II UK 120/04
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2004-09-28
Skład orzekający: Katarzyna Gonera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedopuszczenie dowodu z opinii kolejnych biegłych, pomimo niezadowolenia strony z dotychczasowych opinii, stanowi oczywiste naruszenie prawa w rozumieniu art. 393 § 2 k.p.c. w kontekście oceny niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że niedopuszczenie dowodu z opinii kolejnych biegłych nie stanowi oczywistego naruszenia prawa w rozumieniu art. 393 § 2 k.p.c., gdy dowody przeprowadzone w sprawie jednoznacznie wskazują na brak podstaw do orzeczenia niezdolności do pracy. Potrzeba powołania kolejnego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonych opinii.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny oddaliły jej odwołanie i apelację, uznając, że schorzenia nie dają podstaw do orzeczenia niezdolności do pracy. Kasacja wnioskodawczyni oparta została na zarzucie naruszenia art. 286 k.p.c. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłych, mającej ustalić całościowo stan zdrowia i przydatność do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 120/04 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Katarzyna Gonera w sprawie z wniosku E. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi [...] o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 września 2004 r., kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 29 stycznia 2004 r., odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnienie Sąd Okręgowy [...] - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 25 września 2002 r., oddalił odwołanie E. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] z 28 maja 2001 r. nr I - 805944/25 odmawiającej wnioskodawczyni prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd uznał, że schorzenia wnioskodawczyni nie dają podstaw do orzeczenia choćby częściowej niezdolności do pracy i odmówił wnioskodawczyni prawa do renty z uwagi na niespełnienie przesłanek nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wskazanych w art. 57 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).
2 Sąd Apelacyjny [...] - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 29 stycznia 2004 r., oddalił apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku Sądu Okręgowego. Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła wnioskodawczyni, zaskarżając wyrok ten w całości. Kasację oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie obrazie art. 286 k.p.c., polegającej na „niedopuszczeniu dowodu i opinii biegłych, uzasadniającej całościowo stan zdrowia wnioskodawczyni i jej przydatności do pracy”. Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji skarżąca wskazała „potrzebę ustalenia stanu zdrowia wnioskodawczyni i jej przydatności do zatrudnienia przy uwzględnieniu wszystkich jednostek chorobowych stwierdzonych przez biegłych różnych specjalności jako obrazu całościowego”. Skarżąca wniosła o uchylenie „zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji” i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest szczególnym środkiem odwoławczym, służącym głównie interesowi publicznemu przez zapewnienie jednolitości wykładni przepisów prawnych oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji, co znajduje wyraz w okolicznościach uzasadniających odmowę jej przyjęcia do rozpoznania, wskazanych w art. 393 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). W związku z tym art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. nakłada na sporządzającego kasację obowiązek przytoczenia okoliczności uzasadniających jej przyjęcie przez Sąd Najwyższy do merytorycznego rozpoznania. Skarżąca nie przedstawia w kasacji żadnej z takich okoliczności w ujęciu art. 3933 § 1 pkt 3 w związku z art. 393 § 1 i § 2 k.p.c. Skarżąca stwierdza, że w niniejszej sprawie okolicznością tego rodzaju jest „potrzeba ustalenia stanu zdrowia wnioskodawczyni i jej przydatności do zatrudnienia przy uwzględnieniu wszystkich jednostek chorobowych stwierdzonych przez biegłych różnych specjalności jako obrazu całościowego”. Pomimo, że powyższe stwierdzenie występuje w wyodrębnionej części kasacji, zatytułowanej:
3 „Okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji”, to w istocie nie nawiązuje ono nawet werbalnie do żadnej z przesłanek kasacyjnych wskazanych w art. 393 k.p.c. Spełnienie wymagania, określonego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., wymaga wyraźnego wskazania, która lub które z okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, określonych w art. 393 § 1 i § 2 k.p.c. występują w sprawie, następnie przedstawienia takiej okoliczności lub takich okoliczności, z ukazaniem ich związku z rozpoznawaną sprawą, oraz zaprezentowania szczegółowej argumentacji prawnej, uzasadniającej, dlaczego Sąd Najwyższy powinien rozpoznać kasację. Rozpatrywana kasacja wymagań tych nie spełnia. Skarżąca nie powołuje się ani na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, ani na potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości interpretacyjne lub rozbieżności w orzecznictwie sądów. Potrzeba ustalenia stanu zdrowia wnioskodawczyni oraz jej przydatności do zatrudnienia przy uwzględnieniu różnych jednostek chorobowych ma przede wszystkim charakter faktyczny i nie wiąże się z koniecznością rozstrzygania problemów prawnych lub dokonywania przez Sąd Najwyższy wykładni prawa. Kasację oparto jedynie na podstawie naruszenia art. 286 k.p.c. w wyniku niedopuszczenia dowodu z opinii biegłych różnych specjalności, ustalającej całościowo stan zdrowia wnioskodawczyni i jej przydatności do pracy. Niedopuszczenie dowodu z opinii kolejnych biegłych nie stanowi oczywistego naruszenia prawa w rozumieniu art. 393 § 2 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, potrzeba powołania innego (kolejnego) biegłego (biegłych) powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej (złożonych) opinii (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 1999, I PKN 20/99, OSNAPiUS 2000, nr 22, poz. 807). Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyjaśniał, że sąd orzekający o prawie do świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie ma obowiązku uwzględniania kolejnych wniosków dowodowych ubezpieczonego tak długo, aż strona udowodni tezę korzystną dla siebie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 19 marca 1997 r. II UKN 45/97, OSNAPiUS 1998, nr 1, poz. 24, z 10 grudnia 1997 r., II UKN 391/97, OSNAPiUS 1998, nr 20, poz. 612). Oznacza to, że Sąd Apelacyjny w rozpoznawanej sprawie nie miał obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii kolejnych (innych) biegłych „na okoliczność ustalenia
4 całościowego stanu zdrowia wnioskodawczyni”, gdy dowody już przeprowadzone jednoznacznie wskazywały na brak podstaw do orzeczenia choćby częściowej niezdolności wnioskodawczyni do pracy. W związku z tym zaskarżone orzeczenie nie może naruszać wskazanego w kasacji przepisu w sposób oczywisty. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania na podstawie art. 393 k.p.c. i art. 3937 § 1 k.p.c. kc
Powiązane orzeczenia
- I UK 52/17 2017-12-05Czy Sąd Apelacyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 217 § 2 k.p.c., oddalając wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy z zakresu medycyny pracy i ortopedii-traumatologii oraz z…
- I UK 321/04 2005-04-19Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 286 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o uzupełnienie opinii biegłego, może stanowić podstawę do przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeśli nie…
- I USK 293/21 2021-11-09Czy w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, gdy opinie biegłych lekarzy różnych specjalności zgodnie stwierdzają zdolność do pracy, sąd drugiej instancji ma obowiązek dopuszczać kolejne dowody z opinii biegłych…
- II USK 411/22 2023-10-17Czy w przypadku istotnych rozbieżności między opiniami biegłych sądowych w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, sąd jest zobowiązany do dopuszczenia dowodu z opinii nowych biegłych lub instytutu naukowego, czy…
- II USK 255/21 2021-09-09Czy Sąd Apelacyjny, dopuszczając dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy w celu wyjaśnienia sprzeczności między opiniami biegłych, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 278 § 1 k.p.c. i art. 286 k…
Powołane przepisy
art. 57 pkt 1art. 286 KPCart. 393 § 1 pkt 1art. 3933 § 1 pkt 3 KPCart. 3933 § 1 pkt 3art. 393 § 1art. 393 KPCart. 393 § 2 KPCart. 3937 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy