II PK 92/16

Sygn. akt II PK 92/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa P. K. przeciwko Zespołowi Szkół Nr [...] im. [...] w P. o odszkodowanie, ustalenie stosunku pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt XXI Pa [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem częściowym z 25 maja 2015 r. oddalił powództwo w całości w zakresie żądania ustalenia stosunku pracy (pkt 1) oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 26 listopada 2015 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w zakresie pkt 2, oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie oraz rozstrzygnął o kosztach zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył w całości. Zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 10 ust. 7 w zw. z art. 10 ust. 5 i 6 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. 2014 r., poz. 191) przez przyjęcie, że organizacja nauczania w pozwanej szkole była przesłanką zatrudnienia powoda – nauczyciela mianowanego na czas określony w niepełnym wymiarze godzin 16/18 etatu. Ponadto, zarzucono naruszenie przepisów postępowania – to jest art. 382 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez pominięcie przez Sąd drugiej instancji części zebranego w sprawie materiału dowodowego – arkuszy organizacyjnych szkoły za lata 2013/2014 i 2014/2015 co w konsekwencji spowodowało przyjęcie, że „zwolniły się godziny nauczanego tam języka angielskiego, miało ich być 80, a nie 96”. Zdaniem skarżącego za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawia jej oczywista zasadność na skutek rażącego naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów prawa materialnego wskazanych w podstawach kasacyjnych, to jest „art. 10 ust. 7 w zw. z art. 5 i 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela”. Argumentował, że art. 10 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela stanowi wyjątek od zasad wynikających z art. 10 ust. 5 i 6 Karty i przewiduje możliwość zatrudnienia nauczyciela na czas określony w niepełnym wymiarze godzin w razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, a nie jednej przesłanki; tymczasem Sąd Okręgowy ograniczył się tylko do jednej przesłanki, a mianowicie do potrzeby wynikającej z organizacji nauczania. Nadto, stosując tę przesłankę Sąd Okręgowy oparł się na błędnych kryteriach oceny warunków do zatrudnienia nauczyciela mianowanego na czas określony, a mianowicie: (-) nie uwzględnił, że tylko fakty znane pozwanej w dniu zawarcia umowy mogą mieć wpływ na uznanie, że możliwe jest zawarcie umowy terminowej i fakty te powinny być udowodnione przez pozwaną; (-) nie uwzględnił, że skoro arkusz organizacyjny na rok szkolny 2013/2014 przewidywał na ten rok określony wymiar czasu pracy dla nauczyciela to była możliwość zatrudnienia go w tym roku na czas nieokreślony; (-) mylnie przyjął, że w roku szkolnym 2013/14 nastąpiło zwiększenie zatrudnienia uzasadniające zatrudnienie powoda, podczas gdy w istocie było to zatrudnienie w miejsce emerytowanego pracownika; (-) błędnie ustalił, że w następnym roku szkolnym nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia. 3 Pozwany, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie kasacyjne według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jednocześnie należy podkreślić, że na etapie przedsądu Sąd Najwyższy nie ocenia podstaw kasacyjnych, które stanowią odrębny element skargi kasacyjnej i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu jej do rozpoznania. Co oznacza, że podstawy kasacyjne nie zastępują podstawy przedsądu ani jej uzasadnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2014 r., II UK 458/13, LEX nr 1644551). Skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera na przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – tj. oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni; należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego wyroku uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, a więc były dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr 1511117 oraz powołane tam orzeczenia). Ponadto, wskazuje się, że przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Co oznacza, że sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do 4 oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, LEX nr 1101690 oraz powołane tam orzeczenia; czy postanowienie SN z 24 września 2014 r., III SK 91/13, LEX nr 1511143). Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w przedstawionym wyżej rozumieniu. Wniosek taki wynika z porównania, z jednej strony, treści art. 10 ust. 7 ustawy – Karta Nauczyciela i jego wykładni oraz ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku z, z drugiej strony, argumentami wniosku za oczywistą zasadnością naruszenia art. 10 ust. 7 ustawy Karty Nauczyciela. Przewidziany w art. 10 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela wyjątek przewidujący możliwość zatrudnienia nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony wymaga zaistnienia jednej z dwóch określonych w tym przepisie przesłanek - potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub potrzeby zastępstwa nieobecnego nauczyciela; istotne jest, aby jedna z przesłanek określonych w art. 10 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela faktycznie zachodziła (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 2015 r., I PK 241/14, LEX nr 1784520). Tak też przepis ten zinterpretował Sąd Okręgowy, ustalając w tej sprawie, że w chwili zawierania umowy o pracę istniała potrzeba wynikająca z organizacji nauczania – zachodziła potrzeba zwiększenia obsady etatowej szkoły jedynie na rok szkolny 2013/14; a dyrektor szkoły miał już wówczas wiedzę, że w kolejnym roku szkolnym liczba godzin języka angielskiego będzie mniejsza. Skarżący twierdzenie o oczywistym naruszeniu art. 10 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela opiera na innej wykładni tego przepisu, a mianowicie zakładającej konieczność łącznego wystąpienie dwóch wymienionych w tym przepisie przesłanek. Wskazane powyżej różnice w wykładni art. 10 ust. 7 ustawy Karty Nauczyciela, o czym była mowa wyżej, wykluczają kwalifikację zaskarżonego wyroku jako oczywiście sprzecznego z art. 10 ust. 7 ustawy Karta Nauczyciela. Odnosząc się z kolei do zarzutu oparcia się przez Sąd Okręgowy na błędnych kryteriach oceny warunków do zatrudnienia nauczyciela mianowanego na czas określony, zarzut ten sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Okręgowy. Uzasadniając go skarżący wchodzi w szczegóły postępowania dowodowego. Taki stan nie 5 odpowiada wymogowi wykazania widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa – tj. bez konieczności pogłębionej analizy zastosowanych przez sąd przepisów prawa materialnego i bez wnikania w szczegóły postępowania dowodowego - dla oceny naruszenia przepisów prawa procesowego. Z tych powodów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1, 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz art. 108 § 1 k.p.c. - stosowanych w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. l.n