II UK 1/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-02-07
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli wnioskodawczyni nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania, ani że skarga jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy wnioskodawca nie powołuje się na żadną z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Argumentacja skargi kasacyjnej, która nie uwzględnia związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez sądy niższych instancji oraz niedopuszczalności kwestionowania przez Sąd Najwyższy oceny dowodów, nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. N. domagała się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS, opierając się na opiniach biegłych, którzy uznali, że stan zdrowia wnioskodawczyni nie powoduje co najmniej częściowej niezdolności do pracy w wyuczonym zawodzie sprzedawcy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni, uznając, że postępowanie dowodowe było wystarczające. Skarga kasacyjna wnioskodawczyni zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym posłużenie się kryterium całkowitej niezdolności do pracy zamiast oceny utraty możliwości zarobkowania w wyuczonym zawodzie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 1/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku I. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 7 lutego 2019 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje radcy prawnemu S. K., G., ul. S. […] od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o bieżącą stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny w […], III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację I. N. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 listopada 2016 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G. z dnia 5 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy oparł orzeczenie na opiniach biegłych ortopedy i neurologa-rehabilitanta, uznając, że miarodajnie ocenili stan zdrowia skarżącej oraz jej zdolność do wykonywania
2 zatrudnienia w wyuczonym zawodzie sprzedawcy i wykonywanym zawodzie sprzątającej (art. 12 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270). W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe wystarczające dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy, a w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone w art. 233 k.p.c., nie popełnił też uchybień w zakresie ustalenia faktów. Stwierdził, że w stanie zdrowia ubezpieczonej występują dolegliwości wskazywane przez nią i rozpoznane przez biegłych sądowych, które zostały wzięte pod uwagę przy ocenie niezdolności do pracy, jednak stopień ich nasilenia nie powoduje co najmniej częściowej niezdolności do pracy. Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia wymienionych w kolejności: art. 12 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach przez posłużenie się kryterium całkowitej niezdolności do pracy, zamiast oceny stopnia utraty możliwości zarobkowania w zawodzie wyuczonym, tj. w zawodzie sprzedawcy, art. 286 k.p.c. przez niewezwanie biegłych na rozprawę, mimo zgłoszenia licznych zarzutów do opinii wymagających odniesienia się przez biegłych, art. 57 w związku z art. 12 ust. 1, w związku z art. 12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach przez pominięcie orzeczenia z 2006 r. o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, art. 233 § 1 w związku z art. 316 § 1, w związku z art. 328 § 2, w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez całkowite pominięcie części materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, tj. zarzutów zgłaszanych przez ubezpieczoną do opinii biegłych, przy jednoczesnym ograniczeniu się do lakonicznego stwierdzenia, że stanowiły one „jedynie nieuzasadnioną polemikę”. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na „istotne naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego skutkujące odmową przyznania prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy” i podniosła, że z powodu licznych schorzeń została pozbawiona możliwości wykonywania wyuczonego zawodu sprzedawcy. Zaznaczyła, że z uzasadnienia skarżonego wyroku wynika, iż sprawa była prowadzona do tej pory w oparciu o
3 treść art. 12 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, tzn. jej problemy zdrowotne były rozpatrywane pod kątem całkowitej utraty zdolności do pracy, w żadnym bowiem miejscu skarżonego orzeczenia Sąd nie odniósł się do niemożliwości wykonywania przez ubezpieczoną zawodu sprzedawcy, wymagającego pełnej sprawności wszystkich kończyn i niewystępowania ciągłych zawrotów głowy. Podniosła, że działając bez profesjonalnego pełnomocnika zgłosiła wiele zarzutów do opinii biegłych, które zasługiwały przynajmniej na wezwanie biegłych na rozprawę celem ustosunkowania się przez do nich. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania albo gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca nie powołała się na żadną z tych przyczyn, a argumentacja przyjęta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uwzględnia związania Sądu Najwyższego faktami ustalonymi w sprawie oraz niedopuszczalności konfrontowania przez ten Sąd oceny dowodów (por. art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.). Uwzględniając to, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) i przyznał pełnomocnikowi ubezpieczonej zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (§ 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- II UK 418/17 2018-09-26Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu apelacyjnego oddalającego odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą…
- II UK 338/18 2019-10-08Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne nie spełnia wymo…
- II USK 43/25 2025-12-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność sk…
- III UK 185/15 2016-05-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy zarzuty dotyczą oceny dowodów z opinii biegłych i nie wykazano oczywistego naruszenia prawa przez sąd drugiej…
- I USK 407/24 2025-05-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 12 ust. 1art. 233 KPCart. 12 ust. 2art. 286 KPCart. 57art. 12 ust. 3art. 233 § 1art. 316 § 1art. 328 § 2art. 391 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy