.c., czyli niezależnie od dochodzenia przez poszkodowanego pracownika świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Nie ma więc problemu wykładni i rozbieżności w orzecznictwie, co nie znaczy, że z tej przyczyny skarga miałaby być oczywiście uzasadniona. Rzecz w tym, że skargę wnosi się od wyroku sądu drugiej (a nie pierwszej) instancji. Sąd drugiej instancji rozstrzygnął negatywnie ze względów faktycznych (dowodowych), czyli, że materiał dowodowy nie pozwala ustalić wypadku przy pracy. Taka jest podstawa oddalenia apelacji a nie kwestia prawna dotycząca dopuszczalności powództwa na podstawie art. 189 k.p.c.
3 Wniosek nie wykazuje metodycznie i merytorycznie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Chodzi o to, że na etapie przedsądu nie ocenia się podstaw kasacyjnych, które podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podstawy przedsądu stanowią odrębny od podstaw kasacyjnych element skargi kasacyjnej (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz art. 3989 § 1 k.p.c. w związku z art. 3984 § 2 k.p.c.), co oznacza, że nie zastępują brakującego elementu podstawy przedsądu, czyli wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ani jego uzasadnienia. O ile zasadne podstawy kasacyjne prowadzą do uwzględnienia skargi (a contrario z art. 39814 k.p.c.), to w zakresie podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. chodzi nie o zwykłą, lecz o szczególną (oczywistą) zasadność skargi. Skarżąca powinna samodzielnie, czyli odrębnie od podstaw kasacyjnych wskazać i wykazać naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które bez wątpliwości prowadzi do wniosku, że skarga jest oczywiście uzasadniona i dlatego powinna zostać przejęta do rozpoznania. Wniosek tego nie czyni, dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach strony pozwanej orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Koszty zastępstwa procesowego z urzędu zasądzono na podstawie § 2 ust. 3, § 6 pkt 5, § 12 ust. 1 pkt 2, § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (wpz 63.000 zł – stawka 3.600 zł x 75% - 2.700 zł x 75% - 2.025 zł).
Powiązane orzeczenia
- II PK 394/15 2016-10-12Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego powództwo o ustalenie wypadku przy pracy, oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania,…
- III PK 102/19 2020-05-20Czy sąd rozpoznający odrębne powództwo pracownika przeciwko pracodawcy o zadośćuczynienie w związku z wypadkiem przy pracy, którego elementem był uraz skutkujący uszczerbkiem na zdrowiu, jest uprawniony do dokonywania sa…
- III UK 95/10 2010-09-21Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia, że wypadek przy pracy miał obiektywny związek z pracą, może być uznana za oczywiście uzasadnioną lub opartą na istotnym zagadnieniu prawnym, jeśli w istocie kwestionuje ustalenia…
- I PK 133/18 2019-05-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie wypadku przy pracy, oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i kwestionująca ustalenia faktyczne oraz ocenę dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania p…
- I PK 195/17 2018-09-05Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów o ciężarze dowodu i uprawdopodobnienia związku zdarzenia z pracą, a także wykładni przepisów dotyczących wypadków przy pracy, może zostać przyjęta do rozpoznania przez…
Powołane przepisy
art. 189 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 3984 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy