II UK 113/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2013-10-21
Skład orzekający: Roman Kuczyński, Katarzyna Gonera, Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w postępowaniu apelacyjnym, spowodowane niedoręczeniem zawiadomienia o terminie rozprawy pod nowym adresem pełnomocnika, stanowi podstawę do uchylenia wyroku i zniesienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) następuje, gdy strona nie mogła brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części z powodu naruszenia przepisów, a skutków tych uchybień nie mogła usunąć na kolejnych rozprawach. W sytuacji, gdy pełnomocnik strony poinformował sąd o zmianie adresu, a zawiadomienie o rozprawie zostało wysłane pod stary adres, co skutkowało jego nieobecnością i brakiem możliwości obrony, postępowanie przed sądem drugiej instancji było nieważne.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do byłego ZSRR. Sąd pierwszej instancji oddalił jej odwołanie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym, wskazując na nieskuteczne zawiadomienie jej pełnomocnika o terminie rozprawy mimo zmiany adresu, co uniemożliwiło jej udział w postępowaniu i obronę praw. Sąd Najwyższy uznał zasadność tych zarzutów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 113/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński (przewodniczący) SSN Katarzyna Gonera SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku F. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do byłego ZSRR, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 października 2013 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 19 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w zakresie objętym rozprawą przeprowadzoną w dniu 19 kwietnia 2012 r. i przekazuje sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację F. C. od wyroku Sądu Pracy i
2 Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 czerwca 2011 r. oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 18 stycznia 2011 r. w przedmiocie odmowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do byłego ZSRR. W skardze kasacyjnej, obejmującej wyrok Sądu drugiej instancji w całości i zawierającej wniosek o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ubezpieczona zarzuciła nieważność postępowania wskutek obrazy art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 214 k.p.c., art. 133 § 3 k.p.c. i art. 391 k.p.c. Zamknięcie rozprawy apelacyjnej i wydanie wyroku mimo nieskutecznego zawiadomienia jej pełnomocnika o terminie rozprawy, w której nie brała udziału oraz niedoręczenia mu odpisu opinii biegłych neurologa i ortopedy doprowadziło do pozbawienia jej możności obrony swych praw. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad postępowania cywilnego, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie wyroku (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 1974 r., II CR 155/74, OSP z 1975 r. nr 3, poz. 66, z dnia 13 marca 1998 r., I CKN 561/97 niepubl., czy z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 318/98, niepubl.). Przed terminem rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na 19 kwietnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej powiadomił Sąd Apelacyjny o zmianie adresu jego kancelarii. Zawiadomienie o rozprawie oraz odpis opinii biegłych zostały jednak wysłane pod adresem pełnomocnika podanym przez niego poprzednio, w związku z czym nie był on obecny na rozprawie, podczas której Sąd przeprowadził dowody istotne w sprawie i wydał wyrok. Okoliczności te wskazują na nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji.
3 Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CK 360/03 2004-03-09Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw wskutek niezawiadomienia jej właściwego pełnomocnika o rozprawie apelacyjnej, gdy pełnomocnik ten został ustanowiony zastępcą zawieszonego adwokata, stanowi podstawę do uch…
- II PK 279/17 2019-02-21Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek wadliwego zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej, które uniemożliwiło jej udział w postępowaniu, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowani…
- IV CK 620/04 2005-05-13Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw wskutek błędnego zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej stanowi nieważność postępowania, skutkującą uchyleniem zaskarżonego wyroku?
- IV CSK 16/05 2005-12-13Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw wskutek wadliwego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej skutkuje nieważnością postępowania?
- II CK 399/05 2005-12-15Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw wskutek niezawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 379 pkt 5 KPCart. 214 KPCart. 133 § 3 KPCart. 391 KPCart. 386 § 2 KPCart. 39821 KPC§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy